Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Kono hôm thứ Sáu (20/4) nói với Nikkei rằng: “Triều Tiên phải hoàn tất việc loại bỏ vũ khí hạt nhân vào năm 2020 và không được phép chạy ra khỏi mục tiêu này”. Đây là lần đầu tiên đại diện của một trong các đồng minh Mỹ – Nhật – Hàn đưa ra thời hạn cụ thể.

Mục đích của tuyên bố này là nhằm ngăn chặn Bình Nhưỡng lợi dụng các cuộc đàm phán sắp tới để kéo dài thời gian phát triển vũ khí hạt nhân. Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un sẽ gặp Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in vào thứ Sáu tới, và dự kiến ​​sẽ có cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump vào đầu tháng 6.

Ông Kono trích dẫn các yếu tố chính trị đằng sau năm 2020 – cụ thể là khả năng thay đổi lãnh đạo giữa ba đồng minh. Tổng thống Trump đứng trước cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11/2020 và nhiệm kỳ 5 năm của ông Moon sẽ kết thúc vào năm 2022.

“Chúng tôi muốn thực hiện điều này trong thời gian ông Trump, ông Moon và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe nắm quyền”, Bộ trưởng Ngoại giao cho biết.

Nhật Bản, Hoa Kỳ và các quốc gia khác bắt đầu gỡ bỏ các lệnh trừng phạt Triều Tiên vào năm 1994 sau khi đạt được thỏa thuận đóng băng chương trình hạt nhân của nước này. Tuy nhiên thỏa thuận này đã bị phá vỡ một thập kỷ sau đó. Trong nhiệm kỳ của ông Barack Obama, chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng tiếp tục phát triển khi Mỹ duy trì chính sách “chiến lược kiên nhẫn”, về cơ bản là loại bỏ các phương án quân sự ra khỏi bàn đàm phán.

Chiến lược của chính quyền Trump là gây sức ép và cân nhắc các phương án quân sự nhằm thúc đẩy Triều Tiên hướng tới phi hạt nhân hóa. Nếu mục tiêu này không thể đạt được khi ông Trump hết nhiệm kỳ, miền Bắc sẽ trở thành một quốc gia hạt nhân thực sự. Hiện vẫn tồn tại mối lo ngại rằng thái độ hòa giải bất thường của Bình Nhưỡng gần đây chỉ là một chiến thuật nhằm “câu giờ” và né tránh cuộc tấn công của Mỹ.

“Triều Tiên không có chuyển giao quyền lực”, ông Kono cảnh báo. “[Họ] càng có nhiều thời gian, [thì] càng có nhiều khả năng”.

Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc tìm kiếm một phương án phi hạt nhân hóa Triều Tiên hoàn toàn, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược. Ông Kono từ chối cung cấp thông tin chi tiết về quy trình này, nói rằng: “Triều Tiên sẽ không được thưởng mà không phải thực hiện các bước rõ ràng và không thể đảo ngược.”

Nhà ngoại giao này nhấn mạnh một ưu tiên của Tokyo là giải cứu các công dân Nhật Bản bị Triều Tiên bắt cóc vào những năm 1970 và 1980.

Ông Kono chỉ ra rằng Nhật Bản sẽ tìm kiếm sự hợp tác của Hoa Kỳ và Hàn Quốc để thiết lập một cuộc đối thoại, và bàn đến vấn đề Triều Tiên bắt giữ ba người Mỹ và những người Hàn Quốc khác. “Chúng tôi phải nêu vấn đề vi phạm nhân quyền với cộng đồng quốc tế”, ông nói.

Bộ trưởng nói thêm rằng việc hỗ trợ kinh tế có thể là một phương tiện hiệu quả để đàm phán với Triều Tiên..

Ông Kono tuyên bố Tokyo chỉ xem vấn đề này khi “tất cả các nạn nhân được trở về, [Triều Tiên] phải có giải trình trách nhiệm đầy đủ và trừng phạt những người thực hiện” các vụ bắt cóc này.

Thanh Hiền