Tóm tắt bài viết

 

  • Nhu cầu về một loại cao của Trung Quốc được chế tạo bởi một thành phần có trong da lừa đã hối thúc các thương lái tìm đến nhà cung cấp nước ngoài.
  • Nhiều con lừa tại Nairobi đã trở thành nạn nhân của thị trường chợ đen cho chính bộ da của chúng.
  • Riêng tại Kenya, số lượng lừa đã giảm 1/3 trong 9 năm qua.

Hàng trăm ngàn con lừa châu Phi đã bị giết mổ và lột da nhằm cung cấp cho thị trường Trung Quốc.

Những con lừa bị bắt trộm

Sáng sớm tinh mơ, tại ngôi làng Naivasha, Kenya, không gian yên tĩnh bị phá vỡ bởi tiếng hét toáng của Joseph Kamonjo Kariuki, khi anh đi tìm những con lừa của mình, chúng đã biến mất.

Dân làng náo loạn tìm kiếm trong những bụi rậm những con lừa mà Joseph trông cậy tải nước cho sinh sống hàng ngày, nhưng họ không tìm thấy. Sau đó, những đứa trẻ của làng, đã dẫn anh Kariuki tới tàn tích khủng khiếp: 3 đầu lừa bỏ lại trên mặt đất.

“Tôi đã quá sốc”, anh Kariuki, 37 tuổi, nhớ lại.

Những con lừa đã bị giết để lấy lớp da

Kariuki tin rằng những con lừa của mình là nạn nhân mới nhất của thị trường chợ đen dành cho loài lừa. Da lừa là một thành phần quan trọng trong một loại thuốc Trung Quốc. Đó chính là nguyên nhân đang đe dọa những con vật mà nhiều người dân châu Phi trông cậy cho công việc nông trại và vận chuyển hàng hóa nặng.

Lừa bị bắt trộm
Bức ảnh chụp ngày 14/5/2018, những con lừa được chăn nuôi bởi các nhà thầu phụ cho nhà sản xuất gel da lừa lớn nhất thế giới tại Shandong, Trung Quốc. Chúng được nuôi để đáp ứng cơn khát gel, được gọi là “ejiao” được tin rằng là thuốc quý. Các nhà cung cấp phải tìm đến nguồn da lừa nước ngoài khi lượng lừa trong nước không đáp ứng đủ nhu cầu. (Ảnh: AP/ Sam McNeil)

Thị trường Trung Quốc hiếm hoi, thương lái hướng tới châu Phi tìm kiếm

Từ Kenya tới Burkina Faso, Ai cập tới Nigeria, các nhóm bảo vệ quyền động vật nói rằng, các công ty đang tìm cách đáp ứng khẩu vị của Trung Quốc với món ejiao, một bài thuốc làm từ da lừa hầm được cho rằng có lợi ích cho sức khỏe. Do nhu cầu sử dụng loại thuốc này gia tăng, nên số lượng lừa tại Trung Quốc giảm sút, da lừa được thổi giá cao. 

Giá của thành phần có trong da lừa đã tăng gấp 5 lần, từ 78USD lên tới 305USD kể từ năm 2010 tới 2015, theo Daily Mail.

Lừa Trung Quốc
Bức ảnh chụp ngày 14/5/2017 tại một khu vực của một cơ sở cung cấp lừa lấy da tại Trung Quốc (Ảnh: AP Photo/Sam McNeil).

Sự giảm sút lừa tại Trung Quốc đã thúc đẩy các nhà sản xuất ejiao săn lùng da lừa từ Châu Phi, Úc và Nam Mỹ, đe dọa dân số lừa thế giới, dẫn tới một loại tội phạm bạo lực đối với động vật, tình trạng phản đối bắt trộm lừa và giết hại trên khắp châu Phi.

Lừa châu Phi
Một con lừa đang bị lôi vào lò mổ tại Naivasha, Kenya nhằm lấy da. (Ảnh: AP)

Chỉ riêng tại Kenya, giá của những con lừa đã tăng gấp 3 lần trong một năm, số lượng loài lừa đã giảm gần 1/3 trong vòng 9 năm qua.

Đồng thời, nhiều con lừa vùng Nairobi đã trở thành nạn nhân của thị trường chợ đen bởi chính bộ da của chúng.

