Chiếm 20% đường bờ biển Campuchia, khu vực đầu tư Dara Sakor do Trung Quốc hậu thuẫn không giống bất kỳ dự án nào ở Đông Nam Á. Nơi có diện tích bằng một nửa Singapore này đang gióng lên hồi chuông cảnh báo cho các chiến lược gia quân sự ở Hoa Kỳ.

Bloomberg đưa tin, Dara Sakor, khu vực đầu tư có diện tích 360 km vuông, trị giá 3,8 tỷ USD tại tỉnh Koh Kong được kiểm soát bởi một công ty Trung Quốc với hợp đồng thuê 99 năm. Họ lên kế hoạch theo giai đoạn, xây dựng một sân bay quốc tế, cảng nước sâu, khu công nghiệp cùng với một khu nghỉ dưỡng sang trọng với các nhà máy điện, nhà máy xử lý nước và các cơ sở y tế.

Công trường xây dựng một khu resort ở Dara Sakor, khu vực đầu tư do Trung Quốc chống lưng ở Campuchia (Ảnh: Brent Lewin/Bloomberg)

Một quan chức Hoa Kỳ tiết lộ, quy mô và phạm vi của Dara Sakor khiến Washington lo ngại rằng khu nghỉ dưỡng là một phần trong kế hoạch thiết lập căn cứ quân sự của Bắc Kinh ở Campuchia. Sự hiện diện hải quân ở đó sẽ tiếp tục mở rộng dấu ấn chiến lược của Trung Quốc vào Đông Nam Á, củng cố việc nắm giữ lãnh thổ tranh chấp ở Biển Đông và các tuyến đường thủy mang lại hàng nghìn tỷ đô la.

Đây không phải là lần đầu tiên sự hiện diện của Trung Quốc tại Campuchia gióng lên hồi chuông cảnh báo với chính quyền Trump. Phó Tổng thống Mike Pence năm ngoái đã viết một bức thư cho Thủ tướng Hun Sen bày tỏ lo ngại về việc Campuchia có thể đang lên kế hoạch lưu trữ các thiết bị của Trung Quốc tại Căn cứ hải quân Ream gần Dara Sakor.

Vị trí dự án Dara Sakor và căn cứ hải quân Ream ở Campuchia (trái) và vị trí dự án kênh đào Kra ở Thái Lan (phải) (Ảnh: Google Earth/Viện Mekong)

Đáp lại, Thủ tướng Hun Sen tuyên bố thông tin về căn cứ quân sự của Trung Quốc là “giả mạo và bóp méo sự thật”. Trong lá thư hồi đáp mà hãng tin Bloomberg tiếp cận được, ông Hun Sen khẳng định Campuchia khước từ mọi hiện diện quân sự nước ngoài, cũng như “bất cứ sự cạnh tranh nào có khả năng đẩy Campuchia vào một cuộc chiến ủy nhiệm thêm lần nữa”. Nhưng hôm thứ Hai (29/7), Thủ tướng Hun Sen nói rằng đã “ra lệnh mua hàng chục ngàn vũ khí bổ sung” từ Trung Quốc. 

Tháng trước, quan chức Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ Joseph Felter đã viết thư cho Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia Tea Banh hỏi tại sao nước này từ chối lời đề nghị của Hoa Kỳ giúp sửa chữa các cơ sở trong Căn cứ Hải quân Ream sau yêu cầu đầu tiên vào tháng 1. Ông Felter cho rằng sự đảo ngược đột ngột này làm tăng thêm sự nghi ngờ về việc Campuchia sẽ lưu trữ tài sản quân sự của Trung Quốc tại đây.

Căn cứ hải quân Ream ở Sihanoukville vào ngày 8 tháng 7 năm 2019. (Ảnh: Brent Lewin/Bloomberg)

Nhìn xa hơn nữa, Hoa Kỳ nghi ngờ sáng kiến ​​Vành đai và Con đường của Chủ tịch Tập Cận Bình chỉ là vỏ bọc để xây dựng cảng và cơ sở hạ tầng chiến lược khác ở những nơi như Sri Lanka, Pakistan và Myanmar. Điều đó sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập thêm căn cứ quân sự ở nước ngoài sau căn cứ đầu tiên ở Djibouti vào hai năm trước. Campuchia vốn nhận được 3/4 khoản đầu tư từ Trung Quốc, ngày càng trở thành đối tác đáng tin cậy nhất của Bắc Kinh tại Đông Nam Á.

