Vào ngày 18/12, Hạ viện Hoa Kỳ đã bỏ phiếu thông qua 2 điều khoản luận tội Tổng thống Trump là “Lạm dụng quyền lực” và “Cản trở Nghị viện”. Tổng thống Trump hôm 20/12 đăng trên Twitter rằng, ông muốn được xét xử ngay lập tức, trong khi Chủ tịch Hạ viện Pelosi đang trì hoãn gửi hai điều khoản luận tội lên Thượng viện. Luận tội Tổng thống là một chuyện động trời, nó không chỉ là lựa chọn của riêng các ông bà Nghị sĩ, mà còn là của toàn bộ người dân Mỹ.

Ông Donald Trump bị tấn công không ngừng

Có thể nói việc đắc cử bất ngờ của ông Donald Trump cho đến nay vẫn là điều mà nhiều chính trị gia thuộc đảng Dân Chủ chưa thể chấp nhận được. Ngay từ giai đoạn trước khi cuộc chạy đua vào Nhà Trắng bắt đầu, nhiều chính trị gia đảng Dân Chủ, gồm cả Tổng thống Obama lúc đó đã công kích, thậm chí bêu riếu ông Donald Trump. 

Sau khi trúng cử chưa lâu, Tổng thống Donald Trump đã đối diện với cuộc điều tra của công tố viên đặc biệt Robert Muller theo yêu cầu của Hạ viện do đảng Dân Chủ nắm đa số. Cuộc điều tra trong 3 năm đã kết luận, không có chứng cứ về sự liên quan giữa Nga và chiến dịch tranh cử của ông Donald Trump. CNBC cho biết cuộc điều tra đã tiêu tốn 25 triệu USD. Nhưng chỉ sau đó vài tháng, đến cuối tháng 09/2019, Hạ Viện Mỹ do đảng Dân Chủ nắm đa số thực hiện tiếp một hành động còn chấn động hơn: điều tra luận tội Tổng thống Trump.

Cuộc điều tra bắt đầu từ một người tố cáo (whistleblower), nói với Hạ Viện rằng trong cuộc điện đàm của Tổng thống Donald Trump với Tổng thống Ukraina, ông Volodymyr Zelensky vào ngày 25/7, ông Trump đã gây sức ép lên ông Zelensky để điều tra Hunter Biden, con trai của cựu phó tổng thống Joe Biden, đối thủ chính của Tổng thống Trump trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2020.

Trước đó, vào năm 2014, Hunter Biden đã tham gia vào Ban Quản trị của công ty khí đốt Burisma Holdings của Ukraina dù không có kinh nghiệm trong ngành này. Công ty này vốn bị điều tra vì nghi án tham nhũng. Ông Joe Biden đã từng gây sức ép với Ukraina dừng cuộc điều tra này và sa thải người phụ trách điều tra là công tố viên Viktor Shokin, theo tờ The New York Times. Hunter Biden còn tham gia vào Ban Quản trị của công ty Quản lý Quỹ Đầu tư BHR của Trung Quốc, chỉ 12 ngày sau chuyến đi cùng với cha tới Trung Quốc. BHR cũng bị cáo buộc nhận được khoản đầu tư 1,5 tỉ USD đầu tư từ Trung Quốc.

Cho đến nay, Hạ viện do đảng Dân chủ nắm đa số vẫn tỏ ra quyết tâm theo đuổi việc luận tội Tổng thống Donald Trump đến cùng.

Thành quả Tổng thống sau 3 năm

Trong quá trình luận tội đang diễn ra, các cuộc khảo sát cho thấy tỉ lệ ủng hộ ông Donald Trump liên tục tăng, từ mức 38% vào tháng 10, lên 41% vào đầu tháng 12/2019. Theo khảo sát từ ngày 11 – 15/12/2019 của Đại học Quinnipiac, tỉ lệ này tiếp tục tăng lên 43%, mức cao nhất từ trước đến nay.

Ngày 17/12/2019, tờ Fox Business đã tổng kết rằng chỉ số Dow Jones (DJI) đã tăng thêm 10.000 điểm, tương đương 54% kể từ khi ông Donald Trump đắc cử. Trong khi đó, chỉ số Shanghai Composite của Trung Quốc đã mất 7,2% trong thời gian này.

Thực tế, chỉ số DJI đã phản ánh trong đó rất nhiều khía cạnh của nền kinh tế Mỹ. Tỉ lệ thất nghiệp thấp kỉ lục 50 năm, lần đầu tiên độc lập năng lượng, tăng trưởng GDP liên tục ở mức cao…. Sức mạnh quân sự, ngoại giao và đặc biệt là việc đặt lại tất cả các khía cạnh trong quan hệ với Trung Quốc dưới thời Tổng thống Trump, đã làm thay đổi toàn phần chính sách của nước Mỹ với Trung Quốc.

Tuy nhiên, theo tỉ phú Bernie Marcus – nhà đồng sáng lập hãng bán lẻ hàng đầu của Mỹ là Home Depot, người ủng hộ ông Trump cho biết, nhược điểm của ông Donald Trump là giao tiếp: “Khả năng giao tiếp của ông ấy thật tệ”. Có thể nói, cá tính này là nguyên nhân khiến ông Trump dù có nhiều người ủng hộ trung thành, nhưng cũng là một trong những Tổng thống gặp nhiều chỉ trích nhất.

Tỉ lệ gần như tuyệt đối các thành viên của đảng Dân chủ ủng hộ luận tội, và không có thành viên nào của đảng Cộng hoà đồng ý, cho thấy hành động này mang tính đảng phái chứ không phải “vì bảo vệ Hiến Pháp Mỹ” như các bên phát biểu. Cho đến nay, nó cũng đều dựa trên suy luận mà không đưa ra được các bằng chứng cụ thể.

Đối với những người ủng hộ Tổng thống Trump, hành động này thật nực cười và gây bức bối. Ngay cả khi Hạ viện hoàn tất thủ tục, thì khả năng được thông qua tại Thượng viện với yêu cầu 2/3 số phiếu cũng gần như không tưởng, bởi vì Thượng viện đang do đảng Cộng hòa chiếm đa số. Thậm chí đáng ra người bị điều tra rõ ràng là cha con nhà ông Biden.

Xu hướng thực tiễn và lý tưởng hoá chính trị tại Mỹ

Đảng Dân chủ với quan điểm có xu hướng thiên tả, thể hiện cụ thể qua các chính sách như Obamacare hay Thoả thuận Mới Xanh (Green New Deal). Obamacare đã cho thấy nó làm méo mó thị trường bảo hiểm, còn Green New Deal được tính sẽ tiêu tốn tới 93 ngàn tỉ USD trong 10 năm (trong khi tổng chi tiêu chính phủ 10 năm chỉ là 66 ngàn tỉ USD). Về xã hội họ ủng hộ phá thai, hôn nhân đồng tính. Về kinh tế họ thiên về sự can thiệp nhiều hơn của chính phủ, thuế cao và tăng chi tiêu chính phủ… Những điều này khi tuyên truyền luôn có sức hấp dẫn cao, nhất là với những người thiếu thực tế và phóng túng.

Trong khi đảng Cộng hòa, đặc biệt là chính quyền của Tổng thống Donald Trump có thiên hướng bảo thủ với các giá trị đạo đức truyền thống, chống phá thai, tối ưu hoá các giải pháp sử dụng năng lượng hiện có, thuế thấp và giảm can thiệp của chính phủ…

Xét ở góc độ sâu xa của vấn đề, sự ủng hộ và phản đối ông Donald Trump đều quyết liệt, phản ánh hai xu hướng rất khác biệt trong lòng nước Mỹ. Một bên coi trọng kết quả thực tế của hoạt động chính phủ, một bên chịu ảnh hưởng bởi các quan điểm có tính chất lý tưởng hoá chính trị. Kết quả khảo sát của hãng Gallup vào tháng 8/2018 cho thấy, 51% số người trẻ ở Mỹ và 57% số người theo đảng Dân Chủ thích chủ nghĩa xã hội. Trong khi đấy lại là điều Tổng thống Donald Trump luôn phản đối kịch liệt.

Một trong những giá trị cốt lõi làm cho nước Mỹ lớn mạnh không ngừng, đó là luôn khuyến khích những người tìm cách đặt lại vấn đề, nói cách khác là tìm cách giải quyết vấn đề hiệu quả hơn. Ông Donald Trump đang đặt lại hầu như tất cả các vấn đề, cũng hầu như đang giải quyết hiệu quả hơn về mọi mặt. Nhưng đối thủ của ông ở trong nước là đảng Dân chủ, ở ngoài nước là chính quyền Trung Quốc, dường như đều rất giỏi về chính trị tuyên truyền những điều “lý tưởng”. Sự lựa chọn của số đông người Mỹ sẽ quyết định tương lai của ông Donald Trump, cũng quyết định tương lai của nước Mỹ, thậm chí ảnh hưởng tới tương lai của cả thế giới. Chúng ta hãy chờ xem!