Gujo Hachiman, một thị trấn đẹp như tranh vẽ ở vùng núi phía tây Tokyo cách thủ đô hơn 3 giờ đồng hồ, đã trở thành một thủ phủ của ngành công nghiệp thực phẩm bản sao được ước tính trị giá 90 triệu USD của Nhật Bản, theo The Guardian.

Đến Gujo Hachiman, du khách nước ngoài bất ngờ với những thực đơn đặc biệt, đó là những món ăn được làm theo kiểu mô hình, chúng được gọi là ‘Shokuhin sanpuru’. Những món ăn này đã lôi cuốn thực khách đến Nhật Bản trong gần 1 thế kỷ.

Ngôi làng đẹp như tranh vẽ – thủ phủ của nền công nghiệp thực phẩm mô hình của Nhật Bản (Ành: ana-cooljapan)

Câu chuyện về người tạo ra món ăn giả

Câu chuyện về cha đẻ của những món ăn mô hình này là người sáng lập Iwasaki Group –  ông Takizo Iwasakitgg – đã lấy cảm hứng từ những giọt sáp nến chảy xuống sàn để tạo thành những món ăn như thật.

Mô hình bát mì ramen và đôi đũa gắp mì trên không trung (Ảnh: ana-cooljapan)

Takizo Iwasaki quê vùng Gifu, ông đến Osaka để tìm giấc mộng đổi đời, một đêm lạnh lẽo đang trông người vợ bệnh nặng, Takizo thắp nến bên bàn trong tâm trạng rối bời nghĩ kế mưu sinh. Khi sáp nến nóng chảy xuống, ông dùng ngón tay để hứng và khi nến trên tay đã nguội, Takizo đã gỡ ra và nhận thấy những dấu vân tay của mình in trên sáp nến. Một ý lóe lên, Iwasaki tiếp tục thử bằng cách cho sáp nến chảy xuống mặt tấm chiếu tatami. Miếng sáp khi khô lại hiện rõ đường gân chiếu và ý tưởng cho món ăn giả từ sáp ra đời.

 

Món trứng cuộn cơm với sốt cà chua – món ăn mô hình thành công đã bắt nguồn cho nền ẩm thực “giả” của Nhật (Ảnh: ganso-sample)

Iwasaki sau đó học làm tượng sáp và các kỹ thuật đổ sáp bằng sự miệt mài. Nguyên liệu chính mà ông sử dụng là gelatin, thạch kanten và sáp. Sau một tháng, kỹ thuật tay nghề hoàn hảo với thành quả đầu tiên là mô hình món trứng chiên cuộn cơm với sốt cà chua được phủ bên trên – một món ăn truyền thống của người Nhật.

Đánh dấu bước ngoặt trong nền ẩm thực Nhật Bản

Chỉ sau 1 tháng khi ra mắt món trứng chiên cuộn cơm, sản phẩm của Iwasaki đã bắt đầu xuất hiện trên các tủ trưng bày của các nhà hàng trên khắp nước Nhật. Năm 1932, Iwasaki thành lập công ty Iwasaki Be-I cho thuê các món ăn giả với giá cao gấp 5 đến 10 lần món ăn thật.

Trải qua nhiều giai đoạn, thực đơn với những món ăn giả đã có giá trị đứng riêng biệt trong nền ẩm thực Nhật Bản và cũng trở thành một loại hình kinh doanh phát triển lớn mạnh.

Xưởng sáng tạo những mẫu thực phẩm mô hình với những sản phẩm giống như thật. (Ảnh: japan-guide)

Đồng thời các món ăn mô hình đã trở nên phong phú đa dạng với các loại kiểu mẫu như món ăn thật và các kỹ thuật thực hiện tinh xảo của các nghệ nhân.

Ngôi làng Gujo Hachim – thủ phủ của nền công nghiệp thực phẩm mô hình của Nhật Bản. (Ảnh: The Guardian)

Bí quyết làm món ăn giả như thật

“Trông ngon như đến mức ăn được”, đó là cảm nhận khách du lịch khi bước vào các cửa hàng mô hình thực phẩm tại làng Gujo Hachiman.

Tại Sample Kobo – nhà sản xuất mô hình thực phẩm có tới 10 nghệ nhân làm việc thường xuyên với sản lượng lên tới 130.000 mẫu thực phẩm giả mỗi năm. Sản phẩm làm từ PVC bền hơn từ sáp.

Các nghệ nhân làm việc tại Sample Kobo, cũng như các doanh nghiệp khác làm việc trong lĩnh vực sao chép mẫu thực phẩm – họ thực hiện mẫu vật bằng phương pháp thủ công, sơn và phun sơn cho từng miếng cho đến khi chúng không thể phân biệt được với món ăn thật.

Cửa hàng Sanpuru Kobo
Cửa hàng Sanpuru Kobo (Ảnh: Samplekobo)

Với sự lo ngại công nghệ máy in 3D sẽ vượt qua nền công nghiệp thực phẩm mô hình – ông Katsuji Kaneyama, chủ tịch của Sanpuru Kobo (Sample Kobo) cho biết “Máy in 3D tạo ra một sản phẩm tinh tế, nhưng nó mất nhiều thời gian và giá cao hơn người ta tưởng”, “Có một điều gì đó về cách làm sản phẩm thủ công và cảm nhận mà tôi nghĩ rằng không thể được tái hiện bằng máy in 3D”.

Điều khác biệt duy nhất chính là tính thẩm mỹ của sản phẩm thủ công và sản phẩm từ công nghệ 3D và những xúc cảm của người nghệ nhân khi thực hiện từng mẫu hình riêng biệt.

Tuy nhiên các bản sao thực phẩm không hề rẻ, một số mẫu phức tạp có giá lên tới vài trăm USD, và tất cả các mẫu sản phẩm đều đắt hơn món ăn thật.

Bản sao giống như thật của các món mì Nhật Bản (Ành: samplekobo)

Kaneyama tin rằng những nghệ nhân của ông có thể tái tạo được những món ăn khó nhất theo yêu cầu của hàng chục ngàn nhà hàng khắp Nhật Bản

Và món khó nhất để làm, theo Kaneyama đó là “Sushi”.

Các mẫu thực phẩm đắt hơn món ăn thật nhiều lần (Ảnh: samplekobo)

Mang lại trải nghiệm cho du khách

Du khách đến cửa hàng của Kobo không chỉ mua sắm những món ăn truyền thống của Nhật Bản được thể hiện ngon lành, như thật và tươi mới, mà họ còn được trải nghiệm thực hiện những mẫu tempura và rau diếp giả.

Tạo hình rau diếp (Ảnh: japan-guide)
Du khách được trải nghiệm Làm món tempura (Ảnh: ana-cooljapan)

 

Video các nghệ nhân thực hiện làm món ăn giả

An Hòa