“Quan tâm tới con lừa của bạn”

Anh Kariuki, người đã mất đi những con lừa, đã thành lập một nhóm phản đối có tên gọi “Quan tâm tới con lừa của bạn”.

Lừa châu Phi
Những con lừa kéo xe chở những phần còn lại của những con lừa khác từ khu vực giết mổ tớ bãi rác ở Naivasha, Kenya. Nhiều con trong số chúng sẽ bị kết liễu cuộc đời tại miền Đông Trung Quốc.
Lừa châu Phi
Giá của lừa đã tăng gấp 3 lần trong 1 năm, số lượng lừa giảm 1/3 trong 9 năm qua tại Kenya bởi nhu cầu ejiao tại Trung Quốc gia tăng. (Ảnh: AP)

Lừa châu Phi

“Cơn khát” cao da lừa mang lại doanh thu triệu đô  

Quảng cáo của nhà sản xuất dược liệu Trung Quốc Tong Ren Tang, Ejiao như là một loại cao cứng, có thể hòa tan trong nước nóng hoặc rượu, sử dụng trong thực phẩm và đồ uống. Người ta tin rằng dùng loại sản phẩm này sẽ cải thiện lưu thông máu, được sử dụng như một loại thuốc bổ máu, theo Daily Mail.

Trung Quốc
Hình ảnh chụp ngày 14/5/2018, hình ảnh của loại một loại cao da lừa được trưng bày tại Trung Quốc. (Ảnh: AP/Sam McNeil)

Loại cao này có thể giúp giải quyết các vấn đề về hô hấp như ho hay cải thiện tình trạng làn da như mụn trứng cá. Thậm chí còn được quảng cáo chống lão hóa, ngăn ngừa ung thư và cải thiện ham muốn tình dục.

Kiểm tra trên Taobao, kênh mua sắm trực tuyến lớn nhất Trung Quốc, cho thấy 250gram của sản phẩm đắt giá cho sức khỏe được bán hơn 117 USD (khoảng 2,6 triệu VND).

Lừa châu Phi
Ejiao có thể được chế biến bằng thành phần có trong lớp cao da lừa với các thành phần khác như quả óc chó. (Ảnh: ShutterStock/Margaret Tong)

Mỗi năm 1 triệu bộ da lừa được xử lý

Công ty Dong Ejiao (DEEJ) tại Trung Quốc, trong báo cáo thường niên mới nhất cho thấy lợi nhuận của công ty tăng 10% lên tới 235 triệu USD vào năm ngoái. 

Chủ tịch DEEJ, ông Qin Yufeng từ chối phỏng vấn của tờ AP, tuy nhiên gửi tới một tuyên bố tới tờ báo này nói rằng Ejiao đã đem lại lợi ích cho 20.000 hộ nghèo tại 1.000 thị trấn.

Lừa châu Phi
Cty TNHH Dong’e Ejiao, được viết tắt là DEEJ, xử lý khoảng 1 triệu bộ da lừa mỗi năm và chiếm lĩnh 63% thị trường ejiao. Bức ảnh được chụp ngày 15/5/2018. (Ảnh: AP Photo/Sam McNeil)

Ông Guo Fanli, một nhà kinh tế tại Thâm Quyến cho rằng, ông Qin và công ty DEEJ đã thổi phồng giá trị của ejiao bằng cách tiếp thị đánh vào người tiêu dùng mong muốn có lợi cho sức khỏe và trẻ đẹp để bán sản phẩm với giá cả đắt đỏ.

Trung Quốc
Bức ảnh được chụp ngày 13/5/2018. Một cửa hàng bán sản phẩm ejiao tại Trung Quốc. (Ảnh: AP Photo/Sam McNeil)

Tại Trung Quốc, số lượng lừa giảm từ 9.4 triệu con năm 1996, còn 5.5 triệu con vào năm 2015, theo Daily Mail.

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng, các lò mổ lừa đứng sau là các công ty Trung Quốc tại Namibia, Tanzania, Kenya, Ethiopia và Botswana đã được mở ra.

Xuất khẩu da lừa của Niger đã tăng gấp 3 lần. Hơn 2 triệu trong số 44 triệu con lừa trên thế giới đã bị giết để lấy da, theo Hiệp hội bảo vệ lừa Donkey Sanctuary. 

Triệu Hằng