Trong các bài diễn văn mang tính riêng tư và những email bị lấy cắp được tiết lộ qua trang Wikileaks, ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ đã khen lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình là người có bước tiến đột phá hơn người tiền nhiệm và cho đó là “tin tốt” cho nước Mỹ, đặc biệt là về các vấn đề như duy trì kiểm soát quân đội Trung Quốc và đối đầu với chế độ toàn trị tại Bắc Hàn.

Một vài tháng sau khi ông Tập nhậm chức vào cuối năm 2012, bà Clinton đã mô tả ông Tập là “một người tinh tế hơn, hiệu quả hơn” so với lãnh đạo tiền nhiệm Hồ Cẩm Đào.

“Ông ta là một người mà bạn ít nhất sẽ có nhiều ấn tượng về một chính trị gia từng trải”, bà Clinton cho hay, theo một email từ tài khoản Gmail của John Podesta, trưởng ban chiến dịch tranh cử của bà.

Thái độ của chính trị gia người Mỹ nói ở phía sau hậu trường là tương phản với những gì bà phát biểu trước công chúng. Vào năm 2015, khi ông Tập có bài phát biểu về quyền phụ nữ, bà Clinton đã phê phán ông “không biết xấu hổ” vì có đến 5 phụ nữ Trung Quốc bị bỏ tù vì những hoạt động nữ quyền.

Bà Clinton có kinh nghiệm ngoại giao với Trung Quốc trong hai thập kỷ, cho rằng khả năng của ông Tập “khẳng định quyền lực” đối với quân đội Trung Quốc và với  ĐCSTQ là bước tiến đáng mừng, cũng như những cải cách về kinh tế và xã hội của ông.

Bà nhận xét: “Ông ấy lập kế hoạch cải cách kinh tế với tầm nhìn xa. Cải cách xã hội cũng vậy. Có những chính sách cần phải bãi bỏ, và chính sách một con là một trong số đó”.

Vào năm 2015, Trung Quốc đã bãi bỏ chính sách một con vốn kéo dài đã 30 năm.

Mối lo ngại lớn nhất

Trong bài diễn văn riêng tại tập đoàn tài chính CME vào hồi tháng 11/2013, bà Clinton nhận xét rằng ông Tập “củng cố khá nhanh quyền lực trong quân đội và trong nội bộ ĐCSTQ”.

Bà Clinton cho biết một trong những “mối lo ngại lớn nhất” từ năm 2008 đến năm 2012 là khả năng Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung hoa (PLA) hành động “tương đối độc lập” và gây ảnh hưởng đến chính sách ngoại giao.

Lấy một ví dụ, bà Clinton cho rằng PLA đang hợp tác với Bắc Triều Tiên dưới chế độ của Kim Jong Un đang theo đuổi một kho vũ khí hạt nhân, và bà bảy tỏ niềm tin rằng vai trò năng động của ông Tập trong việc kiểm soát lực lượng quân đội sẽ giúp ông chế ngự chế độ độc tài Trung Quốc.

“Chủ tịch Tập đang nỗ lực rất nhiều nhằm khẳng định quyền lực của mình, và tôi nghĩ rằng đây là tin tốt”, bà nói.

Ông Hồ Cẩm Đào, nguyên tổng bí thư ĐCSTQ, dường như chỉ có quyền lực ngang hàng với sáu ủy viên thường trực bộ chính trị khác. Ông chưa bao giờ thực sự được trao vị trí lãnh đạo “nòng cốt” của chế độ mà những lãnh đạo tiền nhiệm có được. Chính là do lãnh đạo đã nghỉ hưu, Giang Trạch Dân, cùng với tay chân đã gây ảnh hưởng lên cả chế độ.

Dưới sự ảnh hưởng của Giang Trạch Dân, PLA và các ngành công nghiệp của nhà nước, cũng như các cơ quan đầy quyền lực khác của ĐCSTQ đã tự tung tự tác kinh doanh bất hợp pháp. “Hồ Cẩm Đào, không giống như Giang Trạch Dân trước đây, thực sự chưa bao giờ nắm giữ quyền hành trong PLA”. Bà Clinton cho hay.

Từ khi ông Tập lên nắm quyền, ông đã từng bước đối đầu với các chính trị gia và bè phái đối địch. Ông đã cho bắt giữ và trừng trị hàng nghìn các quan chức tham nhũng, trong đó bao gồm rất nhiều quan chức có được sự thăng tiến là nhờ quan hệ với Giang Trạch Dân. Ông Tập cũng loại bỏ phân chia lợi ích trong cấu trúc quyền lực tại Trung Quốc.

Trong năm nay, hàng trăm các đảng viên ở một tỉnh giáp biên giới với Bắc Triều Tiên đã bị sa thải vì tội tham nhũng. Trong số đó có nữ doanh nhân bị Mỹ cáo buộc đã bán cho chế độ Kim Jong Un nguyên liệu cấm dùng cho quá trình làm làm giàu uranium để sản xuất đầu đạn hạt nhân.

Leo Timm
Theo Đại Kỷ Nguyên Tiếng Anh

Quỳnh Anh biên dịch

Xem thêm: