Hoa Kỳ có kế hoạch tăng cường sự hiện diện ở Bắc Cực để ngăn cản “hành vi hung hăng” của Nga và Trung Quốc nhằm kiểm soát khu vực giàu tài nguyên, ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo cảnh báo, The Guardian đưa tin. 

Để ngăn chặn các tham vọng của đối thủ ở Bắc Cực, Hoa Kỳ đang “tổ chức các cuộc tập trận quân sự, tăng cường sự hiện diện của lực lượng của chúng tôi, tái thiết lại hạm đội tàu phá băng, mở rộng nguồn quỹ cho Lực lượng Bảo vệ Bờ biển”, ông Pompeo nói.

“Khu vực đã trở thành một đấu trường của sức mạnh toàn cầu và cạnh tranh”, nhờ có trữ lượng lớn dầu, khí đốt, khoáng sản và cá, ông Pompeo nói trong một bài phát biểu ở Phần Lan trước thềm cuộc họp của 8 thành viên Hội đồng Bắc Cực.

“Chỉ bởi Bắc Cực là một vùng hoang vu không có nghĩa là nó sẽ trở thành một nơi vô luật pháp” – ông Pomeo nói – “Mô hình hành vi hung hăng của Trung Quốc ở khu vực khác sẽ là kiểu mẫu cho cách mà họ đối xử với Bắc Cực”.

Cảnh báo của ngoại trưởng Hoa Kỳ nhằm chống lại các kịch bản mà bởi những cách thức đó, các quốc gia trở nên nợ nần và tham nhũng, kèm theo đó là những khoản đầu tư chất lượng thấp, quân sự hóa và khai thác tài nguyên không kiểm soát. Những điều này theo ông Pompeo đều là những tác động có tiềm năng cho phép Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng tại khu vực.

“Phải chăng chúng ta muốn Bắc Băng Dương trở thành một Biển Đông mới, đầy những vấn đề như quân sự hóa và các yêu sách cạnh tranh lãnh thổ?” ông nói.

Ông Cao Phong (Gao Feng), đặc phái viên Trung Quốc về các vấn đề Bắc Cực, đã phản ứng lại ý kiến của ông Pompeo rằng: “Ông ấy nói.. Đó là một cuộc cạnh tranh của các cường quốc. OK, cạnh tranh! Để xem.. ai có nhiều bạn hơn ở đó”, The Guardian trích dẫn. 

Trong khi Mỹ và Nga là những thành viên của Hội đồng Bắc Cực, Trung Quốc chỉ giữ tư cách quan sát viên trong cơ quan hợp tác này. Điểm đáng lưu ý rằng, mũi phía bắc gần nhất của Trung Quốc là 900 dặm (1.450 km) từ Bắc Cực. Nhưng Bắc Kinh tuyên bố nhằm định hình họ là “gần Bắc Cực” trong một Sách Trắng. 

Ông Pompeo phủ nhận những tuyên bố của Bắc Kinh rằng: “Chỉ có các quốc gia Bắc Cực và các quốc gia không thuộc Bắc Cực. Không thể có loại thứ ba tồn tại”.

Bắc Kinh đã đầu tư lớn vào khu vực – gần 90 tỷ đô là từ năm 2012 đến 2017, theo ông Pompeo – và dự định sẽ hưởng lợi hoàn toàn từ những lợi thế của Tuyến đường biển Bắc (Northern Sea Route).

Các hồ chứa khí đốt tự nhiên trong quá trình xây dựng tại cảng Sabetta tại Bán đảo Cực Bắc Yamal của Nga vào tháng 42015. Dự án được Trung Quốc tài trợ một phần. (Ảnh: Kirill Kudryavtsev/AFP)

Tuyến đường vận chuyển này sẽ giúp cắt giảm đáng kể thời gian cho tàu đi lại giữa Thái Bình Dương và Đại Tây Dương bằng cách đi qua phía bắc nước Nga. Tuyến đường có khả năng có thể sớm sử dụng bởi băng tan.

Trung Quốc và Nga muốn biến Tuyến đường biển Bắc trở một phần của dự án Con đường tơ lụa mới (New Silk Road), một chương trình đầu tư ồ ạt của Trung Quốc mà một số quốc gia, đặc biệt là Hoa Kỳ – coi đó là một nỗ lực nhằm giành quyền kiểm soát.

Trong bài phát biểu của ông Pompeo cũng lên án hành động khiêu khích của Nga, cáo buộc Nga muốn tái vũ trang khu vực. Những nhận xét của ông Pompeo rất đáng chú ý, bởi ông đã đưa ra chỉ vài phút trước cuộc gặp song phương với đồng cấp Nga, Sergei Lavrov, giữa bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Hoa Kỳ – Nga về cả Venezuela là những vấn đề khác.

Dưới thời Tổng thống Nga Putin, Moscow đã tăng cường sự hiện diện quân sự trong khu vực, mở lại một số căn cứ đã bị bỏ hoang sau khi Liên Xô sụp đổ.

Trước các phương tiện truyền thông, hai người mỉm cười và bắt tay nhau, nhưng từ chối trả lời các câu hỏi về nội dung câu chuyện giữa họ. Sau đó, ông Pompeo nói với các phóng viên rằng ông đã nói chuyện với Lavrov về sự can thiệp của Nga và bầu cử Mỹ, và nói với Ngoại trưởng Nga rằng “Điều đó không thích hợp”.

Theo yêu cầu của Nghị viện, Lầu Năm góc sẽ trình bày một chiến lược phòng thủ mới cho Bắc Cực trước ngày 1/6.

Thành Minh

Xem thêm:

CLIP HAY