Tóm tắt bài viết

  • Tổng thống Philipine 'sợ' Bắc Kinh.
  • Bắc Kinh thực sự đã hoàn toàn kiểm soát Biển Đông?
  • Trung Quốc sẽ phải đối mặt với những hậu quả của hành vi lộng hành trên Biển Đông.

Tại đối thoại Shangri-La, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ James Mattis nhấn mạnh, Trung Quốc sẽ đối mặt “hậu quả” vì hành vi “quân sự hóa” Biển Đông.

Mặc dù được tiếng có phong cách mạnh mẽ, thậm chí phát ngôn không kiêng dè, nhưng câu chuyện về cuộc họp với người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình của Tổng thống Phillippine Rodrigo Duterte vẫn khiến khá nhiều người kinh ngạc.

Trong cuộc gặp cấp cao giữa hai nước diễn ra vào tháng 5/2017, Tổng thống Duterte ngỏ ý hỏi liệu Phillippines có được khoan dầu tại Biển Đông mà Việt Nam, Trung Quốc và Philippines đều tuyên bố chủ quyền hay không.

Chúng ta là bằng hữu, nhưng hãy cẩn thận

Sau câu hỏi, ông Duterte lập tức nhận được cảnh cáo thẳng thừng từ Chủ tịch Trung Quốc.

“Ông Tập bảo tôi: Hai nước chúng ta là bạn, chúng tôi không muốn tranh cãi, mà muốn duy trì một mối quan hệ nồng ấm, nhưng nếu anh cứ làm tới, thì sẽ có chiến tranh”, ông Duterte than thở.

Biển Đông
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Philippine Duterte. (Ảnh: gmanet)

Một năm sau lần gặp đó, truyền thông quốc tế đưa tin Trung Quốc điều máy bay ném bom tầm xa tới một hòn đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa – hành động này cho thấy Lực lượng Không quân Trung Quốc tự tin đủ khả năng nhanh chóng tiếp cận hầu như tất cả địa khu trong khu vực Đông Nam Á từ những đường bay họ mới xây. Khi được hỏi phản ứng của Phillipine, ông Duterte ráo hoảnh: “Hỏi máy bay ở đó bay hay hạ thì có ích gì?”

Việc ông Duretter từ chối lên án Trung Quốc đẩy mạnh xây dựng căn cứ quân sự trên Biển Đông càng cho thấy Trung Quốc ‘cao tay’ trong việc ‘xử trị’ các nước là đối thủ trực tiếp tranh chấp ra sao.

Biển Đông
Bản đồ mô tả khu vực các nước tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông, bao gồm Trung Quốc, Việt Nam, Philippine, Malaysia. (Hình ảnh: CSIS Asia)

Bắc Kinh thực sự đã hoàn toàn kiểm soát Biển Đông?

Từ năm 2013, Trung Quốc không ngừng đẩy mạnh mở rộng xây đảo nhân tạo và chiếm đóng các rạn san hô biển, sau đó lắp đặt hệ thống đường băng, bệ phóng tên lửa, doanh trại và thiết bị truyền thông lên các khu vực vừa mở rộng và chiếm đóng.

Động thái quân sự hóa Biển Đông của Trung Quốc khiến nhiều nước tự hỏi phải chăng Bắc Kinh đã thực sự thiết lập được quyền kiểm soát hoàn toàn các vùng biển tranh chấp? Brunei, Malaysia, Philippines, Đài Loan và Việt Nam đều có tuyên bố chủ quyền tại các vùng biển trên – những tuyên bố mà trông ngày càng yếu ớt trước sự bành trướng không che giấu của Trung Quốc.

Biển Đông
Tàu chiến và máy bay chiến đấu Trung Quốc phô trương lực lượng trên Biển Đông hôm 12/4. (Ảnh: Reuters)

“Cái mà Trung Quốc đang thắng thế chính là đã kiểm soát gần như toàn bộ Biển Đông, bao gồm tất cả hoạt động và tài nguyên trong đó, bất chấp các quyền và lợi ích hợp pháp của các nước Đông Nam Á khác theo luật quốc tế”, ông Batongbacal, Giám đốc Viện Hàng hải và Luật biển Đại học Philippines nhận xét.

