Theo BBC, hôm nay (6/1/2016), Bắc Triều Tiên tuyên bố thử nghiệm “thành công” bom khinh khí (còn gọi là bom nhiệt hạch), gây rung chấn mạnh ở vùng đông bắc nước này. Cộng đồng quốc tế lập tức đã lên tiếng phản ứng về hành động này của Bắc Triều Tiên.

Vụ thử diễn ra vào lúc khoảng 10 giờ sáng hôm nay (giờ địa phương). BBC cho biết, trong một thông báo bất ngờ trên truyền hình nhà nước, xướng ngôn viên Bắc Triều Tiên tuyên bố: “Vụ thử bom khinh khí đầu tiên của nước ta đã được thực hiện lúc 10:00 giờ sáng ngày 6/1/2016.”

Hãng tin AFP dẫn nguồn tin từ Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) cho biết cường độ rung chấn là 5,1 độ Richter, có tâm chấn nằm ở độ sâu khoảng 10km dưới lòng đất, ngay tại thị trấn Sungjibaegam, tỉnh Ryanggang, cách thành phố Kilju khoảng 50 km và gần khu thử hạt nhân Punggye-ri của chính quyền Bắc Triều Tiên.

Hiện chưa có thông tin độc lập nào xác thực về tuyên bố nói trên của Bắc Triều Tiên. Tuy nhiên, theo tờ The Guardian, nếu thông tin được xác nhận, đây sẽ là lần thử hạt nhân thứ 4 của Bắc Triều Tiên, và là lần đầu tiên nước này sử dụng bom khinh khí (bom hydro), vốn có sức công phá mạnh hơn nhiều so với một quả bom nguyên tử. Trước đó, Bắc Triều Tiên đã 3 lần thử nghiệm hạt nhân, cũng tại thành phố Kilju. Lần gần nhất là vào tháng 2/2013.

Hãng Yonhap dẫn nguồn tin cơ quan tình báo Hàn Quốc cho hay Bắc Triều Tiên không hề thông báo trước cho Mỹ hay đồng minh thân cận Trung Quốc về vụ thử hạt nhân sáng nay.

Theo Reuters, sau khi xác nhận vụ thử bom khinh khí sáng nay, hãng thông tấn KCNA khẳng định Bình Nhưỡng sẽ không bao giờ từ bỏ chương trình hạt nhân khi Mỹ còn tiếp tục “chủ trương xâm lược”.

Các nước trên thế giới đồng loạt lên án Bắc Triều Tiên

Chính quyền Hàn Quốc hiện chưa thể xác nhận liệu cơn địa chấn trên xuất phát từ nguyên nhân tự nhiên hay nhân tạo, trong khi Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết đang xem xét các báo cáo về vụ việc. Hãng tin Yonhap cho biết các quan chức Hàn Quốc đang tiến hành cuộc họp khẩn cấp về vụ việc. Ngoài ra, Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc cho biết lực lượng vũ trang nước này đang tăng cường giám sát Triều Tiên. Tổng thống Park Geun-Hye hiện đang chủ trì một cuộc họp khẩn của hội đồng an ninh quốc gia vào chiều nay (6/1).

Theo tin tức cập nhật từ tờ The Guardian, Bà Park nói rằng vụ thử lần này là “một hành động khiêu khích nghiêm trọng”. Tổng thống Park phát biểu: “Cuộc thử nghiệm không chỉ là một hành động khiêu khích nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia của chúng tôi mà còn là một mối đe dọa cho tương lai của chúng tôi … và một thách thức mạnh mẽ cho hòa bình và ổn định quốc tế,” đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế tiến hành các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ đối với Bình Nhưỡng.

NBC News cho biết Bộ trưởng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga nói với các phóng viên rằng chính phủ Nhật Bản đã nhóm họp và phân tích các thông tin liên quan đến vụ việc, tuy nhiên Nhật Bản tình nghi rằng đây là một vụ thử hạt nhân. Ông Suga nói thêm rằng chính phủ của ông cũng đã triệu tập cuộc họp với lực lượng đặc nhiệm về Bắc Triều Tiên.

