Một cuộc chiến mới về kiểm duyệt đang diễn ra tại Trung Quốc. Cuộc chiến này nhấn mạnh về sự khác biệt giữa 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới, đó là Mỹ và Trung Quốc, trong việc đối phó với những tiến bộ công nghệ đang thúc đẩy nền kinh tế tin tức và truyền thông xã hội, theo The Wall Street Journal.

Tại Hoa Kỳ, một sự vụ đang diễn ra, đó là Facebook đã phạm sai sót để lộ thông tin riêng tư của người dùng, dẫn tới việc Giám đốc Điều hành Mark Zuckerberg phải ra điều trần trước Quốc hội Hoa Kỳ.

Tại Trung Quốc, mối lo ngại về một ứng dụng điện thoại thông minh đã khiến các cơ quan chức năng ra lệnh ngừng hoạt động; và một lời xin lỗi từ người điều hành trang Web của ứng dụng: “Trong toàn bộ thời gian qua, chúng tôi đã quá nhấn mạnh về giá trị công nghệ, mà không nhận ra rằng công nghệ đó phải được định hướng bởi các giá trị xã hội cốt lõi”, ông Zhang Yiming, nhà sáng lập Công ty Công nghệ Bytedance Bắc Kinh, cho biết hồi đầu tuần.

Bytedance

Sản phẩm của Công ty Công nghệ Bytedance đã tạo ra các ứng dụng giải trí và tin tức phổ biến do trí tuệ nhân tạo (AI) điều khiển. Các nhà chức trách đã “nhấn nút tắt” cho các ứng dụng của công ty này, trên cơ sở lý do là nội dung không phù hợp với “một môi trường nghe nhìn trực tuyến sạch sẽ”, và điều này đã gây ra hàng nghìn bình luận thương tiếc về sự sụp đổ của mạng truyền thông xã hội trên nền tảng của ứng dụng này, vốn có tới 120 triệu người dùng hoạt động mỗi ngày.

Trí tuệ nhân tạo
Zhang Yiming – nhà sáng lập Bytedance. (Ảnh: Bloomberg)

Ứng dụng đó là Jinri Toutiao (còn gọi là Today’s Headlines). Jinri Toutiao với nền tảng nội dung là tin tức, và bằng cách phân tích các tính năng của nội dung, người dùng và sự tương tác của người dùng với nội dung, các mô hình thuật toán của ứng dụng sẽ tạo ra một danh sách nội dung phù hợp cho mỗi người dùng.

Các ứng dụng của Bytedance có nét đặc biệt tại Trung Quốc, bởi vì dựa vào hầu hết các thuật toán để cung cấp cho người dùng nội dung dựa trên các sở thích cơ bản của cá nhân. Cách tiếp cận theo định hướng trí tuệ nhân tạo (AI) đã giúp cho công ty khởi nghiệp này đạt giá trị tăng lên 30 tỉ đô la, nhưng cũng làm dấy lên những chỉ trích rằng người dùng đã bị ngập tràn với những Click Bait (thuật ngữ mô tả nội dung Web chủ yếu nhằm tạo ra doanh thu quảng cáo trực tuyến – dựa vào hình ảnh thu nhỏ bắt mắt hoặc các tiêu đề giật gân để thu hút nhấp chuột).

Trí tuệ nhân tạo
Một quảng cáo của Bytedance về ứng dụng điện thoại Toutiao tại Bắc Kinh. (Ảnh: REUTERS)

Hơn nữa, mô hình của Bytedance thể hiện một thách thức đối với chính phủ Bắc Kinh, bởi vì nó đã tạo ra những kẽ hở trong các cuộc thảo luận công khai về các thông điệp chính trị từ các kênh tuyên truyền chính thức của Nhà nước Trung Quốc, theo The Wall Street Journal.

Việc ra lệnh ngừng hoạt động của ứng dụng Neihan Duanzi cũng là một trong những hành động mới nhất trong chuỗi các hành động gần đây của chính phủ Bắc Kinh, khi họ nhắm vào các nền tảng trực tuyến –  nơi mà các nhà kiểm duyệt Internet tại Trung Quốc đã nghiêm nhặt với những nội dung chính trị nhạy cảm. Họ càng ra sức trừng phạt các nền tảng trực tuyến có lưu lượng dữ liệu mà họ xem là không lành mạnh, bao gồm các tin đồn của người nổi tiếng và các vụ bê bối chính trị ngập tràn.

Các quan chức Trung Quốc đã ngụ ý rằng, sự gia tăng kiểm duyệt công nghệ thông tin là một cách hiệu quả để đối phó với những vấn đề mà tất cả các chính phủ độc tài phải đương đầu trong kỷ nguyên truyền thông xã hội.

Theo lời khai tại Washington hôm thứ Ba (10/4), ông chủ Facebook – Mark Zuckerberg – đã làm gương cho ông Zhang Yiming khi xin lỗi người dùng vì sự thất bại trong việc bảo vệ quyền riêng tư và chống lại thông tin sai lệch. Trong khi đó, ông Zhang hứa rằng sẽ đảm bảo các ứng dụng của công ty “lành mạnh để sử dụng”. Còn ông Zuckerberg cũng cảnh báo rằng, quá nhiều quy định của chính phủ Hoa Kỳ có thể làm giảm sự cải tiến của Facebook, và cũng nói rằng trí tuệ nhân tạo có thể giải quyết vài vấn đề của Facebook. 

Facebook
Cổ phiếu của Facebook đã tăng lên 5%, và đây là mức cao nhất trong hơn hai tuần, sau khi Mark Zuckerberg điều trần trước Thượng viện Hoa Kỳ. (Ảnh: Bloomberg)

Chính phủ Trung Quốc rất quan tâm tới đổi mới cải cách thương mại, đặc biệt là trong các lĩnh vực tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, tuy nhiên không được tổn hại đến các quan điểm chính trị được tuyên truyền bởi Nhà nước – theo ông Zhu Wai –  chuyên gia luật về lĩnh vực Internet tại Trung Quốc, cho biết.

“Facebook, Bytedance và các doanh nghiệp dịch vụ thương mại đều tương tự nhau. Họ cần phải kiếm tiền và định hướng lưu lượng truy cập”, ông Zhu bổ sung, “Tại Trung Quốc, chính phủ tham gia việc định hướng dư luận xã hội, và vì vậy cần kiểm soát các công ty này”.

Trí tuệ nhân tạo (AI)
Trí tuệ nhân tạo ngày càng đóng vai trò then chốt trên thế giới ảo. (Ảnh: rdmag)

Trong lời xin lỗi của mình, ông Zhang cho biết, công ty ông sẽ cải thiện thuật toán và bộ lọc tự động để trở nên có trách nhiệm xã hội – ngụ ý rằng các thông tin hiện ra trên các sản phẩm của công ty ông sẽ không vi phạm chính sách kiểm duyệt Internet của chính phủ Trung Quốc. Ông nói rằng công ty dự định sẽ mở rộng đội ngũ nhân sự kiêm duyệt nội bộ lên 10.000 người, thay vì 6.000 người như hiện tại.

Hai cơ quan kiểm soát truyền thông Trung Quốc, bao gồm Cục Quản lý Internet Trung Quốc và Đài phát thanh Truyền hình Nhà nước, vẫn chưa đưa ra bình luận về công ty này.

Tuần trước, trước khi kiểm duyệt các ứng dụng tin tức, chính phủ Trung Quốc đã cấm 2 ứng dụng video live-streaming, và 1 trong 2 ứng dụng đó thuộc về công ty Bytedance, ngay từ khâu đăng ký kinh doanh cho sản phẩm.

An Hòa