Vấn đề an toàn, minh bạch, và vĩnh viễn chính là những thách thức đang được đặt ra khi Triều Tiên tuyên bố sắp đóng cửa bãi thử hạt nhân của nước này (23-25/5).

Theo Reuters, rất nhiều nhà khoa học đang bày tỏ quan ngại về việc rò rỉ vật liệu phóng xạ khi Triều Tiên tiến hành dùng thuốc nổ đánh sập các đường hầm trong bãi thử hạt nhân Punggye-ri.

Ngoài ra, họ cũng đặt ra câu hỏi về tính lâu dài và vĩnh viễn trong cam kết phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo vì vật liệu hạt nhân có thể được đào lên và tái sử dụng sau khi được chôn lấp.

Những thách thức trong việc phá hủy bãi thử hạt nhân của Triều Tiên
Một cổng đường hầm tại bãi thử hạt nhân Punggye-ri. (Ảnh: Digital Globe)

Một giả thuyết khác đặt ra là Triều Tiên sẽ có thể đào đường hầm mới trong bãi thử hạt nhân sau khi đã phá hủy những đường hầm cũ.

Trước đó, Bình Nhưỡng đã tuyên bố mời truyền thông quốc tế tới thanh sát quá trình nước này đóng cửa bãi thử hạt nhân, nhưng không nói rõ liệu các chuyên gia vật liệu hạt nhân có được mời hay không. Điều này làm họ quan ngại về tính hiệu quả cũng như an toàn của vụ việc.

Những thách thức trong việc phá hủy bãi thử hạt nhân của Triều Tiên
Sơ đồ bãi thử hạt nhân Punggye-ri. (Ảnh: Reuters)

Theo Giáo sư nghiên cứu về năng lượng hạt nhân tại Đại học Quốc gia Seoul, Suh Kune-yull, việc Triều Tiên sử dụng thuốc nổ không phải là cách tối ưu nhất để phá hủy bãi thử hạt nhân Punggye-ri, thậm chí có thể mang lại những nguy cơ không lường trước. Thay vào đó, nước này có thể tham khảo cách đổ đầy bê-tông, cát hoặc sỏi vào trong các đường hầm.

Ông Suh Kune-yull cho rằng, một lượng phóng xạ lớn vẫn còn tồn đọng trong một đường hầm nơi diễn ra hầu hết các cuộc thử vũ khí hạt nhân của Triều Tiên, dẫn tới nguy cơ rò rỉ phóng xạ.

Jon Wolfsthal, Giám đốc Tổ chức Thảm họa Hạt nhân đồng thời là cựu quan chức cấp cao về kiểm soát vũ khí thuộc Hội đồng An ninh Quốc gia, Mỹ, lại bày tỏ lo ngại về tính vĩnh viễn, lâu dài của việc đóng cửa bãi thử hạt nhân Punggye-ri. Ông e rằng Triều Tiên có thể tái tiếp cận và sử dụng các đường hầm này trong tương lai.

Những thách thức trong việc phá hủy bãi thử hạt nhân của Triều Tiên
Vị trí của bãi thử hạt nhân Punggye-ri. (Ảnh: Al Jazeera)

Các chuyên gia về hạt nhân đều nhất trí, tuyên bố đóng cửa bãi thử hạt nhân của của Chủ tịch Kim Jong-un trước thềm cuộc họp thượng đỉnh với Mỹ ngày 12/6 là một hành động thiện chí của Triều Tiên.

Bộ Ngoại giao Mỹ chưa đưa ra câu trả lời chính thức về việc nước này có cử quan sát viên tới thanh sát quá trình đóng cửa bãi thử hạt nhân của Triều Tiên hay không.

Phía Mỹ trông đợi việc phá hủy bãi thử hạt nhân Punggye-ri sẽ diễn ra một cách minh bạch, vĩnh viễn và không thể phục hồi trong tương lai, coi đây là bước quan trọng trong quá trình phi hạt nhân hóa hoàn toàn trên báo đảo.

Nhiều nhà phân tích đã bày tỏ lo ngại về việc Triều Tiên từ bỏ chương trình hạt nhân mà nước này dày công theo đuổi và cho rằng, quá trình đó sẽ tốn khá nhiều thời gian.

Trước đây, Triều Tiên tiến hành 6 vụ thử vũ khí hạt nhân ở khu vực này.

Thu Hương