Từ khi hồ sơ Panama được công bố vào tháng trước, người đứng sau dữ liệu bị rò rỉ của công ty Mossack Fonseca đã lần đầu tiên lên tiếng vào ngày 6/5.

Người cung cấp thông tin đã gửi một bản tuyên bố đến tờ báo Đức Suddeutsche Zeitung – tổ chức truyền thông đã được người tiết lộ trao cho những tài liệu này một năm trước đây.

Tờ báo đã chia sẻ 11,5 triệu giấy tờ từ công ty luật Mossack Fonseca với Hiệp hội Nhà báo Điều tra Quốc tế (ICIJ) và các tổ chức truyền thông khác. Dữ liệu rò rỉ này đã nêu tên 12 nhà lãnh đạo thế giới và 140 chính trị gia khác có mối liên hệ với các công ty nước ngoài ở 21 thiên đường thuế. Những cái tên này bao gồm Vladimir Putin, Tổng thống Argentina Mauricio Macri, siêu sao bóng đá Lionel Messi, và Thủ tướng Iceland.

Tại sao Hồ sơ Panama bị tiết lộ

Người ta chỉ biết rằng người cung cấp thông tin có biệt danh là “John Doe” và đã viết “Tuyên bố của John Doe” để giải thích lý do tiết lộ các tài liệu này.

“Bất bình đẳng thu nhập là một trong những vấn đề cốt lõi của thời đại chúng ta. Nó ảnh hưởng đến tất cả chúng ta, ảnh hưởng đến toàn thế giới”, người tiết lộ cho biết.

Người tiết lộ tuyên bố rằng hồ sơ Panama sẽ cung cấp một câu trả lời thuyết phục tại sao bất bình đẳng thu nhập vẫn tồn tại, nguồn tin nói rằng sự rò rỉ dữ liệu này cho thấy “vấn nạn tham nhũng cực lớn, tràn lan”.

Người tiết lộ cho biết những công ty vỏ bọc thường liên quan đến tội trốn thuế, nhưng còn lớn hơn thế rất nhiều.

“Chúng được sử dụng để thực hiện một loạt các vi phạm nghiêm trọng, vượt xa việc trốn thuế”, nguồn tin cho biết.

Người tiết lộ quyết định công khai dữ liệu này vì “những sáng lập viên, nhân viên và khách hàng của Mossack Fonseca phải trả lời cho vai trò của họ trong những tội ác này”.

Nguồn tin cho biết mới chỉ có một số sai phạm đã được đưa ra ánh sáng và rằng “Sẽ mất nhiều năm, hay có thể nhiều thập kỷ để mức độ đầy đủ của những hành vi bẩn thỉu của công ty này được phơi ra ánh sáng”.

Trong bản tuyên bố nguồn tin cho biết công ty luật Mossack Fonseca, và những người sáng lập và nhân viên, dẫu có tuyên bố rằng không hay biết, đã cố ý vi phạm luật pháp quốc tế trên toàn thế giới hết lần này đến lần khác.

Nguồn tin phủ nhận là mình là một gián điệp và đã tiếp cận các hãng truyền thông khác.

“Đối với hồ sơ này, tôi không làm việc cho bất kỳ chính phủ hay cơ quan tình báo nào, cả trực tiếp hay theo hợp đồng, tôi chưa từng làm thế. Quan điểm của tôi hoàn toàn là quan điểm riêng của cá nhân”, người tiết lộ thông tin cho biết.

Nguồn tin nói rằng tờ báo Đức không phải là phương tiện truyền thông duy nhất ông đã tiếp cận để cung cấp những tài liệu này. Người tiết lộ cho biết những tài liệu này đã được cung cấp cho “một số hãng truyền thông lớn”.

Các biên tập viên đã xem xét dữ liệu nhưng cuối cùng “đã chọn không đăng chúng”, nguồn tin cho biết. Vẫn chưa rõ những hãng truyền thông nào đã từ chối hồ sơ Panama.

Nguồn tin đã cố gắng liên lạc với Wikileaks, nhưng không thành công.

“Ngay cả WikiLeaks cũng nhiều lần không trả lời trên đường dây nóng của mình”, nguồn tin cho biết, “Phương tiện truyền thông này đã thất bại”.

Trong bản tuyên bố của John Doe, nguồn tin cho biết Hiệp hội Nhà báo Điều tra Quốc tế đã “đúng” khi từ chối giúp các chính phủ và các cơ quan thực thi pháp luật tiếp cận với tài liệu.

“Tuy nhiên, tôi sẽ sẵn sàng hợp tác với những cơ quan thực thi pháp luật ở mức mà tôi có thể”, người tiết lộ cho biết.

Chỉ trích cách đối xử “khắc nghiệt” đối với người tiết lộ thông tin

Nguồn tin cũng lên án các chính phủ, đặc biệt là cách hành xử khắc nghiệt của họ đối với những người tiết lộ thông tin.

“Tôi đã quan sát hết lần này đến lần khác, những người tiết lộ thông tin và các nhà hoạt động tại Hoa Kỳ và châu Âu, cuộc sống của họ đã bị hủy hoại sau khi họ phản ánh những việc làm sai trái rõ ràng”, nguồn tin cho biết.

“John Doe” đã đề cập đến người tiết lộ thông tin của NSA, Edward Snowden, người bị chính quyền Obama cáo buộc là gián điệp, như một ví dụ.

“Đối với những thông tin ông ta tiết lộ về NSA, ông ta xứng đáng được chào đón như một người hùng và với một giải thưởng xứng đáng, chứ không phải bị xua đuổi”, nguồn tin cho biết.

Kêu gọi Quốc hội Mỹ

“Tôi kêu gọi Ủy ban châu Âu, Nghị viện Anh, Quốc hội Hoa Kỳ và tất cả quốc gia phải hành động nhanh chóng, không chỉ để bảo vệ người tố cáo, mà còn để chấm dứt sự lạm dụng toàn cầu về vấn đề đăng ký doanh nghiệp”, nguồn tin cho biết.

Trong bản tuyên bố, người tiết lộ thông tin cũng gửi một thông điệp trực tiếp đến Quốc hội Hoa Kỳ.

“Hoa Kỳ rõ ràng không thể tin tưởng rằng 50 tiểu bang của mình sẽ đưa ra những quyết định hợp lý về dữ liệu tập đoàn. Đáng lẽ từ lâu Quốc hội đã phải can thiệp và thúc đẩy minh bạch bằng cách thiết lập các tiêu chuẩn tiết lộ thông tin và truy cập thông tin công cộng”.

Trong khi đó, vào ngày 5/5, trong một nỗ lực trừng trị hành vi trốn thuế và rửa tiền, chính quyền Obama đã công bố một tập hợp các quy định tài chính sẽ buộc các công ty tiết lộ thêm thông tin về chủ sở hữu.

Nguồn tin kết luận bản tuyên bố bằng một giọng tích cực.

“Chúng ta đang sống trong một thời đại lưu trữ kỹ thuật số không giới hạn, không tốn kém và có những kết nối Internet xoá nhoà biên giới quốc gia. Không khó khăn để kết nối các dấu chấm: từ điểm đầu đến điểm cuối, từ khởi nguyên đến phân phối truyền thông trên toàn cầu, cuộc cách mạng tiếp theo sẽ được số hóa”, nguồn tin cho biết.

“Hay có lẽ nó đã bắt đầu”.

Denisse Moreno, Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh
Minh Đạo biên dịch.