Tóm tắt bài viết

  • Liên minh châu Âu và Italia đang điều tra gian lận thuế quy mô lớn của các băng nhóm tội phạm Trung Quốc.
  • Trung Quốc thúc đẩy thương mại và gây ảnh hưởng chính trị bằng cách mua cổ phần các cảng lớn ở Châu Âu.
  • Nhiều công ty Trung Quốc đã trốn thuế bằng cách lợi dụng kẽ hở của chính sách tạm nhập tái xuất.

Chính sách thuế mới của Mỹ đối với các mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc dẫn tới việc kiểm soát chặt chẽ các hoạt động thương mại của Bắc Kinh. Tuy nhiên, Trung Quốc luôn có các chiêu thức trốn thuế hết sức tinh vi, đây là vấn đề làm đau đầu các quan chức chính phủ Mỹ, theo The Epoch Times.

Vào ngày 20/4, các quan chức Liên minh châu Âu và Italia tiết lộ rằng họ đang điều tra một vụ gian lận thuế quy mô lớn của các băng nhóm tội phạm Trung Quốc, các băng nhóm này thường xuyên đưa hàng hóa Trung Quốc vào châu Âu qua cảng Piraeus, cảng lớn nhất của Hy Lạp.

Một quan chức thuộc đơn vị điều tra đặc biệt của Trung tâm chống gian lận Italia, ông Fabio Botto, cho biết vụ lừa đảo thương mại tại Piraeus đã khiến Italy thiệt hại ước tính hàng chục triệu euro, con số thực tế có thể còn cao hơn nữa.

Italy bắt đầu điều tra vụ Piraeus vào cuối năm 2017 sau khi tịch thu được các hóa đơn giả tại hải quan, ông Botto nói.

Cảng Piraeus (Ảnh: Reuters)

Văn phòng chống gian lận châu Âu (OLAF) xác nhận họ đang phối hợp với Italia để điều tra về vụ này nhưng từ chối cung cấp thông tin chi tiết. Ông Botto cho biết, cơ quan của ông có bằng chứng khẳng định các công ty của Trung Quốc, được điều hành bởi các nhóm tội phạm, đã gian lận thuế nhập khẩu và thuế VAT đối với các lô hàng lớn thông qua cảng Piraeus.

Những công ty này đưa vào Châu Âu các lô hàng thường là quần áo, giày dép giả, và khai báo giá trị rất thấp khi cập cảng EU để tránh thuế cao, ông nói. Họ cũng nói dối về các công ty nhận hàng để trốn thuế VAT.

Cơ quan quản lý tội phạm tài chính của Hy Lạp cũng đang tiến hành một cuộc điều tra riêng đối với một trường hợp gian lận thuế bị nghi ngờ liên quan đến hàng hóa Trung Quốc được nhập khẩu thông qua Pireaus. Cơ quan này đã liên lạc và chia sẻ thông tin với giới chức Italia và EU, một quan chức của cơ quan này cho biết.

Công ty vận tải biển của Trung Quốc, COSCO Shipping, đã nắm giữ một phần lớn cổ phần tại Piraeus kể từ năm 2016.

Cảng Piraeus là một phần trong sáng kiến “một vành đai, một con đường” của chính quyền Trung Quốc, quốc gia này đã đầu tư hàng triệu đô la vào cảng này để thúc đẩy thương mại và gây ảnh hưởng chính trị đối với khu vực Châu Âu.

Phương thức trốn thuế

Ở Trung Quốc, trốn thuế đã trở thành một việc bình thường. Một số công ty môi giới ở nước này đã công khai quảng cáo về dịch vụ xóa dấu vết nguồn gốc hàng Trung Quốc khi xuất khẩu sang nước ngoài, theo New York Times.

Các công ty Trung Quốc thường lợi dụng khe hở của quy định tạm nhập tái xuất ở các nước để trốn thuế. Chẳng hạn, hãng Settle Logistics của Trung Quốc đã quảng cáo trên trang web của mình rằng có thể giúp các công ty khác tránh thuế nhập khẩu cao bằng cách chuyển hàng lòng vòng qua một số nước như Malaysia, Thái Lan, Đài Loan, Indonesia và Ấn Độ.

Settle Logistics giải thích rằng họ đã đăng ký các công ty con, đại diện và nhà máy ở Malaysia, cho phép hàng hóa của khách hàng thông qua họ sẽ xóa được nguồn gốc hàng Trung Quốc và nhận được chứng nhận hàng Malaysia chính thức, vì thế có thể vượt qua bất kỳ thủ tục kiểm tra của nước nhập khẩu những mặt hàng này.

Ngoài ra, Settle Logistics khuyến nghị rằng vận chuyển hàng qua Ấn Độ sau đó mới tái xuất vào Châu Âu sẽ ít có khả năng bị giám sát.

Còn công ty CT-Chan Supply Chain Management ở Quảng Châu khẳng định trên trang web của mình, “Tạm nhập tái xuất là phương thức duy nhất để tránh thuế cao và các rắc rối do hàng rào kỹ thuật mà các nước dựng lên đối với hàng nhập khẩu”.

Phát hiện nhưng chưa có biện pháp hữu hiệu

Gần đây, Trung Quốc cũng bị cáo buộc dùng chiêu thức chuyển thép qua Việt Nam để xuất sang Mỹ, hành động này đã vi phạm nghiêm trọng luật bán phá giá và chính sách thuế do Bộ Thương mại Mỹ áp dụng trong năm 2015 và 2016.

Công ty nghiên cứu IHG Markit giải thích các phương thức tránh thuế cao của Trung Quốc: “Hàng hóa của họ sẽ được xuất sang các nước trung gian, lưu lại kho một thời gian để thay đổi nhãn sản phẩm và cuối cùng xuất sang nước mà họ muốn”.

Trung Quốc chuyển thép qua Việt Nam, ở đó thép sẽ được gia công thêm một vài bước đơn giản, rồi xuất khẩu sang Mỹ với danh nghĩa thép của Việt Nam, theo IHG Markit.

Một tàu chở hàng Trung Quốc (Ảnh: Getty)

IHG Markit cũng nhận thấy khi lượng thép mà Trung Quốc xuất sang Việt Nam tăng thì lượng thép của Việt Nam xuất sang Mỹ cũng tăng: Xuất khẩu thép của Trung Quốc sang Việt Nam tăng từ 3,5 triệu tấn trong năm 2013 lên 7,4 triệu tấn trong năm 2017, trong khi xuất khẩu thép của Việt Nam sang Mỹ tăng từ khoảng 14.660 tấn lên 569.000 tấn trong cùng thời kỳ đó.

Vào tháng 12/2017, Bộ Thương mại đã công bố Mỹ sẽ áp mức thuế nhập khẩu cao hơn đối với thép của Việt Nam vì cho rằng thép này có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Trước đó, Mỹ cũng đã từng rơi vào tình huống tương tự với mật ong Trung Quốc. Khi Mỹ áp khung thuế cao với mật ong của nước này, thì chỉ sau đó một thời gian ngắn một chuyên gia mật ong tại Đại học A&M bang Texas đã phát hiện rất nhiều mật ong mang nhãn hiệu của nhiều nước bạn tại Mỹ là mật ong có nguồn gốc Trung Quốc.

Trí Dũng