Tóm tắt bài viết

  • 16 hòn đảo trên Ấn Độ Dương đã thực sự nằm dưới sự kiểm soát của Chính phủ Bắc Kinh, theo như tuyên bố của cựu Tổng thống Maldives, ông Mohamed Nasheed.
  • Các quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương sẽ phải nhượng lại nhiều hơn các cổ phần trong các cơ sở hạ tầng được đầu tư bởi Trung Quốc, do các khoản vay không hoàn trả được tích lũy theo thời gian.
  • Khoản đầu tư ước tính 60 triệu USD cho hành lang kinh tế Trung Quốc - Pakistan khiến nước này trở nên phụ thuộc nhiều hơn vào Trung Quốc. 
  • Quy tắc nào đang chi phối sự cạnh tranh tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương?

“Cưỡng chế thông qua các hành động kinh tế” đang được tiến hành như một cú tấn công thấy rõ của Trung Quốc đối với các nước thuộc Ấn Độ – Thái Bình Dương, dẫn tới nguy cơ lệ thuộc Bắc Kinh bởi các món nợ không hoàn trả từ các khoản đầu tư cơ sở hạ tầng, như lời nhận định của Đô đốc Hải quân Hoa Kỳ, theo Nikkei. 

Năm 1978, khi Đô đốc Scott Swift gia nhập Hải quân Hoa Kỳ, không có khái niệm về quyền lực mềm hoặc sức mạnh thông minh. Lúc đó, lực lượng Hải quân Hoa Kỳ có khoảng 530 tàu hoạt động. 40 năm sau, khi ông chuẩn bị nghỉ hưu trên cương vị Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương, Swift đã bỏ lại sau lưng một thế giới nhiều thay đổi.

Nguy cơ từ các hoạt động ảnh hưởng kinh tế, gây ra bởi Trung Quốc

Hôm thứ 3 (6/3), trong lần ghé thăm Nhật Bản lần cuối, ông Scott Swift đã nói về một dạng áp dụng quyền lực mới mà ông thấy được tại khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương. Đó là “Cưỡng chế thông qua các hành động kinh tế” – một mối quan tâm ngày càng gia tăng trong các cuộc thảo luận với các nhà lãnh đạo khu vực – ông Swift cho biết.

Các nhà hoạch định chính sách của Hoa Kỳ và các học giả Washington đã nói về “các hoạt động đầy ảnh hưởng” của các nước như Trung Quốc và Nga, đó là những hoạt động nhằm đạt mục đích đòn bẩy tài chính một cách phi lý, thông qua việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng và cho vay các khoản nợ không trả nổi, đối với các quốc gia trong khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương. “Chúng tôi cần làm rõ điều gì xác thực đang là mối quan tâm lớn nhất của khu vực”.

“Và đó là sự suy giảm của các quy tắc dựa trên luật lệ”. Các nguyên tắc quốc tế dựa trên luật lệ hiện tại đã được sinh ra từ kinh nghiệm của Thế Chiến thứ 2 nhằm đảm bảo rằng: “Nếu một quốc gia tăng trưởng mạnh về mặt quân sự, nó sẽ không thể sử dụng sức mạnh đó trong bối cảnh “làm cho đúng” để ép buộc các quốc gia khác”.

Theo Đô đốc Scott Swift, chỉ cần lướt qua các tin tức hàng ngày, có thể thấy ngay sự ép buộc của Trung Quốc đang thực hiện nhiều điều phi lý ngay tại khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương.

Malé
Malé – thủ đô của Maldives. (Ảnh: Wikipedia)

Tại Maldives, cựu Tổng thống Mohamed Nasheed đã tuyên bố rằng 16 hòn đảo trên Ấn Độ Dương đã thực sự nằm dưới sự kiểm soát của Chính phủ Bắc Kinh, và các quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương sẽ phải nhượng lại nhiều hơn các cổ phần trong các cơ sở hạ tầng được đầu tư bởi Trung Quốc, do các khoản vay không hoàn trả được tích lũy theo thời gian.

Pakistan đã nhận một khoản đầu tư ước tính 60 triệu USD cho hành lang kinh tế Trung Quốc – Pakistan, chương trình đầu tư cơ sở hạ tầng lớn nhất theo dự án “Một vành đai, một con đường” của ông Tập Cận Bình. Điều này đã khiến Pakistan sẽ trở nên phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn tiền của Bắc Kinh, sau khi một cơ quan giám sát rửa tiền liên chính phủ đã khởi xướng một quá trình đưa đất nước Nam Á này vào một danh sách theo dõi các quốc gia tài trợ khủng bố.

Pakistan
Bản đồ hành lang kinh tế Pakistan – Trung Quốc. (Ảnh: Pakistan Observer)

Quy tắc cạnh tranh

Chính phủ Mỹ đang lưu ý sự ảnh hưởng lớn của Trung Quốc trong Báo cáo Chiến lược An ninh Quốc gia được công bố vào tháng 12 năm ngoái. Theo báo cáo này thì đang có “một cuộc cạnh tranh về tự do và áp bức về trật tự thế giới đang diễn ra tại khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương” và “những nguy cơ thống trị của người Trung Quốc đang làm giảm chủ quyền của nhiều nơi trong khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương”.

Trung Quốc đang hối lộ các quan chức cấp cao và trừng phạt kinh tế, để ảnh hưởng đến các hoạt động của các quốc gia khác, và đe doạ quân sự để thuyết phục các quốc gia khác về các đề xuất chiến lược của Bắc Kinh. Trong một thế giới đầy kết nối như hiện nay, những thay đổi trong một cân bằng quyền lực có thể dẫn đến những hậu quả toàn cầu và đó là lý do tại sao Hoa Kỳ đã lưu ý đến hình thức quyền lực mới này của Trung Quốc.

“Tôi đã thực hiện 4 chuyến thăm đến Trung Quốc”, ông Swift cho biết, “Cạnh tranh không phải là điều xấu. Câu hỏi là: Quy tắc nào sẽ chi phối cuộc cạnh tranh này?”.

Ngày 27/7/2017, ông Swift đã tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc tấn công hạt nhân nhằm vào Trung Quốc nếu Tổng thống Donald Trump ra lệnh, đồng thời thông báo rằng Quân đội sẽ luôn cần phải trung thành với vị Tổng tư lệnh Hoa Kỳ.

An Hòa