Theo tài liệu của Bộ Tư pháp và thông tin do Kyodo News thu thập cho biết, các thành viên của 12 gia đình Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản bị chia tách khi chính phủ thực thi chính sách trục xuất vào tháng 2.

Anh Hoàng Văn Hiệp, 52 tuổi được chính phủ Nhật Bản công nhận là người tị nạn, hiện đang sống với đứa con trai 5 tuổi sau khi vợ anh, chị Nguyễn Thị Loan Phương, 46 tuổi, bị trục xuất về nước cùng với 46 người Việt Nam, Japantimes đưa tin.

Việc trục xuất những người Việt Nam, từ 8 đến 49 tuổi diễn ra vào ngày 8/2 trên chuyến bay từ sân bay Haneda, Tokyo đến Hà Nội. Những người này đã sống bất hợp pháp ở Nhật Bản tổng cộng 21 năm và 5 tháng.

Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại, chị Phương cho biết các quan chức di trú đã cưỡng chế để đưa con trai chị ra khỏi căn phòng tại Cục Di trú khu vực Tokyo, họ đưa bé đi và giam chị khoảng một tuần trước khi trục xuất chị về nước.

Cô nói “Con trai tôi khóc. Tôi vẫn không thể quên tiếng khóc của nó.”

Còn anh Hiệp, làm việc từ 8 giờ tối đến 5 giờ sáng tại nhà máy sản xuất mì ống ở tỉnh Gunma, hiện đang sống chật vật để nuôi con trai từ khi vợ bị cưỡng chế hồi hương.

Anh Hoàng Văn Hiệp giờ phải đảm nhận vai trò của người mẹ trong gia đình. (Ảnh: Kyodo)

Trước đó, vợ anh đã bị trục xuất khỏi Nhật Bản, vào năm 2007, chị trở lại bằng hộ chiếu của chị gái và kết hôn với anh.

Trở về Việt Nam để đoàn tụ với vợ là điều hoàn toàn không thể thực hiện được vì anh Hiệp là người tị nạn, trong khi đó con trai của anh chị chỉ có thể nói tiếng Nhật. Bây giờ, anh chỉ mong muốn được sống cùng vợ và con trai.

Về vấn đề này, người Nhật cũng lên tiếng giúp những người lao động nước ngoài lên án chính sách nhập cư dẫn đến chia tách gia đình của chính quyền Tokyo.

Ông Motoko Yamagishi, Tổng thư ký Hội đoàn kết giao lưu với Dân nhập cư Nhật Bản nói, trên cơ sở nhân đạo, chính phủ nên cấp giấy phép cư trú đặc biệt cho những cư dân bất hợp pháp sống cùng gia đình ở Nhật Bản trong một thời gian dài.

Số lượng cư dân bất hợp pháp tăng lên từ những năm 1980 khi nhu cầu nhân lực nhà máy và xây dựng tăng lên. Nhiều người trong số đó quyết định sống ở đây và bắt đầu lập gia đình. Những người ủng hộ lao động nước ngoài cho rằng họ nên được ở lại vì ngành công nghiệp đang chịu thiệt hại do thiếu nguồn lao động.

Phản hồi bình luận về vấn đề chia tách gia đình có người nhập cư bất hợp pháp, Bộ Tư pháp Nhật Bản cho biết “Theo thông lệ quốc tế, nhà nước có quyền tự quyết định có chấp nhận người nước ngoài nhập cư vào quốc gia của mình hay không, và phải kèm theo các điều kiện nếu chấp nhận.”

Khi tiến hành trục xuất, Nhật Bản sử dụng máy bay đặc quyền và còng tay để cưỡng chế nhóm người nước ngoài từ chối hồi hương.

Vào năm 2013, lần đầu tiên chính phủ Nhật Bản sử dụng hình thức này để trục xuất 75 người Philippines. Tokyo tiến hành trục xuất một hoặc hai lần mỗi năm, mặc dù thông tin về tiêu chí lựa chọn đối tượng trục xuất chưa được công bố.

Hành động trục xuất những lần trước cũng gây ra những lo ngại xung quanh vấn đề chia tách gia đình.

Thanh Hiền