Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Sri Lanka Leroy Maithripala đã đồng ý thúc đẩy hợp tác song phương về an ninh hàng hải tại khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương, theo Japan Times.

Trong cuộc gặp tại Văn phòng của Thủ tướng Tokyo, hai ông Abe và Sirisena khẳng định hai nước sẽ tiến hành các cuộc trao đổi quốc phòng song phương với việc Nhật Bản sẽ hỗ trợ Sri Lanka trong việc tăng cường năng lực thực thi luật hàng hải.

Hai nhà lãnh đạo một lần nữa khẳng định sự hợp tác trong việc nâng cấp cơ sở hạ tầng tại Ấn Độ Dương, như các cơ sở cảng ở Colombo, nhằm tăng cường khả năng kết nối trong khu vực.

Các hiệp định này là một phần trong nỗ lực của Nhật nhằm thúc đẩy chiến lược “tự do và mở cửa của Ấn Độ -Thái Bình Dương (Indo-Pacific)” nhằm đảm bảo sự ổn định từ Đông Á đến Châu Phi thông qua hợp tác với các quốc gia để chia sẻ các giá trị như tự do hàng hải và pháp quyền.

Các quan chức chính phủ Nhật cho biết, Nhật Bản xem Sri Lanka, nằm gần các tuyến đường biển lớn quan trọng, là trung tâm của chiến lược hợp tác hàng hải để đối phó sự hiện diện ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực.

Ấn Độ khiến cả biên đội tàu Trung Quốc phải quay đầu hôm 9/3. (Ảnh: Jeff Head)

Ông Abe nói: “Hai nước chúng tôi sẽ hợp tác để làm cho khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương trở thành một cộng đồng toàn cầu, tạo ra hòa bình và thịnh vượng cho các nước một cách công bằng”.

Nhật Bản cam kết sẽ cung cấp cho các khoản vay trị giá 10,6 tỷ Yên (99,5 triệu USD) với lãi suất thấp cho các dự án cải thiện dịch vụ và y tế của Sri Lanka, bao gồm các cơ sở xây dựng và đào tạo nhân viên y tá.

Tổng thống Sirisena nói trong một cuộc họp báo: “Tôi tin chắc rằng các cuộc thảo luận hôm nay của chúng tôi đã giúp tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác hiện tại vì lợi ích của cả hai nước”.

Thủ tướng Shinzo Abe
Thủ tướng Shinzo Abe gặp Tổng thống Sri Lanka Maithripala Sirisena tại văn phòng của ông ở Tokyo hôm thứ 14/3. (Ảnh: Reuters)

Hai bên cũng nhất trí về sự cần thiết phải duy trì “áp lực tối đa” lên Triều Tiên để dỡ bỏ vũ khí hạt nhân và tên lửa của họ. Sri Lanka có quan hệ ngoại giao với Triều Tiên trong khi Nhật Bản thì không.

Ông Sirisena có chuyến thăm 6 ngày đến Nhật Bản từ thứ Hai 12/3, ông đã diện kiến Nhà vua Nhật Bản Akihito và Hoàng hậu Michiko vào thứ Ba 14/3 và dự kiến ​​sẽ viếng thăm Hiroshima vào thứ Năm 15/3.

Khái niệm Indo-Pacific bắt nguồn từ chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. Thủ tướng Abe có hẳn một kế hoạch hình thành “Tứ giác kim cương” bao gồm Ấn Độ – Nhật – Mỹ – Úc để đảm bảo cho an ninh khu vực liên Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trong bối cảnh mới.

Tứ giác kim cương
Mỹ, Nhật, Ấn, Australia thảo luận về thiết lập một cơ chế khu vực như giải pháp thay thế cho sáng kiến ‘Vành đai, Con đường’, đối trọng với ảnh hưởng lan rộng từ Bắc Kinh.

Trong bài phát biểu tại Việt Nam ngày 10/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần nhắc đến Indo-Pacific (khu vực liên Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương), kèm theo lời nhấn mạnh về một “Indo-Pacific tự do và rộng mở”, theo Reuters.

Việc Tổng thống Trump nhấn mạnh khái niệm này khi tham dự APEC cho thấy Washington đồng thuận với chiến lược của Tokyo, đồng thời đánh giá cao vai trò của Nhật trong một “Indo-Pacific tự do và rộng mở”.

Tổng thống Donald Trump
Tổng thống Donald Trump nhiều lần nhắc đến Indo-Pacific. (Ảnh: Reuters)

Trước đây Hoa Kỳ chỉ đề cập đến Asia-Pacific (châu Á – Thái Bình Dương) thì nay là Indo-Pacific. Khái niệm mới nối kết một khu vực rộng lớn từ Đông Bắc Á kết hợp Đông Nam Á và mở rộng đến Ấn Độ Dương.

Tổng thống Trump nhấn mạnh vai trò của Ấn Độ đối với Indo-Pacific. Thời gian qua, quan hệ Mỹ – Ấn ngày càng phát triển. Gần đây, Ấn Độ không ngừng tăng cường các mối quan hệ ở Thái Bình Dương như với Việt Nam, Nhật Bản và Úc. Trong bối cảnh này, New Delhi có thể đóng vai trò lớn hơn cho sự phát triển chung của Indo-Pacific.

Minh Đức