Có chuyên gia ước tính rằng với lượng bất động sản chưa bán được ở Trung Quốc hiện tại là đủ sức chứa toàn bộ dân số của cộng hòa liên bang Đức…

Sự tan rã của tập đoàn bất động sản Trung Quốc Hằng Đại (Evergrande) đã làm dấy lên sự chú ý trên toàn cầu, và các nhà đầu tư đang chờ đợi điều gì sẽ xảy ra với khoản nợ khổng lồ của tập đoàn này. Theo báo cáo của CNN, các chuyên gia đã phân tích một vấn đề tiềm ẩn sâu hơn: thị trường bất động sản Trung Quốc đã dư cung trong nhiều năm. Trước khi Hằng Đại phá sản, hàng chục triệu căn hộ bị bỏ trống trên khắp Trung Quốc. Trong những năm gần đây, vấn đề này ngày càng trở nên nghiêm trọng.

Nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á của Capital Macro, Mark Williams, ước tính rằng vẫn còn khoảng 30 triệu bất động sản chưa bán được ở Trung Quốc với sức chứa 80 triệu người. Đây là gần như toàn bộ dân số của cộng hòa liên bang Đức.

Quan trọng nhất, theo ước tính của Capital Investment, khoảng 100 triệu bất động sản có thể đã được mua nhưng chưa được sử dụng, có thể chứa khoảng 260 triệu người. Vấn đề này đã thu hút nhiều sự chú ý trong nhiều năm và thậm chí khu vực rộng lớn của các bất động sản kiểu này còn được gọi là “thị trấn ma” của Trung Quốc.

Về nguyên nhân gây ra vấn đề này, ông Williams nói rằng ngành bất động sản luôn là một phần quan trọng của nền kinh tế Trung Quốc, chiếm tới 30% GDP. Trong nhiều thập kỷ, điều này đã giúp Trung Quốc duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng.

Nhưng trong nhiều năm, các nhà phê bình đã đặt câu hỏi liệu động cơ tăng trưởng này có đang tạo ra một quả bom hẹn giờ cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới hay không. Điều này một phần là do nhiều chủ đầu tư đã vay những khoản nợ khổng lồ để tài trợ cho các dự án của họ.

Là nhà phát triển mắc nợ nhiều nhất ở Trung Quốc, Tập đoàn Hằng Đại đã trở thành một ví dụ điển hình cho sự tăng trưởng không bền vững với khoản nợ phải trả vượt 300 tỷ USD. Christina Zhu, nhà kinh tế tại Moody’s Analysis, cho biết: “Tuy nhiên, Hằng Đại không phải là công ty duy nhất gặp khó khăn. Trong vài ngày qua, nhiều chủ đầu tư khác đã tiết lộ các vấn đề về dòng tiền của chính họ, yêu cầu người cho vay thêm thời gian để trả nợ hoặc cảnh báo về khả năng vỡ nợ.

Bà Zhu viết trong một báo cáo gần đây rằng 12 công ty bất động sản Trung Quốc không trả được nợ trái phiếu trong nửa đầu năm nay, tổng trị giá khoảng 19,2 tỷ NDT (tương đương gần 3 tỷ USD). Bà nói thêm: “Con số này chiếm gần 20% tổng số vụ vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp trong sáu tháng đầu năm nay, cao nhất trong số tất cả các ngành ở Trung Quốc”.

Bà Zhu tiếp tục chỉ ra rằng trong vài tháng qua, “các biện pháp tăng giá, khởi công nhà ở và bán hàng” đã bị giảm mạnh. Bà cho biết thêm, trong tháng 8, doanh số bán bất động sản tính theo diện tích sàn đã giảm 18% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ông Williams viết trong một báo cáo nghiên cứu rằng: “Nhu cầu nhà ở của Trung Quốc đang bước vào kỷ nguyên giảm liên tục. Các nhà kinh tế nói rằng hầu hết các bất động sản mới ở Trung Quốc (khoảng 90%) đã được bán trước khi hoàn thành, điều đó có nghĩa là bất kỳ trở ngại nào của các nhà xây dựng nhà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến người mua”.

Theo phân tích mới đây của Bank of America, Tập đoàn Hằng Đại đã bán 200.000 căn nhà chưa bàn giao cho người mua. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng nhà phát triển lớn thứ hai của đất nước có thể để người mua nhà ra về tay trắng.

Trong những tuần gần đây, chính phủ đã chuyển trọng tâm sang giảm tác động của cuộc khủng hoảng và bảo vệ các công dân bình thường. Trong một tuyên bố vào cuối tháng trước, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cam kết “duy trì sự phát triển lành mạnh của thị trường bất động sản và bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng nhà ở”. Mặc dù Tập đoàn Hằng Đại không được đề cập cụ thể, nhưng ngân hàng trung ương gần đây đã bơm tiền mặt vào hệ thống tài chính để giúp ổn định tình hình và xoa dịu bức xúc của xã hội.