Hôm Chủ nhật (20/2), Nga đã mở rộng các cuộc tập trận dọc biên giới phía bắc của Belarus với Ukraine, hai ngày sau khi quân ly khai và quân đội Ukraine tiếp tục pháo kích ở miền đông Ukraine.

Các cuộc tập trận ở Belarus được kéo dài trong bối cảnh quân đội Nga đang phô trương lực lượng dọc biên giới Ukraine, với khoảng 150.000 quân bên cạnh các cuộc tập trận hải quân trên Biển Đen gần miền nam Ukraine.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Anthony Blinken nói trong một chương trình của CNN rằng Nga đã tăng cường khai triển quân trong những tuần gần đây, cuộc tấn công mạng tuần trước nhằm vào bộ quốc phòng và các ngân hàng lớn của Ukraine, và cuộc giao tranh mới bùng phát ở miền đông Ukraine khiến hai binh sĩ Ukraine thiệt mạng cho thấy Moscow đang “làm theo kịch bản của riêng mình” trước một cuộc chiến lớn.

“Mọi thứ dẫn đến cuộc xâm lược đều đã xảy ra”, ông Blinken nói.

Những người theo chủ nghĩa ly khai ở miền đông Ukraine đã tuyên bố rằng quân đội Ukraine đang lên kế hoạch cho một cuộc tấn công ở khu vực này.

Tại Hội nghị An ninh Munich cuối tuần qua, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đặt câu hỏi tại sao Mỹ và các đồng minh phương Tây vẫn chưa áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Nga. 

Mỹ và các đồng minh đã cam kết sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế nhanh chóng và cứng rắn đối với Nga nếu nước này xâm lược Ukraine.

“Một khi bạn áp đặt các biện pháp trừng phạt, bạn sẽ mất khả năng ngăn chặn một cuộc xâm lược”, ông Blinken nói, và cho biết thêm rằng nếu phương Tây công bố các biện pháp trừng phạt cụ thể thì Nga “có thể sẽ có kế hoạch để đáp trả”.

Tuy nhiên, nhà ngoại giao cấp cao của Mỹ cho biết “trước khi xe tăng” và tên lửa được đưa vào cuộc chiến, các nhà lãnh đạo phương Tây sẽ “làm mọi cách để xoay chuyển ý kiến” ​​của ông Putin, “để ông ấy thay đổi hướng mà ông đã quyết định”.

Khi được hỏi liệu ông Putin có thực hiện một cuộc xâm lược Ukraine hay không, ông Blinken nói, “Luôn luôn có khả năng”. Nhưng ông Blinken nói thêm, “Ông ấy đang diễn theo kịch bản trên bờ vực của một cuộc xâm lược”.

Ông Blinken cho biết ông sẽ gặp Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov ở châu Âu vào thứ Năm (24/2) để đàm phán thêm với điều kiện là Moscow không tiến hành một cuộc xâm lược trước thời điểm đó.

Trên chương trình “Face the Nation” của CBS News, đại sứ Nga tại Mỹ, Anatoly Antonov, cho biết “không có kế hoạch cho một cuộc xâm lược như vậy”.

Ông nói rằng Nga có “quyền hợp pháp của chúng tôi để khai triển quân đội của chúng tôi ở bất cứ nơi nào chúng tôi muốn trên đất Nga”.

Ông Antonov cho biết Nga đã rút một số quân gần Ukraine “và thậm chí không ai nói ‘cảm ơn’ với chúng tôi”. Phương Tây cho biết việc theo dõi địa hình gần Ukraine cho thấy Nga chưa bắt đầu đưa quân trở lại căn cứ của họ.

Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden hôm thứ Sáu (18/2) cho biết ông “tin chắc” rằng ông Putin đã lên kế hoạch cho một cuộc xâm lược. Ông Biden sẽ họp với Hội đồng An ninh Quốc gia của mình vào Chủ nhật để thảo luận về những phát triển mới nhất.

