Năm nay, những công nhân làm việc trên “nóc nhà thế giới” Everest đã phải gánh 14 tấn chất thải của con người từ các trạm nghỉ chân dọc theo đường lên đỉnh núi xuống nơi xử lý.

SCMP đưa tin, mỗi năm có khoảng 1.200 nhà leo núi tới chinh phục đỉnh Everest và trung bình 1 người sẽ để lại gần 27 kg chất thải sau 2 tháng.

Số chất thải này được đổ xuống các hố bằng đất nung trên Gorak Shep, hồ nước đóng băng gần một ngôi làng ở độ cao 5.200 m so với mực nước biển.

Nếu không được xử lý đúng cách, chất thải sẽ choán chỗ một trong những kỳ quan thế giới trong nhiều năm tới. Theo biên tập viên của tạp chí Outside Grayson Schaff: “Đỉnh Everest trở thành một quả bom hẹn giờ bằng phân và chất thải của người đang lăn xuống các trạm nghỉ chân”.

Ông Garry Porter, một kỹ sư nghỉ hưu sống ở bang Washington, cũng nhận ra vấn đề này. Năm 2003, ông đã chinh phục độ cao 6.100 m của núi Everest trước khi những cơn gió quá mạnh buộc ông phải quay trở lại. Ông Porter dành thời gian còn lại của mình để nghiên cứu cách làm thế nào để làm sạch núi.

“Everest là giấc mơ trọn đời của hầu hết nhà leo núi. Tôi nghĩ rằng, đỉnh Everest cần được bảo tồn tốt hơn và đó là trách nhiệm của tôi vì tôi là một nhà leo núi. Tôi không thể rời đi và nói rằng chất thải của tôi không có mùi”, ông Porter nói.

'Nóc nhà thế giới' là nơi chứa tới 14 tấn chất thải của con người
Hàng nghìn nhà leo núi tới Everest mỗi năm. (Ảnh: SCMP)

Ông nghĩ ra cách sử dụng một hầm biogas để giải quyết số chất thải này, biến nó thành những thứ có ích. Hệ thống đó sẽ sản xuất phân bón và khí metan, được sử dụng để nấu ăn và thắp sáng. Chuỗi siêu thị cao cấp Whole Foods Market cũng dùng hệ thống tương tự để xử lý chất thải từ thực phẩm.

Tuy nhiên, phương pháp này gặp phải trở ngại lớn vì điệu kiện trên núi. Vi khuẩn sẽ không hoạt động nếu nhiệt độ quá thấp. Tại nhiều nơi trên đỉnh Everest, nhiệt kế quanh năm không bao giờ vượt quá 0 độ C.

Vì vậy, ông Porter đã nghĩ ra một biện pháp để khắc phục là sử dụng các tấm quang năng để chuyển hơi nóng vào bên trong hầm biogas, giữ nhiệt độ trong hầm ở mức 20 độ C.

Dự án xây dựng hầm biogas của nhóm Mount Everest Biogas của ông đã được Chính phủ Nepal phê chuẩn. Nhóm đang quyên góp và ước tính mất khoảng 500.000 USD để lắp đặt một hầm biogas trên đỉnh núi Everest.

'Nóc nhà thế giới' là nơi chứa tới 14 tấn chất thải của con người
Rác thải bị người leo núi bỏ lại trên đỉnh Everest. (Ảnh: AFP)

Ngoài ra, trên núi Everest còn chứa khoảng 50 tấn rác thải để lại sau mỗi mùa. Sườn núi rải rác với những bình thở oxy, dụng cụ leo núi… khiến tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng.

Giới chức Nepal quy định mỗi nhóm leo núi phải đóng tiền ký quỹ 4.000 USD và sẽ được hoàn lại nếu mỗi người đem xuống núi ít nhất 8 kg rác thải.

Các nhà môi trường lo ngại việc ô nhiễm trên đỉnh Everest sẽ ảnh hưởng đến nguồn nước dưới thung lũng. Nước thải từ bãi cắm trại trên đỉnh Everest sẽ đổ thẳng xuống một ngôi làng gần đó theo những rãnh nước.

An Yên