Ấn Độ, Thái Lan và Indonesia đang chuẩn bị kế hoạch hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất thép của mình để đối phó với đợt giảm giá thép sắp tới, theo Nikkei.

Khung thuế mới của Mỹ áp dụng cho thép và nhôm có hiệu lực vào thứ năm (22/3/2018) làm các quốc gia châu Á rơi vào thế khó.

Để bảo vệ các công ty sản xuất thép của mình, Ấn Độ và Thái Lan đang chuẩn bị kế hoạch xây dựng hàng rào kỹ thuật để ngăn chặn dòng thép giá rẻ tới từ Trung Quốc.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh áp khung thuế mới cho một số sản phẩm nhập khẩu vào ngày 8/3/2018 trong đó quy định mức thuế nhập khẩu dành cho thép là 25% và cho nhôm là 10%, sắc lệnh này có hiệu lực từ ngày 23/3/2018. Sắc lệnh này chắc chắn sẽ hạn chế tối đa lượng thép nhập khẩu. Năm 2017, Mỹ đã nhập tới 35 triệu tấn thép.

Mức thuế quan này có thể gây ra làn sóng bán phá giá mới, các nhà sản xuất thép lớn của Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Nga đang tìm kiếm các thị trường xuất khẩu thay thế thị trường Mỹ.

Các nước châu Á đặc biệt lo ngại về thép Trung Quốc vốn chiếm một nửa sản lượng thép thô toàn cầu. Trung Quốc chỉ là nước xuất khẩu thép lớn thứ 10 sang Mỹ, nhưng một lượng lớn các sản phẩm thép Trung Quốc được cho là đã thâm nhập vào thị trường này thông qua nước thứ ba như Việt Nam và Hàn Quốc.

Hiệp hội Thép Ấn Độ cho biết, “khung thuế mới của Mỹ chắc chắn sẽ bắt buộc các quốc gia xuất khẩu thép chuyển hướng sang những thị trường là các trung tâm tiêu thụ năng lượng như Ấn Độ và sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới thị trường nội địa của chúng tôi”.

Sản phẩm thép của Trung Quốc đã gây thiệt hại lớn đối với thép Ấn Độ những năm gần đây, điều này đòi hỏi Hiệp hội thép Ấn Độ cần khẩn trương tìm ra các biện pháp đối phó.

Theo Hiệp hội Thép Thế giới, sản lượng thép thô của Ấn Độ tăng 6% lên 101,4 triệu tấn vào năm 2017, đứng thứ ba trên thế giới sau Trung Quốc và Nhật Bản.

Nhà sản xuất thép lớn thứ tư của Ấn Độ, Essar Steel, đã tuyên bố phá sản và thông báo sẽ bán toàn bộ tài sản của mình. Một nhà máy sản xuất thép lớn khác là Bhushan steel cũng ở tình cảnh tương tự.

Đầu năm 2017, chính phủ Ấn Độ đã có kế hoạch bảo hộ nền công nghiệp thép và ngăn chặn việc bán phá giá sản phẩm này. Tuy nhiên với khung thuế mới mà Mỹ áp dụng cho thép nhập khẩu thì chắc chắn kế hoạch này sẽ phải thay đổi với nhiều phương án hơn.

Bộ thương mại Thái Lan đang tìm kiếm biện pháp đối phó với sắc lệnh mới về thuế của Tổng thống Trump, sẽ hạn chế xuất khẩu thép sang Mỹ và cố gắng tìm kiếm các thị trường mới.

Theo ông Wanchai Varavithya, Phó Tổng cục trưởng Bộ Ngoại thương Thái Lan, hàng rào kỹ thuật, thuế chống bán phá giá và một số đối sách đặc biệt khác đã được tính tới.

Hạn chế nhập khẩu thép của Washington dự kiến sẽ làm giảm xuất khẩu thép của Thái Lan sang nước này khoảng 380.000 tấn, tương đương 10,5 tỷ bat (335 triệu USD), theo ước tính sơ bộ của Viện sắt và thép Thái Lan.

27 triệu tấn sản phẩm thép bị đẩy khỏi Mỹ – tương đương 1/3 lượng thép nhập khẩu hiện tại của Đông Nam Á – sẽ tràn vào thị trường này, rõ ràng sẽ gây áp lực giảm giá đáng kể.

