Tóm tắt bài viết

  • Bà Hillary đã phạm một số sai lầm trong chiến dịch tranh cử gần đây
  • Sức khỏe là lý do quan trọng để bà bị mất điểm
  • Khảo sát cho thấy ông Trump đang thu hẹp khoảng cách với bà Clinton

 

Bà Clinton dự lễ tưởng niệm 11/9. Ảnh AP Photo/Andrew Harnik

Chỉ còn khoảng gần hai tháng nữa là diễn ra bầu cử Tổng thống Mỹ năm nay. Thời điểm quyết định khi mà tưởng chừng như ứng cử viên của đảng Dân chủ, bà Hillary Clinton đang băng băng về đích thì đột nhiên gặp một số sự cố khiến cuộc đua Tổng thống Mỹ năm nay đi vào một ngã rẽ khác.

Sai lầm nối tiếp sai lầm

Trước đó ứng cử viên đảng Cộng hòa, ông Trump đã gặp một số rắc rối khi có mâu thuẫn với giới lãnh đạo đảng Cộng hòa. Ông còn có cuộc đấu khẩu bị lên án với cha mẹ của một binh sỹ Mỹ tử trận, và cáo buộc Tổng thống Barack Obama cùng bà Clinton là những người “sáng lập” nên tổ chức khủng bố tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS).

Và kết quả của những rắc rối tự mình gây ra này đã khiến ông Trump bị bỏ xa trong cuộc đua vào Nhà Trắng. Có những lúc ông kém bà Hillary tới tận 10 điểm. Bà Hillary lúc này nhận thấy là mình chẳng cần phải làm gì khi tự ông Trump chuốc lấy rắc rối, chiến thuật này được gọi là “Hãy để Trump hại chính mình”.

Vậy từ vị trí một mình một ngựa, tại sao bà Hillary lại lâm vào hoàn cảnh khó khăn hiện nay?

Sai lầm đầu tiên của bà là không có bất cứ hành động gì đáp lại và lâm vào thế bị động khi để Trump sửa sai lầm từ chiến thuật “Hãy để Trump hại chính mình”.

Khi một số cố vấn tranh cử của bà vẫn nghĩ chiến lược “Hãy để Trump tự hại mình” vẫn đang khởi tác dụng, thì nhóm tranh cử đã không nghĩ rằng ít ai có thể liên tiếp mắc sai lầm nhiều hơn một lần. Cho dù khi ông Trump đã tiến hành các động thái sửa sai những hành động mình gây ra trong quá khứ, nhóm cố vấn của bà vẫn đã không nhận thấy tầm quan trọng của những động thái đó và vẫn ngồi yên để mặc ông Trump thực hiện chiến dịch của mình.

Trước tiên ông Trump thay đổi người trưởng bộ phận tranh cử của mình là Paul Manafort khi ông có cáo buộc thân Nga và nhận tiền không minh bạch từ chính phủ Ukraine thân Nga gia đoạn từ 2007 đến 2012.

Sau đó ông bất ngờ gặp Tổng thống Mexico. Ông Trump vốn không được lòng các cử tri gốc Latin mà phần lớn trong số họ là người có gốc từ Mêxico thì việc chủ động gặp Tổng thống Mexico là một nước cờ cao tay. Nó khiến công chúng có cám giác ông đang cố gắng sửa sai lầm của mình trước đây khi có các nhận xét không hay về nhóm sắc dân này.

Ông còn chủ động gặp những cử tri Mỹ gốc Phi và muốn sửa sai những điều ông đã nói không tốt về họ.

Kết quả là sau khi ứng cử viên đảng Cộng Hòa Trump thực hiện những động thái trên thì số liệu sơ bộ trên CNN đã bất ngờ dẫn trước bà Clinton 2%, 45% so với 43% của bà Clinton. Khảo sát được CNN công bố hôm 6/9.

Một khảo sát khác do Washington Post ABC News công bố đưa ra kết quả bất ngờ: tỷ phú Trump đang thu hẹp cách biệt so với cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary với tỷ lệ là 41% so với 46%

Vấn đề thứ hai là bà Hillary đã lỡ lời khi phê phán những người ủng hộ ông Trump là những kẻ đáng thương. Chiến dịch của ông Trump đã tận dụng điều này và trỉ trích bà Hillary.

Có một điểm đáng lưu ý là dường như công chúng Mỹ tỏ ra dễ dàng hơn với những gì ông Trump nói. Có thể ông Trump không phải chính trị gia chuyên nghiệp và hình ảnh luôn lỡ miệng của ông đã quen thuộc với công chúng. Tuy vậy, với bà Hillary thì ngược lại, trong công chúng thì bà là một chính trị gia truyền thống, mọi lời ăn tiếng nói của bà trong những dịp tranh cử như thế này luôn bị soi rất kỹ. Cho dù bà đã xin lỗi vì câu nói này nhưng nó sẽ có tác động tiêu cực trong giai đoạn rất quan trọng khi mà bà cần lấy lòng cử tri độc lập.