Charles Edel, cựu quan chức Bộ Ngoại giao, hiện là thành viên cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Hoa Kỳ tại Đại học Sydney phát biểu “Nếu có một căn cứ hải quân ở Campuchia, điều đó có nghĩa là Trung Quốc có môi trường hoạt động thuận lợi hơn ở vùng biển xung quanh Đông Nam Á”. Ông nói thêm “Bỗng nhiên có một khu vực đất liền ở Đông Nam Á đầy tiềm năng ngay sau một vành đai quân sự phòng thủ của Trung Quốc. Đây sẽ là hệ lụy lớn nhất và có thể tác động đến chính trị”.

“Chúng tôi lo ngại bất kỳ động thái nào của chính phủ Campuchia cho phép sự hiện diện của quân sự nước ngoài sẽ đe dọa sự gắn kết và vai trò của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á”, bà Emily Zeeberg, phát ngôn viên của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Phnom Penh cho biết qua email.

Tuy nhiên, chính phủ Campuchia khẳng định không có gì để che giấu. Bộ trưởng Tea Banh tháng này nói rằng Campuchia không cần sự trợ giúp của Mỹ vì các cơ sở cần sửa chữa sẽ được chuyển đến một địa điểm mới.

Phay Siphan, người phát ngôn của chính phủ Campuchia, so sánh sự lo ngại của Mỹ về căn cứ quân sự Trung Quốc tại Campuchia giống việc Mỹ tìm kiếm vũ khí hủy diệt hàng loạt tại Iraq. Ông Siphan tuyên bố Campuchia không có ý định cho phép Trung Quốc triển khai các khí tài hải quân tại Dara Sakor hay bất kỳ nơi nào khác.

Trải rộng trên một diện tích lớn của khu rừng rậm Vườn quốc gia Botum Sakor, Dara Sakor được quảng cáo như một trung tâm du lịch vào năm 2008 khi hợp đồng thuê đất được trao cho Tập đoàn phát triển liên hiệp Thiên Tân Trung Quốc. 

Các tài liệu quảng cáo trên trang web của cho thấy nhiều kế hoạch đầy tham vọng, một sân bay đón nửa số du khách Campuchia, lắp đặt các tàu du lịch cỡ lớn và kết nối đường sắt cao tốc đến thủ đô Phnom Penh và Siem Reap. Đây là nơi có các đền thờ nổi tiếng và hiện là trung tâm du lịch nổi tiếng của Campuchia.

Tại một hội nghị an ninh ở Singapore hồi tháng trước, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Wei Fenghe đã thẳng thừng phủ nhận nước này đang xây dựng một căn cứ hải quân ở Campuchia.

Tuy nhiên, các chiến lược gia quân sự nhìn thấy một cảnh báo đỏ. Sân bay mới sẽ có công suất 10 triệu hành khách mỗi năm, gấp đôi sân bay Phnom Penh và hơn 40 lần lượng khách mà sân bay ở Sihanoukville tiếp nhận năm 2017, mà nơi đây có số lượng lớn khách sạn và sòng bạc. Trong khi đó, tỉnh Koh Kong chỉ nhận đón khoảng 150.000 khách quốc tế vào năm ngoái.

Công trường xây dựng sân bay quốc tế Dara Sakor. (Ảnh: Brent Lewin/Bloomberg)

Đại tá Vinayak Bhat, cựu chuyên gia phân tích ảnh vệ tinh của Quân đội Ấn Độ nhận xét: “Trừ khi có nhu cầu du lịch tại đó, còn không thì không cần xây dựng một sân bay, đặc biệt ở gần đó đã có một cái. Cảng nước sâu cũng không hợp lý về phương diện du lịch, nó có thể biến thành căn cứ hải quân chỉ trong một đêm”. 

Ông Bhat còn cho biết các nhà hoạch định quân sự Ấn Độ cũng lo lắng về mối quan tâm của Trung Quốc trong việc tài trợ cho kênh đào Kra qua Thái Lan. Điều này sẽ cho phép Trung Quốc vượt qua eo biển Malacca và phát huy sức mạnh trên Ấn Độ Dương.

Dù đúng hay sai, những mối nghi ngờ vẫn có thể tồn tại, một phần do thiếu sự minh bạch về phía Campuchia. Lãnh đạo phe đối lập Sam Rainsy kêu gọi một cuộc điều tra quốc tế về các hoạt động của Trung Quốc. “Một căn cứ quân sự nước ngoài ở Campuchia sẽ có khả năng gây bất ổn cho khu vực. Những rủi ro này rõ ràng cần phải được xem xét nghiêm túc và đánh giá độc lập”, ông Rainsy nói.

videoinfo__video3.dkn.tv||39f412743__