Reuters đưa tin, hôm 02/03 Tư lệnh lực lượng Mỹ tại Thái Bình Dương loan báo kế hoạch tập trận chung cùng với Ấn Độ và Nhật Bản tại vùng biển ngoài khơi miền Bắc Philippines, gần biển Đông. Động thái này được cho là sẽ làm Trung Quốc tức giận.

Phát biểu tại một hội nghị an ninh ở New Delhi (Ấn Độ), đô đốc Harry Harris, chỉ huy Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Hoa Kỳ cho biết là cuộc tập trận ba bên đó được dự trù trong năm 2016, tại khu vực biển Bắc Philippines, tuy nhiên chưa nêu rõ thời gian.

Sau khi nhấn mạnh tự do hàng hải là quyền cơ bản của tất cả các nước, dù không nêu đích danh Trung Quốc, đô đốc Harris đã mượn ví dụ Ấn Độ để chỉ trích các hành động hù dọa của Trung Quốc đối với các láng giềng ở biển Đông: “Trong khi một số quốc gia tìm cách bắt nạt các nước nhỏ hơn bằng cách hăm doạ và cưỡng ép, tôi rất khâm phục Ấn Độ, một ví dụ về việc giải quyết trong hòa bình tranh chấp với các láng giềng tại Ấn Độ Dương”.

Thông báo về cuộc tập trân chung Mỹ-Ấn-Nhật được tư lệnh quân đội Hoa Kỳ tại vùng Thái Bình Dương đưa ra đúng một hôm sau khi bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Ashton Carter cảnh cáo Trung Quốc là việc quân sự hoá biển Đông tất yếu sẽ kéo theo các hậu quả.

Theo ghi nhận của hãng tin Anh Reuters, vào năm ngoái, Hoa Kỳ và Ấn Độ đã quyết định mở rộng cuộc tập trận song phương thường niên Malabar và mời Nhật Bản cùng tham gia trở lại, sau tám năm vắng mặt. Quyết định mời Nhật Bản được đánh giá là nhằm kháng lại thái độ ngày càng quyết đoán của Trung Quốc.

Trong phát biểu, đô đốc Harris khẳng định rằng Hoa Kỳ mong muốn mở rộng các cuộc tập trận Hải Quân chung thường niên với Ấn Độ ra toàn bộ vùng châu Á-Thái Bình Dương. Việc làm này có tác dụng lôi kéo Ấn Độ tham gia trực tiếp vào vấn đề biển Đông.

Trong một động thái khác ở biển Đông, Ngoại trưởng Philippines cho hay hôm 2/3 khi kiểm tra thì tàu Trung Quốc đã không còn ở bãi Hải Sâm thuộc Trường Sa.

Thông tin về hiện diện của nhiều tàu Trung Quốc tại nơi mà Philippines gọi là Đá Quirino đã làm dấy lên quan ngại rằng Trung Quốc đã chiếm bãi san hô này. Bãi Hải Sâm chỉ cách Đá Vành Khăn vài cây số. Trung Quốc đã chiếm Vành Khăn từ 1995 từ tay Philippines và nay cải tạo thành một đảo nhân tạo.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Albert del Rosario nói khi điều người ra kiểm tra thì không còn thấy tàu Trung Quốc nữa.

Ông del Rosario cũng nói thêm không rõ tàu nước láng giềng khổng lồ có quay trở lại hay không.

Tại Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi giải thích rằng Bộ Giao thông Trung Quốc đã điều tàu ra Trường Sa, mà nước này gọi là Nam Sa,để cứu một tàu cá mắc cạn gần bãi Hải Sâm từ cuối năm 2015, gây cản trở lưu thông.

Ông cũng nói tàu Trung Quốc đã rút đi sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

Trong khi đó, báo chí Philippines cáo buộc tàu Trung Quốc bao quanh bãi san hô, ngăn cản tàu cá của Philippines tiếp cận “ngư trường truyền thống“.

Hồi năm 2011, tàu chiến Trung Quốc từng nổ súng với ba tàu cá của Philippines cũng tại bãi Hải Sâm khiến các ngư dân phải cắt neo chạy trốn.

Minh Trí tổng hợp