Cuộc nội chiến đẫm máu ở Syria đã bước vào năm thứ 7, tuy nhiên cam kết chấm dứt vũ khí hóa học cách đây 5 năm của Tổng thống Assad dường như vẫn chưa được hiện thực hóa. Các cáo buộc sử dụng vũ khí hóa học trong các cuộc tấn công tại Syria vẫn liên tiếp được đưa ra.

Theo New York Times, hôm 6/4, quân đội Syria bị nghi ngờ đã sử dụng chất độc hóa học trong cuộc tấn công vào quân Douma gần thủ đô Damascus. Trước đó, hàng loạt cuộc tấn công gây chết người tương tự cũng từng xảy ra ở Syria. Năm 2013 đã có hơn 1.400 người thiệt mạng, gây ra cú sốc lớn cho cộng đồng quốc tế.

Các nhà phân tích chỉ ra, sử dụng khí độc là biện pháp không thể thiếu trong chính sách của Tổng thống Assad nhằm giành về các vùng lãnh thổ gần Damascus bị phiến quân chống chính phủ chiếm đóng. Theo luật quốc tế, đây chính là tội ác chiến tranh.

Một số cuộc tấn công tại Syria bị cáo buộc sử dụng vũ khí hoá học:

8/2013: Chất độc Sarin

Cuộc tấn công này bắt đầu bằng một vụ nổ vào ban đêm. Những người may mắn sống sót cho biết, tiếng động phát ra giống như “vại nước phát nổ”. Thời điểm đó: “một loại khí có mùi giống mùi hành tây và khí clo gây ra cảm giác nóng, bỏng mắt và cổ họng”. Cuộc nội chiến này được Tổ chức Bác sĩ không biên giới xác định khoảng 4.000 người đã nhiễm độc.

Video và hình ảnh trên internet cho thấy hàng trăm xác chết không có thương tích rõ ràng. Nhiều nạn nhân xuất hiện các triệu chứng khác như nôn, tiết nhiều nước bọt, khó thở, run rẩy. Các nhà khoa học tin rằng vũ khí hóa học này là sự kết hợp của chất kịch độc Sarin và các thành phần khác.

4/2014: Khí độc

Truyền thông Syria và phe chống đối chính phủ đều cho rằng, người dân ở làng Kfar Zetia (miền Trung tỉnh Hama, Syria) đã bị nhiễm khí độc hóa học. Rất nhiều người hít phải khí này đã được đưa ngay tới bệnh viện.

Các nguồn tin của phe chống đối chính phủ cho hay, trực thăng của quân đội chính phủ đã thả bom tự chế xuống làng Kfar Zetia với mùi clo rất mạnh. Đài truyền hình Syria chỉ trích hành vi này là do Mặt trận Nusra, một nhánh thuộc Al Qaeda gây ra.

5/2015: Khí clo

Hai năm sau khi Tổng thống Assad đã cam kết giả trừ vũ khí hóa học Syria, mùa xuân năm 2015, thị trấn Sarmeen của Syria lại chìm trong mùi khí độc khiến cho người dân gặp khó khăn trong việc hít thở.

Tháng 5 năm đó, nhân viên y tế cảnh báo: “Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy chính phủ mạo danh luật quốc tế và thả các loại bom chứa khí clo xuống các căn cứ chống lại chính phủ”. Hóa chất chứa trong thùng sẽ phát nổ khi gặp tác động từ bên ngoài. Loại khí này có thể gây hại cho đường hô hấp, trong một số trường hợp, có thể làm cho phổi phồng lên dẫn đến ngạt thở.

8/2015: Khí mù tạt lưu huỳnh

Nửa cuối năm 2015, Hiệp hội Y tế Nam Mỹ cho biết họ đã điều trị cho hơn 50 bệnh nhân, trong đó có 23 người xuất hiện các triệu chứng do nhiễm chất độc hóa học. Sau khi thành phố Marea bị tấn công, những người bị thương xuất hiện những vế bỏng hóa học trên da, mắt, phổi có thể gây chết người hoặc khiến nạn nhân tàn tật, ung thư, mù vĩnh viễn.

9/2016: Khí Clo

Những vụ tấn công bị cáo buộc sử dụng vũ khí hóa học tại Syria
Một bé gái được cấp cứu do nhiễm khí Clo trong cuộc tấn công tại Syria 9/2016. (Ảnh: CNN)

Một cuộc tấn công khác đã xảy ra vào năm 2016, các máy bay đã ném bom chứa chất clo, khiến ít nhất 2 người chết. Cộng đồng quốc tế cấm sử dụng clo như một loại vũ khí, nhưng trong danh mục vũ khí hoá học ở Syria lại có không bao gồm khí clo vì khí clo có thể dùng cho nhiều mục đích dân sự.

4/4/2017: Chất độc Sarin

Một cuộc tấn công bằng chất độc Sarin tại Khan Sheikhoun, miền bắc Syria đã khiến hàng chục người trong đó có trẻ em thiệt mạng, số lượng những người bị thương cho thấy cuộc tấn công bằng chất độc Sarin là cuộc tấn công vũ khí hóa học lớn nhất trong những năm gần đó.

Các bác sĩ và nhóm cứu hộ nghi ngờ ngoài khí clo, còn có những thành phần hóa học khác. Không lâu sau, Bộ Y tế Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, trong máu và nước tiểu của những nạn nhân bị thương đến từ Thổ Nhĩ Kỳ có chứa chất kịch độc Sarin.

4/2018: Chất độc hóa học

Các nhóm cứu hộ cho biết trong cuộc tấn công mới nhất tại Syria (hôm 6/4), phiến quân chiếm đóng ở ngoại ô thị trấn Douma dường như bị tấn công bằng vũ khí hóa học, hàng chục người đã thiệt mạng.

Bộ Quốc phòng Syria và Hiệp hội Y khoa Mỹ tại Syria trong một báo cáo chung cho biết hơn 500 người được đưa đến bệnh viện có các triệu chứng tiếp xúc với các tác nhân hóa học như khó thở, sùi bọt mép, bỏng mắt và nhiễm khí clo.

Cuộc tấn công vẫn chưa thể xác nhận được nguyên nhân chính xác nhưng các các nhân viên cứu hộ cho biết có 43 người thiệt mạng vì phơi nhiễm với chất hóa học độc hại.

Huyền Trang