Tóm tắt bài viết

  • Công ty Huawei, nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn Trung Quốc, bị Mỹ coi là một công cụ tiềm năng cho hoạt động gián điệp được chính phủ Trung Quốc bảo trợ.
  • Các nhà lập pháp Mỹ đã đưa ra các đạo luật riêng để ngăn cản chính phủ và các công ty Mỹ sử dụng thiết bị của Huawei.
  • Việc Anh và một số đồng minh đồng ý hợp tác với Huawei, khiến Mỹ quan ngại về sự xâm nhập của Huawei vào các quốc gia này, từ đó có thể khiến cho mạng lưới viễn thông của các nước này dễ bị Bắc Kinh lợi dụng, đánh cắp thông tin tình báo.

Việc Anh chấp nhận công ty Huawei đang làm tăng thêm sự khác biệt giữa Mỹ và các đồng minh về vấn đề an ninh mạng, theo Nhật báo Phố Wall (WSJ).

Washington đang gây áp lực lên Công ty Huawei Technologies (Công ty công nghệ Hoa Vi), nhà sản xuất thiết bị viễn thông Trung Quốc mà các quan chức Mỹ xem như là một công cụ tiềm năng cho hoạt động gián điệp được chính phủ Trung Quốc bảo trợ.

Nhưng ở bờ bên kia của Đại Tây Dương, một trong những đồng minh thân cận nhất của Mỹ lại có động thái khác, khiến Mỹ quan ngại. Thủ tướng Anh Theresa May đã gặp bà Tôn Á Phương (Sun Yafang), chủ tịch của Huawei ở Bắc Kinh hồi đầu tháng này. Vài ngày sau, Huawei thông báo sẽ đầu tư 3 tỷ bảng Anh (tương đương 4,2 tỷ đô la Mỹ) vào thị trường Anh trong vòng 5 năm tới.

Một đại diện của Công ty công nghệ Hoa Vi (Huawei Technologies) đang sử dụng ánh sáng từ điện thoại di động của mình trong thời gian bị cúp điện tại CES 2018, Trung tâm Hội nghị Las Vegas vào ngày 10/1/2018.
Một đại diện của Công ty công nghệ Hoa Vi (Huawei Technologies) đang sử dụng ánh sáng từ điện thoại di động của mình trong thời gian bị cúp điện tại CES 2018, Trung tâm Hội nghị Las Vegas vào ngày 10/1/2018.

Việc Vương quốc Anh đồng ý hợp tác với Huawei đăng làm tăng thêm sự khác biệt giữa Mỹ và một số đồng minh quan trọng, trước những cáo buộc của Mỹ rằng công ty này đặt ra mối đe dọa về an ninh mạng. Một số nhà lập pháp Mỹ gần đây đã bày tỏ mối quan ngại về sự xâm nhập của Huawei vào các quốc gia có quan hệ an ninh chặt chẽ với Mỹ, từ đó có thể khiến cho mạng lưới viễn thông của các nước này dễ bị rò rỉ ở Bắc Kinh.

Rào cản vào Mỹ

Huawei của Trung Quốc đã nhanh chóng trở thành nhà sản xuất điện thoại thông minh lớn thứ ba thế giới, nhưng hãng này hầu như không thể thâm nhập được vào thị trường Mỹ do mối quan ngại về an ninh.

Báo cáo của Nghị viện Mỹ năm 2012 đã chỉ rõ Huawei là mối đe dọa an ninh quốc gia, cho rằng thiết bị của họ có thể cho phép Trung Quốc thực hiện các hoạt động gián điệp hoặc vô hiệu hóa mạng lưới viễn thông của Mỹ. Các nhà mạng nhỏ lẻ ở Mỹ đang sử dụng thiết bị của Huawei, nhưng báo cáo này đã đặt ra một rào cản về chính trị đối với những hãng viễn thông lớn hơn, chẳng hạn như tập đoàn viễn thông AT & T, nếu muốn hợp tác với Huawei.

Hầu như ở nhiều quốc gia, Huawei đã trở thành một gã khổng lồ. Đây là công ty sản xuất điện thoại thông minh lớn thứ ba thế giới sau Samsung Electronics và Apple Inc. Huawei đã vượt qua Ericsson và Nokia để trở thành nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn nhất thế giới, gồm các thiết bị chuyển mạch, bộ định tuyến và thiết bị điện thoại di động.

Cũng như các hãng viễn thông không dây khác trên thế giới đang chuẩn bị nâng cấp lên thế hệ mạng di động thứ 5 (5G), Huawei hiện đang nổi lên như một trong những công ty lớn nhất của ngành công nghiệp này.

Lo ngại chung ở Washington là Bắc Kinh có thể buộc Huawei sử dụng thông tin thiết kế phần cứng của họ để theo dõi người Mỹ hoặc ngăn chặn liên lạc. Một số quan chức tình báo cũng lo ngại thiết bị của Huawei có thể có lỗ hổng bảo mật, dẫn đến việc mạng lưới có thể bị điều khiển từ xa hoặc bị vô hiệu hóa.

Trong một phiên điều trần tại một ủy ban của Thượng viện hồi đầu tháng, giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ Christopher Wray phát biểu: “Chúng tôi quan ngại sâu sắc về những rủi ro an ninh khi cho phép bất kỳ công ty hay tổ chức nào được hậu thuẫn bởi chính phủ nước ngoài, vốn không cùng tiếng nói, lại có chỗ đứng trong mạng lưới viễn thông của Mỹ”.

Các nhà lập pháp tại Hạ viện và Thượng viện đã đưa ra các đạo luật riêng để ngăn cản chính phủ Mỹ và các nhà thầu của họ sử dụng thiết bị của Huawei.

