Theo Reuters, giới chức Mỹ và Nhật cho hay họ đang thúc đẩy để đưa các quan ngại về biển Đông vào một tuyên bố sẽ được đưa ra sau khi kết thúc nghị trình quốc phòng giữa các nước trong khu vực tại Malaysia. Trong khi đó, Trung Quốc cực lực phản đối bất kỳ bên nào đề cập tới vùng biển đang trong tranh chấp này.

Một quan chức quốc phòng cấp cao của Mỹ nói rằng Mỹ cùng với nhiều nước khác muốn đưa vấn đề biển Đông ra cuộc họp các Bộ trưởng Quốc phòng Đông Nam Á và đối tác Châu Á – Thái Bình Dương tại Kuala Lumpur, sẽ kết thúc vào ngày hôm nay (4/11). Ông này cũng nói thêm rằng Bắc Kinh là trở ngại chính của quyết định này.

Đây là cuộc họp lần thứ hai kể từ năm 2006 giữa 10 Bộ trưởng Quốc phòng đến từ các nước ASEAN cùng với Mỹ, Nhật, Úc, Ấn Độ và Trung Quốc.

Mục tiêu của cuộc họp là thúc đẩy an ninh và hòa bình trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

Theo một nguồn tin nội bộ của cuộc họp thì hiện bản thảo tuyên bố kết thúc hội nghị đang được nước chủ nhà Malaysia soạn thảo và không đề cập gì tới biển Đông, thay vào đó chỉ chú trọng vào vấn đề khủng bố và hợp tác an ninh khu vực.

Tin từ trong trong hội nghị cũng cho hay Nhật Bản cũng đã lên tiếng yêu cầu Malaysia “cải thiện nội dung tuyên bố” và nhắc tới biển Đông.

Trong bài phát biểu khai mạc hội nghị, Malaysia cũng đã né tránh đề cập tới tranh chấp trong vùng biển. Tại một cuộc họp báo, Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia Hishammuddin Hussein nói rằng ông hy vọng các nước bên ngoài ASEAN không làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.

Căng thẳng trên biển Đông chưa bao giờ chìm xuống lại tiếp tục sục sôi khi tuần trước Mỹ điều tàu chiến vượt qua giới hạn 12 hải lý xung quanh 2 đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây dựng bất hợp pháp trên quần đảo Trường Sa.

Động thái này đã thách thức tuyên bố chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc và Bắc Kinh giận dữ phản ứng lại bằng những lời lẽ gay gắt, tuy nhiên không huy động lực lượng quân sự trên biển.

Giới chức Mỹ cho biết, hôm qua (3/11), Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter và người đồng cấp Trương Vạn Toàn phía Trung Quốc đã có cuộc gặp mặt kéo dài 40 phút để bàn về an ninh mạng và biển Đông.

Tướng Trương nói rằng hoạt động của Trung Quốc trên vùng biển này “chủ yếu là để giúp các nước khác trong khu vực”.

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền bằng đường “9 đoạn” chiếm khoảng 85% diện tích mặt nước biển Đông, bao trùm lên các tuyên bố của 5 nước khác là Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Đài Loan.

Trung Quốc hiện đang cho xây dựng 3 đường băng trên các đảo đá bồi đắp nhân tạo ở quần đảo Trường Sa. Các đường băng này dài tới 3.000 mét, đủ để phóng bất cứ loại máy bay quân sự hiện đại nào. Philippines và Mỹ lo ngại là các đường băng này sẽ được dùng để mở rộng tầm ảnh hưởng và sức ép quân sự của Trung Quốc đối với các quốc gia nhỏ hơn trong vùng tranh chấp.

Minh Trí tổng hợp

 Xem thêm: