Ông Kim gần đây tuyên bố ngừng chương trình thử hạt nhân. Trong khi không rõ liệu đây có phải là một động thái chính trị để chuẩn bị cho cuộc họp sắp tới với ông Trump hay không, thì có những bằng chứng cho thấy Triều Tiên có thể đã buộc phải làm như vậy.

Là nhà sáng lập ra tờ Science Trend, thành viên Tạp chí Forbes, Tiến sỹ địa chất Trevor Nace cho hay một nghiên cứu gần đây của một nhóm các nhà địa chất phát hiện ra ngọn núi được Triều Tiên sử dụng để thử bom hạt nhân đã bị sụp đổ do các vụ nổ.

Cũng theo ông Nace, các nhà khoa học từ Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc tin rằng đây có thể là lý do thực sự khiến lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un tuyên bố ngừng chương trình thử nghiệm hạt nhân của mình.

Sự sụp đổ của núi Mantap là kết quả của 5 vụ nổ hạt nhân gần đây tại địa điểm thử hạt nhân Punggye-ri ở phía tây bắc Triều Tiên. Các vụ thử hạt nhân gần đây đã làm toác ra một lỗ hổng lớn trên núi, khiến nó đổ sụp, tạo ra một con đường cho chất phóng xạ thoát khỏi ngọn núi.

Địa điểm thử hạt nhân Punggye-ri ở Triều Tiên
Địa điểm thử hạt nhân Punggye-ri ở Triều Tiên

Được biết, Triều Tiên đã tiến hành 5 vụ thử hạt nhân, với lần thử đầu tiên vào năm 2006. Tất cả đều thực hiện ở trong lòng đất dưới núi Mantap, một ngọn núi đá granit thông thường, thuộc dãy núi Hamgyong hẻo lánh, xen lẫn rừng rậm, cách thành phố lớn gần nhất của Triều Tiên khoảng 80 km tính theo đường chim bay. Do Triều Tiên là quốc gia duy nhất trên thế giới vẫn tiến hành các cuộc thử vũ khí hạt nhân, nên Punggye-ri cũng là địa điểm thử hạt nhân hoạt động duy nhất trên thế giới.

Nhóm các nhà địa chất Trung Quốc tin rằng sự sụp đổ của núi Mantap là hậu quả của vụ nổ đầu đạn hạt nhân lớn nhất của Triều Tiên, vào mùa thu năm ngoái. Quả bom hạt nhân được kích nổ, với độ sâu khoảng 2.300 feet (690 mét) dưới đỉnh núi, gây ra dư chấn động đất và sự sụp đổ của núi Mantap.

Khảo sát địa chất Hoa Kỳ đã ghi lại được trận động đất 6,3 độ richter, tiếp theo là trận động đất thứ hai 4,6 độ richter ngay sau đó, trùng với vụ nổ hạt nhân vào tháng 9/2017 của Triều Tiên.

Nghiên cứu trên, với kết quả dự kiến sẽ được công bố vào tháng tới trên tạp chí ‘Geophysical Research Letters’ của Liên đoàn Địa – Vật lý Mỹ, đã kiểm tra hình ảnh vệ tinh trước và sau các vụ thử hạt nhân. Hiện người ta tiếp tục quan ngại rằng sự sụp đổ của núi Mantap đã phát ra bụi phóng xạ, có thể phát tán sang Trung Quốc và các nước láng giềng khác.

Bốn lần thử nghiệm hạt nhân lần đầu dưới lòng đất vào năm ngoái, đã không tạo ra hư hại cấu trúc đối với quả núi, có thể nhìn thấy và phát hiện thông qua hình ảnh vệ tinh. Tuy nhiên, vụ thử hạt nhân lần thứ 5, với một quả bom hạt nhân với sức công phá 100 kiloton, phát nổ vào ngày 3/9/2017, đã gây thiệt hại đáng kể về cấu trúc của núi Mantap.

Quả bom có lẽ đã làm ‘bay hơi’ khối đá xung quanh, làm hư hại sườn núi, theo ông Ôn Liên Tinh (Wen Lianxing), nhà địa chất học tại trường Đại học Khoa học và Công nghệ của Trung Quốc (USTC), người đứng đầu một nhóm nghiên cứu thuộc dự án của Đại học Stony Brook ở Tiểu bang New York.

Sau khi phân tích hình ảnh vệ tinh và số liệu của các trạm địa chấn, nhóm nghiên cứu kết luận rằng vụ nổ đã khiến cho một phần lớn của núi Mantap tự sụp đổ.

Sự sụp đổ của núi Mantap cho thấy nó có thể là nguyên nhân cơ bản khiến cho Triều Tiên ngừng thử các vụ thử hạt nhân của mình, ông Nace kết luận.

Tiến sỹ Trevor Nace cho rằng sụp đổ của núi Mantaplà nguyên nhân cơ bản khiến Triều Tiên ngừng thử các vụ thử hạt nhân.
Tiến sỹ Trevor Nace cho rằng sụp đổ núi Mantap là nguyên nhân chính khiến Triều Tiên ngừng thử các vụ thử hạt nhân. (Ảnh: Getty)

Thời gian sẽ cho thấy liệu đất nước ‘ẩn dật’ này sẽ phát triển một địa điểm mới hay không? Hay nó đánh dấu ‘chấm hết’ cho việc thử hạt nhân của Triều Tiên, ông Nace đặt câu hỏi.

Phạm Duy