Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đến Trung Quốc trong chuyến viếng thăm 3 ngày. Ông và người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ hội đàm vào ngày 9/11. Hai nhà lãnh đạo mong muốn đạt điều gì nhất từ cuộc hội đàm đó?

Sau đây là  nhận định của 3 chuyên gia về quan hệ quốc tế, được báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) tập hợp.

Điều Trung Quốc mong mỏi:

  1. Một tuyên bố rõ ràng từ Washington về quan hệ Trung-Mỹ

“Thương mại và Triều Tiên nằm trong chương trình nghị sự của Mỹ trong cuộc họp, nhưng Trung Quốc lại có quan điểm khác”, Liu Weidong, chuyên gia về vấn đề Mỹ tại Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, nói.

“Mỹ thích đối phó với Trung Quốc bằng cách tiếp xúc với các vấn đề thiết thực trước tiên và sau đó phát triển quan hệ chiến lược. Nhưng Trung Quốc muốn Mỹ xác định mối quan hệ đầu tiên, trước khi đi sâu vào chi tiết về cách giải quyết từng vấn đề”.

Tổng thống Trump và phu nhân đến Bắc Kinh ngày 8/11/2017. (Ảnh: Xinhua)

Ông Liu cho biết Tổng thống Trump chưa bao giờ nói rõ về cách ông nhìn nhận vai trò của Trung Quốc trong chiến lược khu vực của Hoa Kỳ. Không giống như người tiền nhiệm Barack Obama, người nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng một quan hệ đối tác chiến lược hòa bình, ông Trump đã không đưa ra bất kỳ mục tiêu chung nào cho hai nước.

Zhang Zhexin, một nhà nghiên cứu thuộc Học viện Nghiên cứu Quốc tế Thượng Hải, cho biết ông hy vọng hai nhà lãnh đạo sẽ đưa ra một tuyên bố chung sau cuộc họp, với nội dung Trung – Mỹ sẽ thiết lập quan hệ đối tác kinh tế cân bằng, mở rộng phạm vi hợp tác và cùng làm việc để tránh xung đột.

  1. Nhắc lại “quyền hợp pháp” của Trung Quốc

Kerry Brown, một chuyên gia Trung Quốc tại King’s College ở London, cho rằng về vấn đề Đài Loan, ông Tập sẽ tìm kiếm sự thừa nhận của ông Trump về chính sách “một Trung Quốc” như ông đã làm trong cuộc gặp đầu tiên vào tháng 4 ở Florida.

Ông Tập cũng có thể nhắc lại tuyên bố của Trung Quốc trên biển Đông và khuyên Hoa Kỳ nên ít can thiệp, ở đó Trung Quốc đã xây dựng một số hòn đảo nhân tạo.

(Ảnh: Xinhua)

“Trung Quốc cũng sẽ đưa ra quan điểm cho rằng Thái Bình Dương là không gian cho cả Trung Quốc và Mỹ. Họ không phải muốn Mỹ rút lui khỏi khu vực, nhưng muốn không có hệ thống phân cấp giữa hai nước”, ông Brown nói.

  1. Quan hệ thương mại cùng có lợi

Ông Tập nói trong bài phát biểu khai mạc tại Đại hội Đảng Cộng sản 19 vào tháng trước rằng Trung Quốc sẽ tiếp tục mở cửa thị trường của mình. Tuy nhiên, điều đó phải có lợi cho cả hai, ông Zhang nói.

“Trung Quốc đã sẵn sàng mở một số thị trường của mình cho Mỹ, ví dụ như ngành văn hoá và ngân hàng, miễn là nó có lợi cho cả hai bên”, ông nói.

Ông nói: “Bắc Kinh sẽ không dễ dàng chiều theo yêu cầu thương mại của Mỹ. Trung Quốc sẽ không để Mỹ đổ lỗi cho sự mất cân bằng thương mại. Có thể họ sẽ yêu cầu Mỹ sửa đổi các chính sách thương mại của mình, và cân nhắc cân bằng thâm hụt bằng cách xuất khẩu các sản phẩm giá trị gia tăng cao sang Trung Quốc”.

Ông Tập mời ông Trump và phu nhân cùng uống trà trong Tử Cấm Thành (Ảnh: Xinhua)

Điều Mỹ muốn gặt hái:

  1. Thương mại cân bằng hơn

Ông Trump cam kết rằng trong các cuộc đàm phán với ông Tập, ông sẽ giúp thu hẹp thâm hụt thương mại hiện ở mức 347 tỷ USD giữa Mỹ với Trung Quốc. Bên cạnh ông trong chuyến thăm sẽ là Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Wilbur Ross, người lãnh đạo một phái đoàn thương mại gồm 29 công ty Hoa Kỳ.

Ông Zhang cho biết: “Ông Trump sẽ không trở lại Mỹ với 2 tay không, không có bất kỳ hợp đồng kinh doanh hay thỏa thuận thương mại mới nào.

Tin cho biết Bắc Kinh đã chào đón ông Trump bằng một gói thỏa thuận thương mại Trung-Mỹ trị giá tới 9 tỷ USD chỉ vài giờ sau khi ông hạ cánh xuống Bắc Kinh.

Ông Trump được ông Tập mời đi xem nghệ thuật truyền thống (Ảnh: Xinhua)
  1. Hối thúc Trung Quốc cam kết giải quyết vấn đề Triều Tiên

Ông Zhang nói Mỹ muốn Trung Quốc tích cực thúc đẩy Triều Tiên phi hạt nhân hóa và phải tuân thủ đầy đủ các biện pháp trừng phạt của LHQ.

Tuy nhiên, ông Liu cho biết Bắc Kinh có thể sẽ có quan điểm khác. “Trung Quốc muốn duy trì phản ứng về vấn đề Triều Tiên. Nếu không có thêm hành động khiêu khích từ Triều Tiên, có thể không có hành động khác từ Hoa Kỳ và Trung Quốc”, ông Liu nói

Ông Liu nói thêm rằng vẫn chưa rõ liệu ông Tập và ông Trump có thảo luận về khả năng đàm phán giữa Hoa Kỳ và Triều Tiên hay không.

  1. Một mối quan hệ ổn định hơn với Trung Quốc

Ông Trump đã có mối quan hệ cá nhân với ông Tập kể từ cuộc gặp đầu tiên, nhưng vẫn chỉ trích Bắc Kinh về thương mại và Triều Tiên.

Ông Zhang nói rằng Tổng thống Mỹ có thể sẽ tìm kiếm sự ổn định lớn hơn với Trung Quốc vì lợi ích của việc cải thiện quan hệ kinh tế.

Ông nói: “Dựa trên những gì mà Hoa Kỳ cần từ Trung Quốc để đạt được thành công kinh tế to lớn hơn, có thể ông Trump sẽ giữ tay mình khỏi những vấn đề nhạy cảm. Quan hệ Trung-Mỹ sẽ trở nên hợp tác hơn và ít biến động hơn”.

Trung Dung