Darmin Nasution, Bộ trưởng điều phối các vấn đề kinh tế của Indonesia, cảnh báo rằng thép Trung Quốc sẽ tràn vào Đông Nam Á khi khung thuế mới cho thép nhập khẩu của Mỹ có hiệu lực.

Indonesia đánh thuế 10-20% đối với sản phẩm thép nhập khẩu để bảo vệ các doanh nghiệp trong nước. Chính phủ nước này rất lo ngại về sự gia tăng dòng thép giá rẻ của Trung Quốc. Trên thực tế, quốc gia này đang xem xét tăng thuế nhập khẩu thép sau nhiều năm.

Bộ Công nghiệp sẽ xem xét cẩn thận những động thái của Mỹ, một quan chức chính phủ Indonesia cho biết, có nghĩa là thuế quan có thể sẽ tăng lên. Lượng thép nhập khẩu chiếm khoảng một nửa nhu cầu thép hàng năm của Indonesia, khoảng 13 triệu tấn.

Kết quả đầu tư cho cơ sở hạ tâng của Tổng thống Joko Widodo đã làm tăng nhu cầu về thép. Thép giá rẻ được nhập sẽ làm giảm chi phí đối với các dự án về hạ tầng, nhưng sẽ đi ngược lại chính sách bảo hộ của chính phủ đối với ngành công nghiệp sản xuất thép. Nhà máy sản xuất thep Krakatau thuộc sở hữu của Nhà nước và các nhà sản xuất thép khác của quốc gia này sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Giá thép châu Á đang ở mức cao, các nhà sản xuất thép nội địa ở các nước châu Á lo ngại rằng việc hạn chế nhập khẩu thép của Mỹ sẽ ép giá xuống.

Ông Kosei Shindo, chủ tịch của Nippon Steel & Sumitomo Metal, nói với các phóng viên vào đầu tháng này: “Chúng tôi lo lắng rằng nếu thép không thể tiếp cận thị trường Mỹ thì sẽ quay về thị trường Châu Á, chắc chắn giá thép sẽ giảm đáng kể”.

Mỹ đã áp dụng khung thuế chống bán phá giá nhiều năm qua với sản phẩm thép từ Trung Quốc vì vậy nước này chỉ giữ vị trí thứ 10 về xuất khẩu thép vào Mỹ. Washington cho biết họ đang áp dụng các biện pháp thương mại cứng rắn hơn để phòng ngừa các sản phẩm thép của Trung Quốc được nhập vào Mỹ thông qua nước thứ ba.

Ví dụ: các sản phẩm thép cán nóng được sản xuất tại Trung Quốc có thể được xuất khẩu sang các nước châu Á khác, sau đó có thể tái chế bằng các kỹ thuật cán nguội và xuất khẩu sang Mý. Vì vậy, các sản phẩm đó nhập vào Mỹ không được coi là hàng nhập khẩu của Trung Quốc.

Việc nhập khẩu gián tiếp các sản phẩm của Trung Quốc được cho là đang gia tăng. Do đó, Mỹ đã tăng thuế nhập khẩu thép từ Việt Nam, vì coi thép từ Việt Nam có nguồn gốc Trung Quốc. Washington cũng nghi ngờ rằng các nhà sản xuất Đài Loan và Hàn Quốc có thể đưa các sản phẩm thép của Trung Quốc vào Hoa Kỳ.

Nhu cầu thép vẫn rất cao ở Nhật Bản, do nhu cầu từ các lĩnh vực như sản xuất ô tô, xây dựng cho Thế vận hội, và tái phát triển tại khu vực đô thị Tokyo.

Tại khu vực Tokyo, giá thép tấm trên thị trường, được sử dụng trong ô tô và đồ gia dụng, khoảng 80.000 yen (758 USD) mỗi tấn, cao hơn 30% so với năm ngoái. Giá ở khu vực Đông Á là trên 600 USD / tấn, tăng hơn 10% so với một năm ngoái.

Thị trường thép Trung Quốc cũng không sụt giảm nhờ nỗ lực loại bỏ các sản phẩm thép bất hợp pháp, kém chất lượng cũng như các biện pháp kiểm soát sản xuất được đưa ra vào những tháng cuối năm ngoái để giúp giảm ô nhiễm không khí.

Nếu thép xuất khẩu sang Hoa Kỳ từ Hàn Quốc, Canada và Liên minh châu u tìm đường vào thị trường châu Á, giá thép chắc chắn giảm.

Trí Dũng