Giữa bối cảnh Nga, Trung đang gia tăng hiện diện tại Bắc Cực, Nhật tăng tốc không đứng ngoài cuộc tại khu vực giàu tài nguyên nhưng nhạy cảm với môi trường.

Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Kono đã tới tham dự Hội nghị Vòng Bắc Cực (Arctic Circle), từ ngày 19-21/10 tại Iceland. Sự kiện thường niên với sự hiện diện của các quan chức chính phủ, nhà nghiên cứu và đại diện doanh nghiệp từ nhiều quốc gia khác nhau thảo luận về phát triển Bắc Cực và hệ quả tương lai. Các chủ đề thảo luận bao gồm băng biển tan chảy và thời tiết khắc nghiệt, luật địa cực và hợp tác kinh doanh.

Phiên khai mạc Hội nghị Vòng Bắc Cực. (Ảnh: Arctic Circle Assembly/ Flick)

Hôm thứ Sáu (19/10), ông Taro Kono đã nhấn mạnh những lợi ích to lớn của đất nước ông đối với Bắc Cực trong phiên khai mạc Hội nghị vòng Bắc Cực, theo Highnorth News.

Tokyo đang xem xét tham gia các dự án với Nga, như xây dựng nhà ga trung chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trên bán đảo Kamchatka. Nhật cũng muốn thiết lập các làn đường vận chuyển mới trong vùng biển Bắc Cực kết nối châu Á và châu Âu.

Tờ Highnorth News đưa tin, một thông cáo báo chí từ nhà sản xuất khí tự nhiên lớn nhất của Nga, Novatek hồi tháng 9 cho hay một bản ghi nhớ (MOU) đã được ký kết sau cuộc họp giữa Tổng thống Nga Putin và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe.

Theo biên bản này, các bên đồng ý tìm cơ hội hợp tác trong các dự án của Novatek tại các bán đảo Yamal và Gydan, bao gồm dự án Arctic LNG 2 về phát triển một liên kết giao thông thường xuyên thông qua tuyến đường Biển Bắc cho vận chuyển LNG tới thị trường Nhật Bản và châu Á – Thái Bình Dương.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Nga Putin. (Ảnh: The Japan Times)

Cạnh tranh để có chỗ đứng tại Bắc Cực đang trở nên sâu sắc hơn, bởi Nga đang hạn chế tàu nước ngoài đi qua vùng kinh tế độc quyền và Trung Quốc đã công bố một kế hoạch hồi tháng Giêng cho “Polar Silk Road” (Con đường tơ lụa địa cực) – dự án chị em với Vành đai con đường. Cả Trung Quốc và Nga đều đang thúc đẩy tham vọng quân sự trong khu vực.

Nhằm tránh “đứng ngoài cuộc chơi”, Tokyo đang đối thoại để tạo ra các quy tắc quốc tế điều chỉnh các nguồn lực tại khu vực. Nhật đã ký một thoả thuận hôm thứ Tư (17/10) với 10 quốc gia và vùng lãnh thổ bao gồm Mỹ, Nga, Trung để điều tiết nghề cá tại Bắc Băng Dương. 

Triệu Hằng