Hoa Kỳ hôm thứ Tư (17/7) cho biết, họ đã loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình máy bay chiến đấu F-35, sau khi Ankara bắt đầu nhận chuyển giao một hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến của Nga hồi tuần trước, theo Reuters.

Các phần đầu tiên của hệ thống phòng không S-400 của Nga đã được chuyển tới các căn cứ không quân quân sự Murted ở phía tây bắc của Ankara, niêm phong thỏa thuận giữa đồng minh NATO Thổ Nhĩ Kỳ và Nga, Washington đã đấu tranh trong nhiều tháng để ngăn chặn điều này xảy ra.

Máy bay chiến đấu tàng hình F-35 là loại máy bay tiên tiến nhất trong kho vũ khí của Hoa Kỳ, được NATO và các đồng minh Hoa Kỳ sử dụng.

Washington lo ngại rằng, việc Thổ Nhĩ Kỳ triển khai S-400 của Nga đồng thời hợp tác về F-35 của Mỹ sẽ cho phép Nga thu thập được quá nhiều thông tin từ bên trong về hệ thống tàng hình của máy bay.

“Hoa Kỳ và các đối tác khác trong chương trình F-35 nhất trí quyết định đình chỉ Thổ Nhĩ Kỳ và khởi đầu quá trình chính thức loại bỏ Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình”, bà Ellen Lord, Thứ trưởng Bộ quốc phòng Mỹ phụ trách mua sắm và hậu cần, nói.

Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, hành động này là không công bằng và có thể ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước.

Bà Lord nói, việc chuyển chuỗi cung ứng cho máy bay chiến đấu tiên tiến sẽ khiến Hoa Kỳ tiêu tốn từ 500 triệu đến 600 triệu đô la chi phí kỹ thuật không định kỳ. Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất hơn 900 bộ phận của máy bay F-35. 

Khi các nhà cung cấp Thổ Nhĩ Kỳ bị loại bỏ, chuỗi cung ứng sẽ chuyển từ Thổ Nhĩ Kỳ sang các nhà máy chủ yếu ở Mỹ.

“Thổ Nhĩ Kỳ chắc chắn sẽ tiếc nuối vì mất đi việc làm và cơ hội kinh tế trong tương lai từ quyết định này”, bà Lord nói, “Nước đó sẽ không còn được nhận hơn 9 tỷ đô la chia sẻ hợp tác liên quan đến F-35 trong suốt vòng đời của chương trình”.

Bà Lord nói, tất cả phi công và các nhân viên Thổ Nhĩ Kỳ trong chương trình F-35 đã được dự kiến rời đi vào ngày 31/7.

Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không còn được mua được 100 chiếc F-35.

Trước đó đã lâu, Washington nói rằng việc mua S-400 có thể dẫn đến việc Thổ Nhĩ Kỳ bị trục xuất khỏi chương trình F-35.