Theo một báo cáo của Lầu Năm Góc, Trung Quốc đã và đang sử dụng các chiến thuật “cưỡng chế” để theo đuổi các yêu sách lãnh thổ và hàng hải ở Biển Hoa Đông và Biển Đông, cũng như dọc biên giới với Ấn Độ và Bhutan. Trung Quốc đã nhanh chóng mở rộng ảnh hưởng quân sự và kinh tế ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, gây ra mối quan ngại ở nhiều nước trong khu vực và hơn thế nữa.

“Các nhà lãnh đạo Trung Quốc đang sử dụng chiến thuật cận xung đột vũ trang để theo đuổi các mục tiêu của mình. Trung Quốc duy trì các hoạt động uy hiếp dưới ngưỡng kích động xung đột vũ trang với Hoa Kỳ, các đồng minh và đối tác của họ, hoặc những nước khác ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”, Lầu Năm Góc cho biết hôm thứ Ba trong báo cáo thường niên về sức mạnh quân sự Trung Quốc trước Nghị viện Mỹ.

“Những chiến thuật này đặc biệt rõ ràng trong việc Trung Quốc theo đuổi các tuyên bố yêu sách lãnh thổ và hàng hải của mình ở Biển Đông và Hoa Đông cũng như dọc biên giới với Ấn Độ và Bhutan”, báo cáo với tiêu đề ‘Báo cáo thường niên về Sức mạnh quân sự của Trung Quốc′ có ghi.

Tuy nhiên, báo cáo dài 200 trang của Lầu Năm Góc không đề cập đến xung đột dọc tuyến biên giới mới nhất giữa Ấn Độ và Trung Quốc ở phía đông Ladakh. Trung Quốc đang can dự vào các tranh chấp lãnh thổ gay gắt ở cả Biển Đông và Biển Hoa Đông. Bắc Kinh đã xây dựng và quân sự hóa nhiều đảo và rạn san hô mà họ kiểm soát trong khu vực. Cả hai khu vực đều được cho là giàu khoáng sản, dầu mỏ và các tài nguyên thiên nhiên khác và rất quan trọng đối với thương mại toàn cầu.

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền gần như toàn bộ Biển Đông. Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Đài Loan đã phản đối các yêu sách của Trung Quốc đối với khu vực này. Trong những năm gần đây, Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) đã tăng cường tuần tra xung quanh và gần đảo Đài Loan. Họ đã sử dụng máy bay ném bom, máy bay chiến đấu và máy bay giám sát để phát tín hiệu đe dọa đối với quốc đảo này. Bắc Kinh coi Đài Loan là một tỉnh trực thuộc cần phải thống nhất với Hoa lục, kể cả thông qua sử dụng vũ lực.

“Trung Quốc cũng cưỡng chế lợi dụng các biện pháp phi quân sự, bao gồm các thủ đoạn kinh tế trong thời kỳ căng thẳng chính trị với các quốc gia mà Bắc Kinh cáo buộc làm tổn hại đến lợi ích quốc gia của nó”, báo cáo cho biết.

Kể từ năm 1998, Trung Quốc đã giải quyết 11 tranh chấp lãnh thổ trên đất liền với 6 nước láng giềng. Báo cáo của Lầu Năm Góc cho biết: “Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã áp dụng một cách tiếp cận mang tính uy hiếp hơn để giải quyết một số tranh chấp xoay quanh các thực thể hàng hải và quyền sở hữu các mỏ dầu và khí đốt màu mỡ tiềm năng ngoài khơi của nó”.

“Căng thẳng Trung-Ấn vẫn tồn tại dọc theo biên giới đông bắc Trung Quốc giáp ranh bang Arunachal Pradesh của Ấn Độ, mà Bắc Kinh khẳng định là một phần của Tây Tạng và do đó là một phần của Trung Quốc. Xung đột cũng nổ ra gần khu vực Aksai Chin ở cuối phía tây Cao nguyên Tây Tạng”, Lầu Năm Góc cho biết trong báo cáo trình lên Nghị Viện.

Các đội tuần tra của Trung Quốc và Ấn Độ thường xuyên đụng độ dọc biên giới tranh chấp, hai bên thường cáo buộc lẫn nhau xâm phạm biên giới, báo cáo nói. Tuy nhiên, quân đội hai nước đã thường xuyên xung đột kể từ cuộc chiến tranh Doklam năm 2017 nhưng thường có thể kiềm chế để không khiến tranh chấp leo thang vào năm 2019, báo cáo cho biết.

Sau vòng đàm phán biên giới Ấn Độ – Trung Quốc lần thứ 22 hồi tháng 9/2019, Trung Quốc và Ấn Độ đã lần đầu tiên nhất trí phối hợp tuần tra tại một điểm tranh chấp dọc Đường kiểm soát thực tế ở Arunachal Pradesh như một biện pháp xây dựng lòng tin để duy trì hòa bình tại biên giới, báo cáo cho biết.

Đưa ra đánh giá về biên giới Ấn Độ – Trung Quốc trong năm 2019, Lầu Năm Góc cho biết các quan chức hai nước đã tiếp tục các cuộc họp thường xuyên xoay quanh chủ đề này, trong khi các quân nhân Trung Quốc và Ấn Độ ở biên giới vẫn tiếp tục đụng độ quy mô nhỏ.

Quân đội Trung Quốc và Ấn Độ vẫn tiếp tục xây dựng và tuần tra ở các khu vực dọc biên giới tranh chấp, nhưng nhìn chung đã giữ cho căng thẳng không leo thang vào năm 2019, theo báo cáo. Tháng 10/2019, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gặp Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại Chennai để thảo luận hợp tác kinh tế và tầm quan trọng của việc giải quyết các vấn đề gây tranh cãi một cách hòa bình, đặc biệt là liên quan đến vấn đề biên giới. Cuộc gặp này là cuộc gặp thượng đỉnh thứ hai giữa ông Tập và ông Modi. Cuộc gặp đầu tiên diễn ra vào tháng 4/2018 sau bế tắc ở Doklam năm 2017.

Tháng 8/2019, Trung Quốc đã đệ trình “sớm” cho Ấn Độ một số giải pháp cho vấn đề biên giới hai nước, đây là lần đầu tiên Trung Quốc chủ động tiếp cận Ấn Độ đề đề xuất biện pháp giải quyết, báo cáo cho hay.

Mặc dù Ấn Độ không hài lòng với các đề xuất này, cuộc họp lần thứ 22 của các Đại diện đặc biệt của Ấn Độ và Trung Quốc đã được tổ chức vào tháng 12/2019 để củng cố ý định chung của cả hai bên trong việc giải quyết căng thẳng ở khu vực biên giới, báo cáo nói.

Theo Financial Express
Hương Thảo biên dịch