Nếu đủ tỉnh táo và khôn ngoan, Đài Loan có thể chống lại chính sách “chia để trị” của Trung Quốc – một phân tích của trang tin FP ngày 16/9.

Trung Quốc hành động ngày càng hung hăng, quả quyết trên Biển Đông – các động thái này giữ vai trò quan trọng không chỉ đối với bành trướng của Bắc Kinh tại vùng biển này, mà còn đối với chiến lược dài hơi nhằm bành trướng sức mạnh và tầm ảnh hưởng của nước này trong khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương, đồng thời răn đe Đài Loan ngay tại “sân nhà”.

Với yêu sách “đường chín đoạn”, Trung Quốc chính thức công bố chủ quyền trên gần như toàn bộ Biển Đông, Bắc Kinh đã không ngừng khẳng định những tuyên bố này trên tất cả các mặt trận ngoại giao, kinh tế và quân sự.

Theo giới quan sát quốc tế, Trung Quốc hiện đang sử dụng chính sách “chia để trị” đối với vấn đề Biển Đông. Bằng cách trường kỳ thực hiện một loạt các hành động nhỏ lẻ, gia tăng gây bất ổn khu vực nhưng không mang tính yếu lược hay xâm lấn nghiêm trọng, Trung Quốc đã xoa dịu được công luận quốc tế. “Mục tiêu chính của Bắc Kinh là tạo ra tình huống “chuyện đã rồi’,” theo David Santoro, chuyên viên cao cấp về chính sách hạt nhân tại Diễn đàn Thái Bình Dương, “thâm nhập bằng quân sự và kinh tế trước khi hoàn toàn kiểm soát Biển Đông. Nếu thành công, Bắc Kinh không chỉ đứng ở vị thế uy hiếp, áp đảo các nước láng giềng, trong đó có Đài Loan, mà còn có thể tiến tới phong tỏa, chia cắt khu vực này với thương mại hàng hải thế giới.”

Hàng loạt tàu cá Trung Quốc hoạt động như những tàu dân quân để bành trướng yêu sách của Bắc Kinh ở Biển Đông (ảnh: stockboardasset).

Động thái gần đây của Bắc Kinh đối với Đài Loan cũng tương tự như Biển Đông. Tập Cận Bình đã từng nhấn mạnh “vào quyết tâm, sự tự tin và khả năng đánh bại các nỗ lực ly khai vì ‘độc lập Đài Loan’ dưới bất kỳ hình thức nào”, kể cả quân sự nếu cần.

Theo đó, Trung Quốc cũng áp dụng cùng một chiến lược “chia để trị” cho Đài Loan – trường kỳ gây bất ổn trên toàn bộ lãnh thổ Đài Loan bằng những can thiệp nhỏ lẻ, không đủ tầm ảnh hưởng để kêu gọi can thiệp từ Hoa Kỳ hay các quốc gia khác, cuối cùng làm nên một “chuyện đã rồi” và kiểm soát hòn đảo này bằng chính trị và kinh tế.

Bắc Kinh không ngừng tận lực can thiệp, phong tỏa tất cả các lĩnh vực đối nội và đối ngoại của Đài Loan: tăng cường lôi kéo đồng minh tại Đài Loan, cô lập tổng thống Thái Anh Văn cùng đảng Dân Tiến, gây áp lực khiến nhiều quốc gia cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Loan như các nước São Tomé và Príncipe, Panama, Cộng hòa Dominic, Burkina Faso, El Salvador và khiến nhiều doanh nghiệp ngừng công nhận Đài Loan như British Airways, Austrian Airlines, Singapore Airlines và nhiều hãng hàng không khác. Cuối cùng, và đáng kể nhất, những năm gần đây, Bắc Kinh không chỉ liên tiếp gây tác động lên kinh tế Đài Loan theo hướng có lợi cho Trung Quốc, mà còn tiến hành tập trận gần quốc đảo này.

Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (Ảnh: EPA/Reuters)

Tuy nhiên, có sự khác biệt đáng kể giữa Đài Loan và Biển Đông. Mặc dù Đài Loan phụ thuộc kinh tế ngày càng tăng vào Trung Quốc, Bắc Kinh có lẽ không thể giành toàn quyền kiểm soát lãnh thổ này mà không dùng đến xâm lược trực diện bằng vũ trang và quân đội. Không giống như Biển Đông, Đài Loan có không gian lãnh thổ xác định, có chính quyền riêng và người dân nơi đây ngày càng thù địch với Bắc Kinh.

Nhiều nhà phân tích cho rằng Đài Loan đang ở trong một tình huống cực kỳ bấp bênh trong tương quan lực lượng với Trung Quốc. Chưa kể, nếu thành công trong việc tạo ra tình huống “chuyện đã rồi” như cách Nga xâm chiếm Crimea thì Bắc Kinh thậm chí còn có thể chống trả lại sự can thiệp của Hoa Kỳ vì Washington sẽ phải thận trọng cân nhắc về một cuộc can thiệp đầy khó khăn và tốn kém, có thể leo thang thành chiến tranh quy mô lớn với Trung Quốc và thậm chí có thể châm ngòi cho các cuộc tấn công hạt nhân.

Trước tình thế này, lựa chọn tốt nhất của Đài Loan là tăng cường thách thức trước nguy cơ xâm lược vũ trang của Trung Quốc, và Đài Loan dường như nhận ra điều này. Ngoài tuyên bố tăng chi tiêu quốc phòng, Đài Bắc đã tiết lộ một chiến lược đột phá có tên “Chiến lược phòng thủ toàn diện” vào năm 2017, tập trung phát triển các khả năng và chiến thuật bất đối xứng để tận dụng lợi thế phòng thủ của Đài Loan và chống lại các trận chiến gần bờ, đồng thời tập trung đầu tư vào các yếu tố phi quân sự khác nhau để tăng cường khả năng phục hồi tổng thể của hòn đảo. Đây là tiến triển đáng hoan nghênh và nếu được thực hiện đầy đủ, sẽ giúp xoay chuyển tình thế và củng cố đáng kể vị trí của Đài Bắc. Với tư thế sẵn sàng này của Đài Loan, Hoa Kỳ cũng dễ dàng đưa ra tín hiệu về các cam kết mạnh mẽ và đáng tin cậy nhằm bảo vệ Đài Loan.

videoinfo__video3.dkn.tv||47be2485f__