Các quan chức liên bang Mỹ đã chặn Haitao Xiang, 42 tuổi, nhân viên tập đoàn Monsanto tại sân bay khi ông này chuẩn bị lên chuyến bay trở về Trung Quốc mang theo phần mềm độc quyền của tập đoàn, theo thông báo của Bộ Tư pháp Mỹ phát đi ngày 21/11.

“Bản cáo trạng đối với Xiang là một ví dụ khác về việc chính phủ Trung Quốc sử dụng Kế hoạch Nghìn Nhân tài nhằm khuyến khích nhân viên đánh cắp tài sản trí tuệ từ chủ lao động Mỹ”, Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp Mỹ John Demers cho biết.

Theo ông Demers, Xiang đã tham gia chương trình tuyển mộ nhân tài này của chính phủ Trung Quốc dựa trên kinh nghiệm mà ông này đã có được nhờ quá trình làm việc tại Monsanto. 

Thông tin từ cáo trạng nói rằng, sau khi được tập đoàn Monsanto và công ty con là Climate Corporation tuyển dụng, ông Xiang làm việc ở đây từ 2008 đến 2017 với vai trò là một nhà khoa học xạ hình. Tập đoàn này đã phát triển một nền tảng phần mềm canh tác trực tuyến kỹ thuật số cho nông dân sử dụng để thu thập, lưu trữ và trực quan hóa dữ liệu nông nghiệp quan trọng và tăng và cải thiện năng suất nông nghiệp. Phần mềm này có sử dụng một thuật toán được gọi là Nutrient Optimizer (Trình Tối ưu hóa Dinh dưỡng) mà tập đoàn Monsanto và công ty coi là một bí mật thương mại có giá trị và tài sản trí tuệ của họ. 

Một năm sau khi tham gia Kế hoạch Nghìn Nhân tài, Xiang đã nghỉ việc ở tập đoàn Mỹ và mua vé một chiều về Trung Quốc nhưng bị bắt tại sân bay với một bản sao thuật toán độc quyền của công ty cũ.

Giới chức an ninh quốc gia Mỹ cũng tuyên bố rằng, phía Bắc Kinh đang nhắm đến các trường đại học Mỹ để giành lợi thế về khoa học cũng như đạt được bước nhảy vọt về công nghệ so với phương Tây. Tờ Wall Street Journal dẫn nguồn tin từ các trường đại học, chính phủ Trung Quốc trả tiền cho hàng nghìn nhà khoa học trên khắp thế giới thông qua các thỏa thuận theo đó họ sẽ dành nhiều tháng ở Trung Quốc nhưng không công bố điều này với bên tuyển dụng chính của họ.

Năm 2008, Trung Quốc công bố Kế hoạch Nghìn Nhân tài để chiêu mộ và vinh danh các chuyên gia quốc tế hàng đầu trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học. Mỹ nhiều lần cáo buộc chương trình này của chính quyền Trung Quốc là mối đe dọa với an ninh quốc gia. Trong chương trình này, Trung Quốc được cho là thành lập các phòng thí nghiệm bình phong, sau đó thu hút nhân tài và sử dụng công nghệ tiên phong thu thập được, đưa qua quá trình nội hóa trước khi giới thiệu công khai. Mục tiêu ban đầu của Trung Quốc là tuyển được 2.000 nhân tài, nhưng đến năm 2017 đã tuyển được hơn 7.000 người, từ nhiều nơi trên thế giới và Mỹ là trọng điểm.

Năm 2018, tình báo Mỹ công bố báo cáo cho thấy Trung Quốc đã tuyển dụng hơn 2.600 nhà khoa học từ khắp nước Mỹ thông qua “Kế hoạch Nghìn nhân tài”, Chủ tịch Ủy ban Điều tra Thượng viện Mỹ, Nghị sĩ Rob Portman cho biết.

Trung Quốc hiện có hơn 200 chương trình tuyển dụng trực tiếp, tận dụng qua các chương trình hợp tác và lấy cắp công nghệ từ Mỹ. Những hoạt động này nằm trong khuôn khổ “Kế hoạch Nghìn Nhân tài”. 

Cũng theo tuyên bố của Bộ Tư pháp Mỹ, nếu bị kết án, mỗi tội gián điệp chịu án đến 15 năm tù và phạt 5.000.000 USD. Mỗi vụ trộm cắp bí mật thương mại chịu án đến 10 năm tù và phạt 250.000 USD.