Hoa Kỳ và các đồng minh NATO lo ngại rằng quân đội Nga tại Belarus có thể được khai triển trong một cuộc tấn công về phía nam nhằm vào thủ đô Kiev của Ukraine, trong khi hàng chục nghìn quân có thể xâm lược từ phía đông và nam.

Trong khi ông Biden và các nhà lãnh đạo phương Tây khác tin rằng ông Putin quyết tâm xâm lược, họ vẫn hy vọng về một giải pháp cho cuộc khủng hoảng.

“Câu hỏi lớn vẫn là: Điện Kremlin có muốn đối thoại không?”, Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Charles Michel cho biết hôm Chủ nhật.

Ông Michel nói tại Hội nghị An ninh Munich: “Chúng ta không thể kéo dài một cành ô liu mãi mãi khi Nga tiến hành các vụ thử tên lửa và tiếp tục xây dựng quân đội của mình”. “Một điều chắc chắn: nếu có thêm hành động xâm lược quân sự, chúng tôi sẽ đáp trả bằng các biện pháp trừng phạt [kinh tế] lớn”.

Một số đồng minh phương Tây, bao gồm cả Hoa Kỳ, đã gửi vũ khí đến Ukraine, nhưng không một nhà lãnh đạo phương Tây nào có kế hoạch khai triển quân đội để chiến đấu cùng với các lực lượng Ukraine trong trường hợp bị xâm lược.

Thủ tướng Anh Boris Johnson hôm Chủ nhật cho biết Anh sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế “cứng rắn nhất” đối với Nga nếu nước này xâm lược Ukraine.

Ông Johnson nói với BBC rằng các lệnh trừng phạt không chỉ nhắm vào ông Putin và các cộng sự của ông mà “mà còn tất cả các công ty và tổ chức có tầm quan trọng chiến lược đối với Nga”.

“Chúng tôi sẽ ngăn các công ty Nga huy động vốn tại thị trường Anh và thậm chí đang làm việc với những người bạn Mỹ của mình để ngăn chặn các giao dịch của Nga bằng đồng bảng Anh và đô la”, nhà lãnh đạo Anh cho biết.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã nói chuyện qua điện thoại với ông Putin vào Chủ nhật và văn phòng của ông Macron sau đó cho biết hai nhà lãnh đạo nhất trí rằng cần phải tìm ra một giải pháp ngoại giao.

Ngoại trưởng hai nước sẽ gặp nhau trong những ngày tới để thảo luận về một hội nghị thượng đỉnh có thể có sự tham gia của Nga, Ukraine và các đồng minh nhằm tạo ra một trật tự an ninh mới ở châu Âu.

Các đồng minh phương Tây cho biết họ sẵn sàng thảo luận về việc nhắm mục tiêu tên lửa và các cuộc tập trận quân sự ở châu Âu, nhưng họ đã bác bỏ yêu cầu của ông Putin về việc loại trừ Ukraine và các quốc gia thuộc Liên Xô cũ khác có thể trở thành thành viên của NATO.

“Chúng ta cần ngăn chặn ông Putin bởi vì ông ấy sẽ không dừng lại ở Ukraine”, Ngoại trưởng Anh Liz Truss nói trong một cuộc phỏng vấn với Daily Mail hôm Chủ nhật về cuộc xâm lược rõ ràng của ông Putin vào Ukraine.

“Ông Putin đã công khai tuyên bố rằng ông ấy muốn tạo ra một nước Nga vĩ đại hơn và ông ấy muốn quay trở lại tình trạng trước khi Nga kiểm soát các vùng đất rộng lớn ở Đông Âu”.

Ursula von der Leyen, chủ tịch Ủy ban châu Âu, nói rằng “những ý tưởng nguy hiểm của Điện Kremlin xuất phát từ quá khứ đen tối và có thể tước đi một tương lai thịnh vượng của nước Nga”.

Bà nói rằng theo gói trừng phạt đang được chuẩn bị, Moscow sẽ bị hạn chế tiếp cận thị trường tài chính và các sản phẩm công nghệ nếu Nga xâm lược Ukraine.

Theo VOA