Hôm 6/5, Thủ tướng Malaysia Mahathir cho biết Bộ trưởng tài chính nước này sẽ tới Bắc Kinh để đàm phán lại các hợp đồng cơ sở hạ tầng, theo tờ Asia Nikkei Review.

Có khả năng chính phủ mới của Thủ tướng Mahathir Mohamed sẽ chấm dứt một số dự án với Trung Quốc sau khi phát hiện thấy một số điều khoản bất lợi được cam kết bởi chính phủ trước đây.

Phát biểu trước các phóng viên hôm 6/5, ông Mahathir tuyên bố: “Chúng tôi sẽ điều tra nhưng ý tưởng rằng chúng ta phải trả tiền cho nhà thầu theo thời gian, là sai lầm”.

Cho đến nay, chính phủ Malaysia đã phát hiện 3 dự án do Trung Quốc tài trợ và xây dựng, trong đó các khoản thanh toán được thực hiện dựa trên các mốc thời gian thỏa thuận, chứ không dựa trên khối lượng công việc đã hoàn thành. Thủ tướng Mahathir nói một thỏa thuận kiểu như vậy là độc nhất vô nhị, đối với chính phủ trước đây do Najib Razak đứng đầu.

“Trong nội các, họ đã đưa ra quyết định, nhưng đó là quyết định sai lầm. Chúng tôi không muốn làm điều đó”, ông Mahathir giải thích.

Trong một bài viết đăng tải trên phương tiện truyền thông xã hội để bảo vệ cho hành động của mình, cựu Thủ tướng Najib biện minh hôm 6/6 rằng chính phủ của ông đã thực hiện tất cả các ‘thủ tục cần thiết’ trước đây trong khi đàm phán 2 dự án đường ống dẫn dầu.

Tuy nhiên bộ trưởng Tài chính Lim Guan Eng nói với giới truyền thông rằng ông nghi ngờ có trò rửa tiền trong 2 dự án trị giá 2,36 tỷ đô la này, và “tất cả là trò lừa đảo của 1MDB”, ý nói đến vụ bê bối của Công ty Phát triển 1Malaysia (1MDB), trong đó các thành viên hội đồng quản trị của một trong số các công ty con của 1MDB, cũng là những người đứng sau 2 dự án đường ống.

Ông Najib đang bị điều tra vì vai trò của ông ấy trong công ty 1MDB, với hàng trăm triệu đô la trong tài khoản cá nhân có nguồn gốc đen tối.

Công trường xây dựng do Công ty Phát triển 1Malaysia thi công. (Ảnh: Reuters)

2 dự án này có các điều khoản hợp đồng tương tự với Dự án Kết nối Đường sắt Bờ Đông dài 688 km (ECRL) hiện đang được xây dựng với tổng chi phí 14 tỷ đô la. Chính phủ Malaysia nói rằng tất cả các dự án đắt giá này sẽ được xem xét kỹ lưỡng, để đảm bảo chúng thực sự mang lại lợi ích cho đất nước này.

Chính phủ Malaysia đã chỉ ra dự án ECRL, trong đó hơn một 1/3 tổng số tiền thanh toán là được giải ngân cho nhà thầu trong năm đầu tiên của một dự án kéo dài 7 năm, mặc dù chỉ có khoảng 14% công việc được hoàn thành.

“Chúng tôi sẽ nghiên cứu dự án ECRL, hoặc chậm trả hoặc chấm dứt nó”, Thủ tướng Mahathir tuyên bố, mặc dù vẫn còn phải đàm phán với nhà thầu Trung Quốc, là Tổng công ty Xây dựng Giao thông Trung Quốc (CCCC).

Phạm Duy