Dưới thời Tổng thống Mỹ Bill Clinton, các phụ tá của ông từng làm thất lạc chiếc thẻ ghi mã số dùng để kích hoạt hệ thống tấn công bằng vũ khí hạt nhân trong nhiều tháng trời.

Theo Business Insider, trong cuốn tự truyện mang tên “Without Hesitation: The Odyssey of a American Warrior” (Tạm dịch là: Không do dự: Cuộc phiêu lưu của một chiến binh Mỹ) của Tướng Hugh Shelton – cựu Chủ tịch Hội đồng Tham mưu Liên quân Mỹ – xuất bản hồi năm 2010, toàn bộ quá trình mà Tổng thống Mỹ quyết định tấn công bằng vũ khí hạt nhân không hề đơn giản chỉ bằng cách nhấn một nút bấm mà nó bao gồm rất nhiều bước. Trong đó, “tất cả các bước đều phụ thuộc vào một tấm thẻ quan trọng mà thiếu nó sẽ không thể ra lệnh bất cứ cuộc tấn công hạt nhân nào”.

Cụ thể, tướng Shelton cho biết tấm thẻ được gọi là “bánh quy” có in mật mã để khởi động một cuộc tấn công bằng vũ khí hạt nhân. Nó được đặt trong một chiếc vali hạt nhân và luôn được một trong 5 cố vấn quân sự của Tổng thống mang theo bên người.

Tuy nhiên, theo ông Shelton, sự cố hy hữu đã xảy ra vào khoảng năm 2000. Khi đó, một thành viên trong Lầu Năm Góc chịu trách nhiệm giám sát quá trình xử lý cuộc tấn công hạt nhân trong trường hợp khẩn cấp đã được cử đến Nhà Trắng để kiểm tra mã số hạt nhân nhằm bảo đảm chắc chắn mọi thông tin được ghi trên tấm thẻ là đúng. Đây là quy trình diễn ra hàng tháng và cứ 4 tháng một lần mã số hạt nhân lại được thay mới.

Vào thời điểm kiểm tra trên, một cố vấn của cựu Tổng thống Clinton nói với quan chức Lầu Năm Góc rằng ông Clinton đang giữ tấm thẻ và đang có cuộc họp quan trọng nên không thể bị làm phiền. Dù không hài lòng song quan chức của Bộ Quốc phòng vẫn chấp nhận lời giải thích trên và ra về.

Một tháng sau, một quan chức khác của Lầu Năm Góc được cử đến Nhà Trắng nhưng cũng không thể hoàn thành nhiệm vụ vì lý do tương tự: Tổng thống đang bận, không thể làm phiền.

Ông Shelton viết trong cuốn tự truyện của mình: “Câu chuyện bi hài này cứ thế tiếp diễn mà tôi chắc rằng Tổng thống Clinton cũng không hay biết về vụ việc cho đến thời hạn cần đổi mật mã mới của tấm thẻ”.

Đến lúc này, người phụ tá của ông Clinton mới thừa nhận làm mất thẻ trong mấy tháng qua và vụ việc được cấp báo cho ông Shelton và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ lúc bấy giờ là ông William Cohen. Ngay sau đó, vấn đề đã nhanh chóng được giải quyết bằng cách thay mã số mới và thay cả quy trình kiểm tra mã số định kỳ hằng tháng. Theo đó, các quan chức của Bộ Quốc phòng được cử đến Nhà Trắng kiểm tra mã số hạt nhân phải thấy tận mắt kiểm tra chiếc thể rồi mới ra về và buộc phải chờ Tổng thống nếu cần thiết.

Tướng Shelton cùng ông Cohen từng rất lo sợ vụ việc sẽ bị truyền thông phanh phui. Tuy nhiên, điều này đã không xảy ra cho đến khi ông Shelton tiết lộ công khai trong cuốn tự truyện được phát hành vào năm 2010.

Nguyễn Trang