20/4/2017 đến 25/01/2018

Biển Đông

Cái bị đe dọa bởi hành vi quân sự hóa Biển Đông của Trung Quốc chính là đòn bẩy thương mại và quân sự khổng lồ đi kèm quyền kiểm soát một trong những tuyến đường hàng hải trọng yếu nhất thế giới, nơi đến 5 nghìn tỷ Mỹ kim giá trị hàng hóa đi qua mỗi năm.

Trung Quốc đối mặt với “hậu quả”

Phát biểu tại Đối thoại Shangri-La hôm 2/6, trong hội nghị an ninh do Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế tổ chức, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ James Mattis nhấn mạnh, Trung Quốc sẽ đối mặt “hậu quả” vì hành vi “quân sự hóa” Biển Đông, nhằm “mục đích đe dọa và cưỡng ép” các nước láng giềng. “Sẽ có hậu quả, với Trung Quốc, nếu họ vẫn từ chối hợp tác với các quốc gia khác”, ông Bộ Trưởng nói.

Biển Đông
Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ James Mattis nói về chiến lược “Ấn Độ – Thái Bình Dương” trong bài phát biểu ngày 2/6 tại Đối thoại Shangri-La, Singaprore. (Ảnh: Simon Roughneen)

Ông Mac Thornberry, Chủ tịch Ủy ban quân vụ Hạ viện Mỹ bổ sung rằng sự hiện diện của Hải quân Hoa Kỳ trên Biển Đông đồng nghĩa Trung Quốc không thể tùy ý lộng hành. “Tôi nghĩ ta sẽ thấy nhiều quốc gia hơn nữa hợp tác cùng nhau để khẳng định quyền tự do hàng hải trên Biển Đông và các vùng biển quốc tế khác”, theo Nikkei Nhật Bản.

Đáp lại chỉ trích của ông James Mattis, ông Hà Lôi, đại diện Trung Quốc tại Đối thoại Shangri-La phản bác: “Mọi nhận xét thiếu trách nhiệm về chủ đề này đều là can thiệp vào việc nội bộ của Trung Quốc”.

Biển Đông
Ông Hà Lôi. (Ảnh: AP)

Ông Hà Lôi nhắc lại chính phủ nước ông “có quyền” thiết lập vũ khí và quân đội trên các hòn đảo họ tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông, cho rằng đó là “chủ quyền” được luật pháp quốc tế công nhận, và nói mọi cáo buộc quân sự đều đã bị Hoa Kỳ “thổi phồng”.

Tính đến nay Mỹ đã có một số động thái đáp trả thực chất, bao gồm rút lời mời Trung Quốc tham gia đợt tập trận Hải quân lớn nhất thế giới – RIMPAC 2018 – hôm 24/5. Thay vào đó, Hoa Kỳ đã mời Việt Nam tham gia cuộc diễn tập đa quốc gia này.

Tháng 2/2018, người dân Philippines tập trung bên ngoài Lãnh sự quán Trung Quốc tại Manila để phản đối các hoạt động cải tạo liên tục trên Biên Đông của Bắc Kinh. (Ảnh: Reuters)

Hôm 27/5, phía Mỹ thực hiện các chiến dịch tự do hàng hải (hay FONOPs) trước những động thái thách thức chủ quyền đi quá giới hạn của Trung Quốc. Đầu tháng 6, máy bay quân sự Hoa Kỳ hiện diện trên quần đảo Hoàng Sa – đưa đến làn sóng phản đối kịch liệt của Bộ Ngoại giao Trung Quốc.

Minh Thành

Có thể bạn quan tâm:

CLIP HAY

Ad will display in 10 seconds