Theo CNN, Thủ tướng Shinzo Abe lên án mạnh mẽ cuộc thử nghiệm bom nhiệt hạch sáng nay của Triều Tiên, cho rằng hành động là mối đe dọa với an ninh Nhật. Ông Abe nói rằng, “Hành động rõ ràng vi phạm nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và là thách thức nghiêm trọng với nỗ lực không phổ biến vũ khí hạt nhân.” Ông Abe gọi cuộc thử bom nhiệt hạch mới nhất là mối đe dọa với an ninh Nhật, đồng thời cho rằng Tokyo hoàn toàn không thể khoan nhượng trước vụ việc.

Ngoại trưởng Úc Julie Bishop nói rằng Úc lên án mạnh mẽ các hành vi nguy hiểm và khiêu khích của chính quyền Bắc Triều Tiên. Bà Bishop nói rằng vụ thử hạt nhân sáng nay khẳng định Bắc Triều Tiên là “một nhà nước bất hảo” và tiếp tục là “một mối đe dọa đối với hòa bình và an ninh quốc tế”. Bà cũng kêu gọi Liên Hiệp Quốc tiếp tục duy trì các lệnh trừng phạt mạnh mẽ hơn với Bắc Triều Tiên.

Ngoại trưởng Anh Philip Hammond thì cho biết, nếu tin tức Bắc Triều Tiên thử nghiệm hạt nhân là thật, thì điều này vi phạm nghiêm trọng đến các nghị quyết của Liên Hiệp Quốc – đồng thời là một sự khiêu khích cần phải lên án.

Tại Trung Quốc, truyền thông nhà nước đưa tin cư dân tại các thành phố Yanji, Hunchun và Trường Bạch ở tỉnh Cát Lâm, gần biên giới Bắc Triều Tiên, phải sơ tán khỏi các tòa nhà sau khi xảy ra các rung chấn từ vụ thử hạt nhân sáng nay.

Theo NBC News, tại Washington, Phát ngôn viên Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng Ned Price nói rằng: “Lúc này chúng tôi chưa thể xác nhận thông tin này, nhưng chúng tôi lên án bất kỳ vi phạm nghị quyết nào của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, và yêu cầu Bắc Triều Tiên tuân thủ các nghĩa vụ và cam kết quốc tế. Chúng tôi đã nêu rõ quan điểm của mình rằng, chúng tôi không công nhận Bắc Triều Tiên là quốc gia có sở hữu vũ khí hạt nhân”. Các quan chức Mỹ nói rằng sẽ phải mất nhiều ngày để xác nhận được thông tin này.

Ông Price còn cho biết thêm rằng Hoa Kỳ sẽ tiếp tục bảo vệ các đồng minh của mình trong khu vực, gồm cả Hàn Quốc, và Hoa Kỳ “sẽ có hành động đáp trả phù hợp với bất cứ hành động khiêu khích nào của Bắc Hàn.”

Tổng thống Pháp Francois Hollande cũng đã lên án vụ thử hạt nhân của Bắc Triều Tiên và kêu gọi một “phản ứng mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế”. Thông báo từ văn phòng Tổng thống Hollande nêu rõ vụ nổ thử nghiệm bom khinh khí là “một sự vi phạm không thể chấp nhận đối với nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc”.

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc hôm nay cũng sẽ họp khẩn về vụ thử bom tại Bắc Triều Tiên

Bom khinh khí (bom H hoặc bom Hydro, bom nhiệt hạch) có sức công phá gấp nhiều lần so với bom nguyên tử. Đây là loại vũ khí hạt nhân tạo ra năng lượng khổng lồ từ quá trình tổng hợp hạt nhân (còn gọi là nhiệt hạch). Khi nó được kích hoạt, bức xạ nhiệt từ vụ nổ hạt nhân phân rã được dùng để nung nóng và nén mạnh phần đầu mang tritium, deuterium, hoặc liti, dẫn tới phản ứng nhiệt hạch, giải thoát năng lượng khổng lồ.

Ban Mai tổng hợp