Một phát ngôn viên của Huawei ‘ngụy biện’ rằng đây là công ty tư nhân, không một chính phủ nào yêu cầu họ làm gián điệp ở một quốc gia khác. Huawei cho rằng họ không gây ra mối rủi ro về an ninh mạng nhiều hơn các nhà cung cấp khác vì ngành công nghiệp thiết bị viễn thông cùng chia sẻ chuỗi cung ứng và khả năng sản xuất toàn cầu.

Những người tham dự CES 2018 (Triển lãm Điện tử Tiêu dùng) đang xem điện thoại thông minh Mate 10 Pro của Huawei tại Las Vegas, Mỹ vào ngày 10/1/2018.
Những người tham dự CES 2018 (Triển lãm Điện tử Tiêu dùng) đang xem điện thoại thông minh ‘Mate 10 Pro’ của Huawei tại Las Vegas, Mỹ vào ngày 10/1/2018. (Ảnh: Bloomberg)

Đó là điều gây lo ngại cho một số quan chức Mỹ ở Washington, trong đó, mối quan ngại đặc biệt là sự hiện diện rất nguy hiểm của Huawei tại các quốc gia trong liên minh “Five Eyes” (Ngũ nhãn), chia sẻ thông tin tình báo với Mỹ. Hiện tại, chính phủ Anh, Canada, Úc và New Zealand đã cho phép các hãng điện thoại lớn ở nước này sử dụng thiết bị Huawei, đồng thời đưa ra khuyến nghị kiểm tra kỹ lưỡng các thiết bị của Huawei.

Thượng nghị sỹ đảng Dân chủ Dutch Ruppersberger, đồng tác giả của báo cáo năm 2012, và thượng nghị sỹ đảng Cộng hòa Mike Conaway, đều nói rằng việc các đồng minh trong liên minh “Five Eyes” sử dụng thiết bị của Huawei là một lỗ hổng trong hệ thống bảo mật quốc gia của Mỹ.

Ông Michael Wessel, thành viên của Ủy ban Đánh giá An ninh và Kinh tế Mỹ – Trung (USCC) cho biết: “Việc đối tác của chúng ta sẵn sàng để cho hệ thống của họ bị xâm nhập, sẽ gây ra rủi ro đối với thông tin mà chúng ta chia sẻ với họ, và các hoạt động điều phối có thể được diễn ra”. Cơ quan này đã báo cáo Nghị viện Mỹ về các vấn đề an ninh quốc gia, liên quan đến mối quan hệ kinh tế và thương mại giữa hai nước.

Trung tâm An ninh Mạng Quốc gia của Anh (NCSC), thuộc cơ quan tình báo Anh, nói rằng hệ thống viễn thông liên quan đến mạng lưới an ninh quốc gia nước này đang được quản lý không giống với các mạng lưới viễn thông được cung cấp ra công chúng. Trong một tuyên bố thay mặt chính phủ Anh, NCSC đã gọi Huawei là “một công ty toàn cầu quan trọng”. NCSC tuyên bố: “Chính phủ và các nhà khai thác viễn thông của Anh đang làm việc với Huawei cả trong và ngoài nước, để đảm bảo Anh có thể tiếp tục hưởng lợi từ công nghệ mới trong khi đảm bảo việc quản lý rủi ro an ninh mạng”.

Vương quốc Anh là thị trường quan trọng đầu tiên ở châu Âu chào đón thiết bị viễn thông của Huawei. Vào năm 2005, Huawei đã ký kết thành công một hợp đồng lớn để cung cấp thiết bị chuyển mạch điện thoại và các thiết bị khác cho Tập đoàn BT.

Một nguồn tin cho biết, các quan chức tình báo Anh lúc đó đã bày tỏ sự hoài nghi với BT về việc sử dụng thiết bị Huawei nhưng họ không đủ quyền hạn để ngăn chặn một công ty tư nhân làm như vậy. Một phát ngôn viên của BT đã từ chối bình luận thông tin trên.

Rất rủi ro, hai trong số các hãng điện thoại lớn nhất nước Anh, tập đoàn BT và tập đoàn Vodafone, hiện nay đang sử dụng thiết bị của Huawei. Năm ngoái, Huawei đã thiết lập một phòng thí nghiệm chung với Đại học Edinburgh để nghiên cứu cách thức quản lý và sản xuất dữ liệu.

Huawei có khoảng 1.500 nhân viên tại Vương quốc Anh. Công ty này đã tuyển dụng những nhân tài trong chính phủ kiêm doanh nhân nổi tiếng của Anh, như John Browne, cựu tổng giám đốc điều hành của tập đoàn dầu khí khổng lồ BP vào vị trí chủ tịch của Huawei tại Anh quốc.

Trong năm 2009, các nhà lãnh đạo tình báo Anh đã cảnh báo các nhà lập pháp rằng Trung Quốc có thể sử dụng Huawei để làm gián đoạn từ xa hoặc vô hiệu hóa mạng viễn thông của nước này. Để làm dịu mối lo ngại này, một năm sau đó, Huawei đã mở một phòng thử nghiệm tại Banbury, Anh, gần Oxford. Tại đó, khoảng 30 người có quyền miễn trừ an ninh (security clearance) của Anh đã tháo rời các thiết bị Huawei, và đánh giá xem liệu phần cứng và phần mềm của thiết bị này có gây ra các lỗ hổng bảo mật hay không?.

Theo WSJ, Huawei đã tiến hành tài trợ và vận hành phòng thí nghiệm, trong đó các nhân viên đều của Huawei. Những người giám sát hoạt động này nằm trong một hội đồng, chủ yếu bao gồm các quan chức chính phủ và tình báo của Anh, cùng với với ba đại diện của Huawei.

Tâm Minh