Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte thừa nhận rằng, ông thiếu các giải pháp để khiến Trung Quốc tuân thủ phán quyết của Tòa trọng tài thường trực quốc tế về vấn đề Biển Đông. Ông cho biết, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã thẳng thừng: “Chúng tôi không thay đổi lập trường”.

Duterte lần đầu tiên chia sẻ về cuộc đàm phán giữa ông với Chủ tịch Tập về tranh chấp Biển Đông trong một cuộc họp báo trên truyền hình vào tối thứ Tư (4/9), đề cập đến việc ông sẽ làm gì tiếp theo. Tuần trước, Tổng thống Philippines có chuyến thăm tới Trung Quốc.

“Điều không hay là, Trung Quốc tuyên bố khu vực đó thuộc chủ quyền lịch sử của họ và có quyền kiểm soát tài sản đó”, Strait Times trích lời ông Duterte phát biểu.

“Đó là vấn đề của chúng ta … Mọi người có đề xuất nào không? Hay bất kỳ giải pháp hòa giải nào không gây ra chiến tranh khi Trung Quốc đã tuyên bố họ sẽ không thay đổi lập trường?”, Tổng thống Phippines hỏi.

Nhà lãnh đạo Philippines từ lâu đã bị chỉ trích bởi những người theo chủ nghĩa dân tộc và các nhóm cánh tả vì không ngay lập tức yêu cầu Trung Quốc tuân thủ phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài The Hague. Phán quyết này đã tuyên bố yêu sách của Trung Quốc với hầu hết chủ quyền Biển Đông là không có cơ sở theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982.

Tuyên bố cũng xác nhận quyền chủ quyền của Philippines đối với vùng biển trải rộng gọi là đặc quyền kinh tế, nơi mà những yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc đã làm trì hoãn các kế hoạch thăm dò và khai thác dầu khí của Manila trong nhiều năm. 

Tổng thống Duterte nói rằng ông đã đề cập phán quyết trọng tài trong cuộc họp với ông Tập và các quan chức Trung Quốc khác. Ông dẫn lời nhà lãnh đạo Trung Quốc với giọng nói như thì thầm: “Ông biết đấy, tuyên bố của chúng tôi là ‘Chúng tôi không thay đổi lập trường’. Tôi không muốn thảo luận gì thêm về điều đó vì đó là phạm vi của chúng tôi. Chúng tôi sở hữu nó. Tại sao chúng tôi phải thảo luận với ông?”.

Tổng thống Duterte nói ông đã phản hồi lại với Chủ tịch Tập: “Đó sẽ vẫn là một vấn đề. Nó giống như một ngón tay cái bị đau gây nhức nhối mỗi ngày”.

Strait Times cho biết, vào thời điểm đó, ông Tập đã cố gắng chuyển chủ đề cuộc nói chuyện và ông Duterte không cưỡng ép thêm, vì biết rằng Chủ tịch Trung Quốc đang bị bận tâm bởi các cuộc biểu tình ở Hồng Kông.

Ông Duterte nói trên truyền hình: “Có một vấn đề là ông ấy rất nóng tính. Chúng ta nên bình tĩnh xử lý. Mọi người đều biết, nghệ thuật ngoại giao mà. Giống như một người mất đi đứa con hoặc bị bạn gái chia tay, người đó sẽ thực sự nóng nảy”.

Ông Duterte sau đó lại nói ông chỉ là người tiếp quản vấn đề Trung Quốc chiếm bãi Scarborough từ chính quyền trước, những người mà ông nói là đã rút các tàu Philippines khỏi bãi cạn tranh chấp này sau một cuộc đối đầu dài ngày và cho phép tàu Trung Quốc kiểm soát vùng lãnh thổ đó. 
 
Ông nói: “Đấy không phải vấn đề của tôi. Ai đã rút đi?”.

Trung Quốc đã từ chối tham gia vào vụ kiện mà người tiền nhiệm của ông Duterte là Benigno Aquino III khởi xướng sau khi Trung Quốc chiếm bãi cạn Scarborough năm 2012. Bắc Kinh cũng bác bỏ phiên tòa và tiếp tục phủ nhận phán quyết.

videoinfo__video3.dkn.tv||5b2a11c60__