Tại Nepal, người dân đang hấp hối, các toàn nhà đổ nát, và toàn bộ nhiều ngôi làng bị chôn vùi bởi đá lở sau khi một trận động đất lớn tấn công quốc gia nằm trên dãy Himalaya này. Mặc dù Nepal đang cần tất cả sự giúp đỡ mà họ có thể nhận được, nhưng chính phủ nước này đã quyết định cự tuyệt một đề nghị viện trợ từ Đài Loan – rất có thể là dưới danh nghĩa chính trị.

Theo hãng thông tấn Central News Agency (CNA) của Đài Loan, Phó Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Đài Loan, ông Cao Chấn Quần (Andrew Kao) cho biết vào hôm 27/4 rằng Nepal đã từ chối sự giúp đỡ của đảo quốc này trong các nỗ lực tìm kiếm và cứu hộ “tại thời điểm hiện tại”. Ông Cao cũng cho biết, Đài Loan vẫn sẽ gửi một đội y tế tiền trạm, nhưng không rõ liệu chính phủ Nepal có cho phép đội này hoạt động hay không.

Nepal đang từ chối các nỗ lực tìm kiếm và cứu trợ của Đài Loan trên cơ sở rằng hai quốc gia này không đủ gần, cả về nghĩa đen lẫn về phương diện ngoại giao. Có một “khoảng cách lớn” giữa Đài Loan và Nepal, đồng thời “thiếu các chuyến bay thẳng và quan hệ ngoại giao” giữa hai nước, CNA đưa tin. Thay vào đó, Nepal sẽ dựa vào hai nước láng giềng Trung Quốc và Ấn Độ của mình, và chỉ thông báo cho Đài Loan khi cần nhiều sự giúp đỡ hơn.

Sự từ chối viện trợ của Nepal là khá khác thường khi nước này nhìn thấy “nhu cầu của người dân mình đang bức thiết” như thế nào – hàng chục nghìn người đã trở thành vô gia cư từ hôm 25/4, và số người chết đã lên tới 3.700 người vào hôm 27/4, với hơn 6.300 người bị thương, theo The Associated Press.

Xem thêm:

Đài Loan có các đội tìm kiếm và cứu hộ động đất xuất sắc, điều này đã được chứng tỏ ở Tứ Xuyên năm 2008 và Haiti năm 2011. Ngoài ra, Đài Loan cũng nổi tiếng với “khả năng mang lại những nguồn lực to lớn và chuyên môn trong nỗ lực cứu trợ”, theo ông Don Rodgers, một giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Austin cho biết trong một bức thư điện tử.

Quả thực, Đài Loan đã cam kết khoảng 300.000 USD viện trợ, và các chiến dịch gây quỹ đại chúng đã được khởi động. Một vài nhóm chính phủ và từ thiện Đài Loan đang lên kế hoạch cho các nhiệm vụ cứu trợ tại Nepal, hãng tin Reuters đưa tin.

Chính phủ Nepal đã không công bố chính thức những lý do vì sao nước này từ chối viện trợ từ Đài Loan.

Bộ Ngoại giao Nepal cũng không lập tức trả lời một văn bản yêu cầu bình luận về vấn đề.

Xem thêm:

Phản ứng của Đài Loan

Đài Loan đang suy đoán về vai trò của Trung Quốc trong việc làm hoãn các nỗ lực cứu hộ của nước này.

Trong một phiên họp của cơ quan lập pháp Đài Loan, nhà lập pháp Tiêu Mĩ Cầm (Hsiao Bi-khim) đã hỏi ông Cao liệu Bắc Kinh có đóng vai trò gì trong việc từ chối nhận viện trợ của Nepal hay không, theo hãng thông tấn ETtoday của Đài Loan.

Cư dân mạng Đài Loan cũng cảm thấy mối quan hệ gần gũi của Nepal với chính quyền Trung Quốc là lý do thực sự của việc từ chối viện trợ.

“Sự thật là Nepal thân Bắc Kinh”, người dùng có biệt danh “A6” viết trên PTT, diễn đàn trực tuyến lớn nhất tại Đài Loan. “Không có gì bất ngờ khi nước này từ chối Đài Loan”.

“Đó là vì Trung Quốc đang xây dựng một tuyến đường sắt đi qua Nepal”, người dùng với biệt danh “Sinreigensou” viết, ám chỉ đến dự án đường sắt Thanh Hải – Tây Tạng dài 539 km, mà theo như đưa tin là sẽ đi xuyên hầm dưới núi Everest.

Xem thêm:

Bi kịch Chính trị

Có thể công chúng và các chính trị gia Đài Loan không cách quá xa sự thật.

Chính phủ Nepal khoe mối quan hệ ngoại giao kéo dài sang thế kỷ thứ 5 với Trung Quốc trên trang mạng của mình, và cho biết trong một số thông cáo báo chí trong những năm qua rằng nước này ủng hộ lập trường của chính quyền Trung Quốc về việc Đài Loan và Tây Tạng là hai phần “không thể thiếu” và “không thể bác bỏ” của Trung Quốc.

Nhưng Đài Loan biểu lộ vấn đề này một cách khác biệt. Đài Loan chính thức giữ vững nguyên tắc một đất nước Trung Quốc được thông qua bởi nước này và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào năm 1992. Theo nguyên tắc này, cả hai quốc gia đồng ý rằng có một nước Trung Quốc [duy nhất], nhưng bất đồng về việc chính phủ nào đại diện cho Trung Quốc.

“Mặc dù chính phủ Nepal không chỉ ra cụ thể rằng họ từ chối sự giúp đỡ của Đài Loan do áp lực từ Trung Quốc, nhưng rất khó để tưởng tượng ra một lý do nào khác”, ông Rodgers viết. Sẽ là “thảm kịch cho người dân Nepal khi trò chơi quyền lực của Trung Quốc và các vấn đề địa chính trị được ưu tiên trước những nhu cầu của người dân”.

Ông J. Michael Cole, Tổng biên tập của trang Thinking Taiwan (Tư duy Đài Loan), một trang mạng phân tích và bình luận, tỏ ra “không ngạc nhiên” nếu chính trị chi phối, và cảm thấy đây rất có thể là “một ví dụ về việc tự kiểm duyệt và phản ứng thái quá và đặt lợi ích chính trị lên trên người dân của Nepan”.

Nhưng ông Cole không ngạc nhiên về việc Trung Quốc viện đến một số thủ đoạn, căn cứ vào lịch sử về khoản này của họ.

“Chúng ta cũng phải nhớ rằng sau khi trận động đất 921 tấn công Đài Loan vào năm 1999, làm chết 2.415 người, Bắc Kinh đã “ra lệnh” rằng tất cả sự trợ giúp quốc tế hướng đến Đài Loan trước tiên phải đi qua Trung Quốc, ông Cole viết trong một bức thư điện tử. “Trò chơi đố chữ ngớ ngẩn đã gây ra những sự chậm trễ đáng kể trong việc cung cấp sự giúp đỡ cần thiết từ quốc tế, và chắc chắn có thể đã gây ra thiệt hại về mạng sống”.

Larry Ong, Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh
Biên dịch: Thu Hiền 

Xem thêm: