Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm 9/10 trong một bài phát biểu tuyên bố “việc thống nhất” với Đài Loan “phải được thực hiện”.

Theo Hãng tin Reuters, phát biểu tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, ông Tập cho biết người dân Trung Quốc có “truyền thống vẻ vang” là phản đối chủ nghĩa ly khai.

Lãnh đạo ĐCSTQ tuyên bố: “Chủ nghĩa ly khai độc lập Đài Loan là trở ngại lớn nhất để đạt được sự thống nhất của đất nước mẹ và là mối nguy hiểm tiềm ẩn nghiêm trọng nhất đối với sự trẻ hóa quốc gia”. phát biểu của ông Tập đúng vào dịp kỷ niệm cuộc cách mạng lật đổ triều đại cuối cùng vào năm 1911.

Ông nói thêm: “Tái thống nhất” trong hòa bình đáp ứng tốt nhất lợi ích chung của người dân Đài Loan, nhưng Trung Quốc sẽ bảo vệ chủ quyền và sự thống nhất của mình.

Ông Tập nói: “Không ai được đánh giá thấp quyết tâm kiên cường, ý chí kiên định và khả năng mạnh mẽ của nhân dân Trung Quốc trong việc bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia. Phải hoàn thành nhiệm vụ lịch sử thống nhất hoàn toàn Tổ quốc, nhất định sẽ hoàn thành”.

Đáp lại, Đài Loan cho biết chỉ người dân Đài Loan mới có quyền tự quyết định tương lai của mình, đồng thời lên án chiến thuật cưỡng bức của Trung Quốc.

Tổng thống Thái Anh Văn nói rằng Đài Loan là một quốc gia độc lập và được gọi là Trung Hoa Dân Quốc.

Theo đề cương của bài phát biểu ngày quốc Khánh hôm Chủ nhật, Tổng thống Thái Anh Văn nói rằng, “Đài Loan đang ở tuyến đầu của việc bảo vệ nền dân chủ và phải đối mặt với những thách thức phức tạp và nghiêm trọng chưa từng có”.

Bà Thái cũng sẽ nhắc lại quyết tâm của Đài Loan trong việc tự vệ và duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực, đồng thời nhấn mạnh Đài Loan sẽ không “tiến lên một cách hấp tấp”.

Nhưng khi nói đến chủ quyền của Đài Loan, bà Thái tuyên bố “không thể có sự lùi bước”.

Dù ĐCSTQ luôn tuyên bố Đài Loan ly khai khỏi Trung Quốc, tuy nhiên thực tế Trung Quốc chưa bao giờ kiểm soát được Đài Loan. Sau khi thất bại trong cuộc Nội chiến Quốc – Cộng năm 1949, Tưởng Giới Thạch cùng chính phủ Trung Hoa Dân Quốc đã rút đến khu vực này, còn ĐCSTQ do Mao Trạch Đông lãnh đạo tuyên bố thành lập nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại Trung Quốc đại lục. 

Trong nhiều năm sau đó, do sự ảnh hưởng thế cục của Chiến tranh Lạnh, Trung Hoa Dân Quốc Đài Loan vẫn được nhiều quốc gia nhìn nhận là đại biểu hợp pháp và duy nhất của “Trung Quốc” tại Liên Hợp Quốc, đồng thời là một thành viên thường trực trong Hội đồng Bảo an. 

Tuy nhiên, đến năm 1971, ĐCSTQ giành được quyền đại diện cho Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc, Đài Loan không những mất ghế trong Hội đồng Bảo an (dù cho họ là một thành viên tham gia sáng lập) mà còn đồng thời bị hàng loạt quốc gia (dưới áp lực ngoại giao của ĐCSTQ) hạn chế hoặc thậm chí đoạn tuyệt quan hệ nên đánh mất sự công nhận quốc tế trên quy mô lớn.

Ngày nay, do ảnh hưởng từ vị thế lãnh thổ – địa lý cùng nhiều yếu tố chính trị phức tạp khác nên trong một số trường hợp, Trung Hoa Dân Quốc được gọi phổ biến là Đài Loan hay Đài Bắc Trung Hoa.