Vấn đề thứ ba và cũng là bất lợi lớn nhất của bà Hillary đó là sức khỏe. Bà Clinton đã bị ngất trong buổi tưởng niệm 11/9 và phải rời buổi lễ sớm. Vấn đề sức khỏe là một vấn đề khá nổi cộm trong cuộc đua vào nhà Trắng năm nay khi cả hai ứng cử viên là những người có tuổi nhất từ trước đến nay tham gia tranh cử. Bà Hillary năm nay 68 tuổi và ông Trump là 70 tuổi.

%image_alt%
Cả bà Hillary Clinton và ông Trump đều đã có tuổi khi tranh cử chức Tống thống.

Đây là lý do khách quan và không may với bà Hillary. Tuy vậy nó rơi vào đúng thời điểm không thể tệ hơn. Nếu bà có vấn để về sức khỏe và nó xảy ra ở đâu đó thì tình hình đã không tệ đến vậy. Điều này xảy ra đúng vào dịp tưởng niệm 15 năm sự kiện khủng bố 11/9. Sự kiện mà cả nước Mỹ và thế giới theo dõi. Kết quả trước mắt là bà phải hủy vận động tranh cử tại bang California và Nevada. Nhưng hình ảnh của bà bị ngất trong lễ tưởng niệm sẽ có tác dụng rất tiêu cực trong cử tri Mỹ khi mà trước đó ông Trump luôn cáo buộc bà không có đủ sức khỏe, viện cớ bà phải phẫu thuật não vào năm 2013 khi còn là ngoại trưởng.

Thậm chí, thị trường chứng khoán có phản ứng mất điểm ngay khi bà Clinton có vấn đề sức khỏe do lo ngại bà sẽ gặp khó khăn trong cuộc đua vào Nhà Trắng. Thị trường kỳ vọng bà sẽ tiếp bước chính sách của chính quyền ông Obama.

Bà Hillary nên làm gì?

Câu hỏi đặt ra là bà Clinton sẽ xử lý khủng khoảng này như thế nào khi mà cuộc tranh cử đang đi đến hồi quyết định. Việc bà chuẩn bị công bố thêm cho công chúng về hồ sơ sức khỏe của mình để chứng minh rằng bà khỏe và không có vấn đề gì lớn về sức khỏe, điều này đơn thuẩn chỉ là một biện pháp tình thế.

Hôm 13/9, bác sỹ riêng của bà đã công bố “sức khỏe đủ tốt để làm tổng thống”. Ông Trump cũng đồng thời công bố hồ sơ sức khoẻ rất tốt của mình trên chương trình Dr. Oz.

%image_alt%
Bà Clinton sẽ gặp nhiều khó khăn trước mắt.

Có thể bà nên tập trung vào điểm yếu của ông Trump là tính không minh bạch. Như công khai hồ sơ thuế cá nhân. Hay là mới đây có cáo buộc tiền quyên góp không minh bạch tranh cử của ông Trump. Hoặc bà có thể lợi dụng chỉ trích của cựu ngoại trưởng Colin Powell nói ông Trump là “nỗi nhục quốc thể” như cách làm truyền thống xưa nay các ứng cử viên thường làm, mượn lời người khác để tấn công đối thủ của mình. Hoặc có thể bà dịu giọng với ông Trump khi ông Trump bất ngờ chúc bà sớm khỏe khi bình luận về sức khỏe của bà.

Cho dù thế nào đi nữa thì tình thế trước mắt rõ ràng bà đang gặp bất lợi lớn. Bà vừa gặp bất lợi về mặt sức khỏe vừa bất lợi về chiến thuật mới của ông Trump.

Sau tất cả sự việc trên, khảo sát đã cho thấy điều đó. Ngay hôm 15/9, hãng truyền thông Bloomberg đã cho khảo sát bà Hillary Clinton bị thua tận đến 5 điểm tại bang cực kỳ quan trọng là Ohio. Đây là bang mà từ năm 1960 đến nay, bất kỳ tổng thống nào đắc cử đều phải giành chiến thắng tại bang này.

Nếu bất cẩn và không có có chiến lược phù hợp ở thời điểm quan trọng này, đường đến Nhà Trắng sẽ ngày càng xa vời với bà. Tưởng chừng như nắm chắc trong tay, liệu bà có thể bị lỡ mất một lần nữa cách đây tám năm khi bà đã có khởi đầu như mơ nhưng lại đánh mất chiến thắng ở phút cuối vào ông Obama trong cuộc tranh cử ứng trong nội bộ đảng Dân chủ.

Quang Huy