Nhà thờ Notre-Dame Paris (Notre-Dame de Paris) – Nhà thờ Đức Bà (Notre-Dame Cathedral), là một nhà thờ chính tòa ở Paris, thủ đô nước Pháp. Đây là một địa danh nổi tiếng nhất trong các nhà thờ theo kiểu kiến trúc Gothic của thời Trung Cổ bởi cả về quy mô, sự cổ kính và kiến trúc, theo Britannica.

Hỏa hoạn xảy ra trong một chiến dịch trùng tu mới đây, vào hôm thứ Hai, 15/4/2019, ngọn lửa bùng phát trong gác mái của nhà thờ đã phá hủy phần lớn mái nhà, phá hủy ngọn tháp Viollet-le-Duc từ thế kỷ 19 và một số kết cấu khung.

Chính tòa Đức Bà tọa lạc ở cuối phía đông Île de la Cité – một hòn đảo trên sông Seine thuộc trung tâm của thành phố Paris, và cũng là một khu vực thu hút đông đảo khách du lịch tới thăm quan thưởng lãm. 

Xây dựng nhà thờ Đức Bà kéo dài 300 năm (Ảnh: Martin Bureau/AFP/Getty Images)

Nhà thờ Đức Bà được xây dựng trên tàn tích của hai nhà thờ trước đó, nơi từng là vị trí của một ngôi đền Gallo-Roman – dành riêng cho Sao Mộc (Jupiter).

Theo dòng lịch sử, nhà thờ được khởi xướng bởi giám mục Paris Maurice de Sully – người cách đây khoảng năm 1160 đã hình thành ý tưởng chuyển đổi một tòa nhà đơn giản trở thành một khu vực có quy mô rộng lớn hơn 2 nhà thờ trước đó.

Chạm khắc trên một cổng vòm nhà thờ (Ảnh: Waring Abbott/Getty Images)

Giáo hoàng Alexander III là người đầu tiên đặt viên đá nền móng cho nhà thờ, vào năm 1163, và ban thánh lễ được thực hiện vào năm 1189. Vị trí của dàn hợp xướng, mặt tiền phía tây, và gian giữa được hoàn thành vào năm 1250. Những cổng vòm, nhà nguyện và các công trình tôn tạo khác được xây dựng vào trong 100 năm kế tiếp.

Nội thất Nhà thờ Đức Bà Paris có diện tích 427 x 157 feet (130 x 48 mét), và mái vòm cao 115 feet (35 mét). Hai tòa tháp lớn đầu tiên có kiến trúc thời đầu Gothic (từ 1210–50).

Vụ hỏa hoạn đã thiêu rụi mái nhà gỗ của nhà thờ. (Ảnh: elsiglodetorreon.com)

Kiến trúc Gothic ra đời sau kỳ kiến trúc Roman. Khoảng năm 1200 sau Công nguyên, người châu Âu bắt đầu xây nhà thờ và cung điện theo kiểu kiến trúc Gothic.

Nhà thờ Đức Bà Paris.(Ảnh: ISTOCK.COM/AMPUEROLEONARDO)

Sự khác biệt dễ nhận thấy nhất giữa hai lối kiến trúc Trung cổ này là kiến trúc Roman theo kiểu vòm cong tròn, còn kiến trúc Gothic lại theo kiểu vòm nhọn. Kiến trúc Gothic có nhiều cửa sổ hơn và kích thước cửa sổ cũng lớn hơn kiến trúc Roman.

Một cảnh trong bộ phim “Thằng gù Nhà thờ Đức Bà” (The Hunchback of Notre Dame) dựa trên tiểu thuyết cùng tên của Victor Hugo lấy bối cảnh Nhà thờ Notre-Dame. Bộ phim của Jean Delannoy năm 1956 với 2 diễn viên nổi tiếng Gina Lollobrigida và Anthony Quinn. (Ảnh: Sunset Boulevard/Corbis via Getty Images)

Nhà thờ bao gồm một vị trí của dàn hợp xướng và hậu cung, một cánh ngang ngắn, và một gian giữa hai bên lối đi và nhà nguyện vuông.

Hai tòa tháp khổng lồ kiến trúc đầu Gothic (1210–50) chiếm lĩnh mặt tiền phía tây, cao 223 feef (68 mét), được chia thành 3 tầng, và có các cửa được trang trí bằng các chạm khắc Gothic và được bao quanh bởi một loạt các vị vua trong Cựu Ước. 

