Theo một báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại Washington công bố hôm thứ Ba (19/1) thì các nỗ lực xoay trục sang châu Á của Tổng thống Barack Obama đang gặp thách thức lớn từ đe dọa hạt nhân của Bắc Triều Tiên, sự tái hoạt động quân sự của Nga và đặc biệt là trỗi dậy của Trung Quốc.

Báo cáo có tên: “Tái cân bằng châu Á-Thái Bình Dương 2025: Khả năng, Hiện diện, và Hợp tác” được Bộ Quốc phòng Mỹ ủy thác thực hiện theo lệnh của Quốc hội.

Các tác giả, là các chiến lược gia hàng đầu ở Washington, nhấn mạnh rằng “cán cân quyền lực quân sự ở trong vùng (châu Á-Thái Bình Dương) đang dịch chuyển theo hướng bất lợi cho nước Mỹ,” và các nỗ lực xoay trục sang châu Á của ông Obama không đủ để bảo vệ lợi ích của Mỹ trong khu vực này.

Các hành động của Trung Quốc và Bắc Triều Tiên liên tục thách thức các cam kết an ninh của Hoa Kỳ và với tốc độ phát triển khả năng quân sự hiện tại, cán cân quyền lực trong vùng sẽ chuyển dịch theo hướng bất lợi cho Hoa Kỳ. Việc tăng cường đầu tư là cần thiết để tái cân bằng”, báo cáo nói.

Các tướng lĩnh ở Lầu Năm Góc và Quốc Hội Hoa Kỳ cho rằng các nỗ lực để bắt kịp với sức mạnh quân sự đang được đầu tư ồ ạt của Trung Quốc và các đe dọa an ninh quốc tế khác đang bị kiềm lại vì chính sách cắt giảm ngân sách chính phủ từ năm 2011 nhằm giải quyết khủng hoảng thâm hụt ngân sách ở Mỹ.

Ông Obama đã bị các thành viên đảng Cộng Hòa đối lập chỉ trích vì đã không làm đủ để duy trì vị thế của Mỹ ở châu Á.

Báo cáo của CSIS cảnh báo:

Nếu ảnh hưởng kinh tế, chính trị và địa quân sự của Trung Quốc tiếp tục gia tăng trong thời gian tới, thậm chí ở mức khiên tốn nhất, thì thế giới sẽ chứng kiến sự chuyển dịch quyền lực toàn cầu lớn nhất từ sau sự trỗi dậy của nước Mỹ vào cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20… Ngoài ra, nếu Trung Quốc vượt Mỹ để trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới trong 10, 15 năm nữa, thì đó sẽ là lần đầu tiên trong hàng thế kỷ, vị trí đứng đầu kinh tế toàn cầu là một nước không nói tiếng Anh, không phải phương Tây và phi dân chủ”.

Tất nhiên, ở đây có rất nhiều chữ nếu.

Giải pháp tái cân bằng

Các chuyên gia CSIS nói rằng Mỹ nên tiếp tục gắn bó với chiến lược ba trụ cột lợi ích tương quan của mình ở châu Á, bao gồm: bảo vệ đồng minh; thúc đẩy mậu dịch; và ủng hộ dân chủ.

Báo cáo vạch ra 4 phương diện mà Mỹ cần đẩy mạnh để duy trì vị thế của mình tại châu Á:

  1. Washington cần tiếp tục điều chỉnh các chiến lược châu Á của mình trong nội bộ chính phủ Mỹ và các đồng mình, đối tác.
  2. Lãnh đạo Mỹ cần tăng mạnh khả năng hợp tác, thành lập đồng minh, củng cố khả năng tình báo và phòng thủ trong khu vực.
  3. Tăng cường hiện diện quân sự ở châu Á – Thái Bình Dương bằng cách gia tăng ngân sách, tăng số lượng tàu ngầm, tên lửa và các phương tiện bảo vệ đồng minh và lợi ích Hoa Kỳ.
  4. Có được các cải tiến và phát minh mới nhằm lấp đầy khoảng trống ở 2 lĩnh vực quan trọng: bảo vệ hạm đội và các căn cứ tiếp vận của Mỹ trước mối đe dọa ngày càng tăng từ các hệ thống tên lửa đạn đạo và chiến lược “áp đặt chi phí bất đối xứng” lên các đối thủ tiềm tàng trong khu vực.

Minh Trí tổng hợp