Các cửa sổ hoa hồng của nhà thờ Đức Bà Paris từ thế kỷ 12-13 còn nguyên vẹn sau vụ cháy. (Ảnh: Twitter/ BFM Paris)

Ở cuối phía đông nhà thờ, điểm hậu cung giáo đường có các cửa sổ mái vòm lớn (được xây thêm vào giai đoạn 1235–70), và được đỡ bởi kết cấu “đầm bay” (flying buttresses) – vòm có tường chống – theo phong cách Rayonnant Gothic – thể hiện sự táo bạo và duyên dáng. Nhà thờ có 3 cửa sổ hoa hồng lớn với những tranh kính từ thế kỷ 13. Nhà thờ Đức Bà đã bị thiệt hại và xuống cấp trong nhiều thế kỷ.

Sau Cách mạng Pháp, nhà thờ Đức Bà Paris đã được Napoleon cứu thoát khỏi sự phá hủy, ông đã tự phong mình là hoàng đế trong nhà thờ này vào năm 1804.

Một trong những bức tranh nổi tiếng nhất thể hiện Hoàng đế Pháp Napoleon Đệ nhất, là tác phẩm thứ hai vẽ Napoleon của họa sỹ Jean-Auguste-Dominique Ingres (1780-1867). Bức tranh miêu tả Napoleon mặc một chiếc áo choàng với nhiều lớp khác nhau mà Hoàng đế đã mặc vào thời điểm Lễ đăng quang ngai vị tại Nhà thờ Đức Bà Paris vào tháng 12/1804.

Cách mạng Pháp (The French Revolution), là một sự kiện bước ngoặt trong lịch sử châu Âu hiện đại, bắt đầu vào năm 1789, và kết thúc vào những năm 1790, với sự lên ngôi của Napoleon Bonaparte, theo History.com.

Trong giai đoạn này, các công dân Pháp đã thiết kế lại cảnh quan chính trị của đất nước họ. Biến động xảy ra so sự bất mãn lan rộng đối với chế độ quân chủ Pháp, và chính sách kinh tế tồi tệ của vua Louis XVI, dẫn tới cái chết của nhà vua nơi đoạn đầu đài, tương tự như vậy cho số phận của vợ của ông là hoàng hậu Marie Antoinette.

Trong ngày Napoleon đăng quang, cũng là lễ tấn phong Hoàng hậu Joséphine, cùng trong Nhà thờ Đức Bà Notre – Dame.

Bức tranh “Lễ tấn phong của Napoleon” miêu tả Hoàng đế Napoléon I cùng Hoàng hậu Joséphine đăng quang. Tác phẩm có kích thước 10 x 6 mét, do họa sĩ của hoàng đế Napoléon Đệ nhất là Jacques-Louis David thực hiện từ năm 1805 đến 1807.

Nhà thờ Đức Bà đã được trùng tu khôi phục qua một đợt phục hồi lớn bởi kiến trúc sư người Pháp Eugène-Emmanuel Viollet-le-Duc vào giữa thế kỷ 19.

Sự nổi tiếng của cuốn tiểu thuyết lịch sử Nhà thờ Đức Bà Paris của văn hào Victor Hugo trong năm 1831, trong đó nhà thờ là bối cảnh, được cho là đã truyền cảm hứng cho việc cải tạo. 

Salma Hayek với tạo hình nhân vật và cảnh trong phim “Thằng Gù” với bối cảnh Nhà thờ Đức Bà Paris. (Ảnh chụp màn hình)

Người đẹp gốc Mexico Salma Hayek, diễn viên đã sắm vai nàng Esmeralda trong bộ phim “The Hunchback” (Thằng Gù) phiên bản năm 1997, với vai diễn này cô đã đoạt giải “Nghệ sĩ xuất sắc” tại lễ trao giải nghệ thuật ALMA khu vực Mỹ Latinh.

Chồng của Salma, tỷ phú Francois-Henri Pinault, Giám đốc điều hành tập đoàn Kering, chủ sở hữu các thương hiệu Gucci và Yves Saint Laurent đã cam kết 100 triệu euro (khoảng 2,6 ngàn tỷ đồng) giúp khôi phục nhà thờ trong vụ hỏa hoạn bắt đầu từ 15/4.

Kim Chung

Xem thêm:

CLIP HAY