Kỷ niệm 208 năm ngày Độc lập Cộng hòa Bolivariana Venezuela, giữa bối cảnh quốc gia Nam Mỹ một thời thịnh vượng nay đã chìm sâu vào một cuộc “chia rẽ chính trị cay đắng”. Các bên đối lập ở Venezuela đã tổ chức hai buổi lễ khác nhau mừng ngày thống nhất đất nước.

Cuộc diễu binh vũ trang do Tổng thống Nicolas Maduro lãnh đạo, cuộc tuần hành khác do Tổng thống lâm thời Juan Guaido dẫn dắt. 

Chi tiết: Bối cảnh tranh chấp quyền tổng thống tại Venezuela.

Dưới đây là diễn biến cuộc khủng hoảng Venezuela tính đến thứ Bảy ngày 6/7/2019:

Vào thứ Sáu (5/7), phát biểu trước một nhóm các quan chức quân sự hàng đầu, ông Maduro nói ủng hộ quá trình đàm phán do Na Uy làm trung gian giữa chính phủ của ông với ông Guaido.

“Có chỗ cho tất cả chúng ta ở Venezuela”, ông Maduro phát biểu tại Caracas trước khi kêu gọi tập trận quân sự vào ngày 24/7 để bảo vệ “biển, sông và biên giới” của quốc gia Nam Mỹ.

Venezuela đã rơi vào một cuộc khủng hoảng chính trị sâu sắc vào tháng Một, sau cuộc tái trúng cử của ông Maduro mà nhiều quốc gia lên án với cáo buộc gian lận. Chủ tịch Quốc hội Juan Guaido đã viện dẫn Hiến pháp, đảm nhận vị trí tổng thống lâm thời. Hàng chục quốc gia láng giềng Nam Mỹ, và cả Hoa Kỳ đều công nhận ông Guaido là nguyên thủ quốc gia hợp pháp.

“Chúng ta ngước nhìn lên thiên đàng cầu xin hòa bình”, ông Maduro nói. “Trong khi các cuộc tập trận quân sự của chúng ta đang diễn ra. Chúng ta cầu Chúa cho tên lửa trúng mục tiêu”.

Ông Nicolas Maduro và vợ ông Cilia Flores và Bộ trưởng Quốc phòng Padrino Lopez trong buổi diễu binh quân đội kỷ niệm 208 năm Ngày Độc lập đất nước tại Caracas, ngày 5/7/2019. (Ảnh: Reuters)

Nhưng Maduro vẫn nhận được sự hậu thuẫn của Cuba, Nga, và Trung Quốc, và chính quyền của ông vẫn kiểm soát các cơ quan chức năng nhà nước và các lực lượng vũ trang.

Màn phô trương sức mạnh quân đội trong ngày 5/7 như cho thấy sự ủng hộ của quân đội vẫn là yếu tố sống còn đối với Maduro, cũng như đối với Guaido.

Lính Venezuela tham gia cuộc diễu hành quân sự kỷ niệm 208 năm Venezuela tuyên bố độc lập, tại Caracas, ngày 5/7/2019. (Ảnh: Miraflores Palace/Handout via REUTERS)

Trong khi đó, Guaido tổ chức một sự kiện mừng ngày độc lập khác, ông kêu gọi những người ủng hộ tuần hành tới trụ sở của Ban giám đốc phản gián quân sự (DGCIM), nơi chỉ huy Hải quân Rafael Acosta đã chết vào tháng trước. Các nhà lãnh đạo phe đối lập và các thành viên gia đình cho biết Acosta đã bị tra tấn trong tù.

Một vòng đàm phán mới qua trung gian Na Uy dự kiến diễn ra trong tuần này cũng đã hoãn lại sau cái chết của Acosta.

Lãnh đạo Juan Guaido và vợ ông Fabiana Rosales hát quốc ca trong ngày kỷ niệm 208 năm Ngày Độc lập đất nước tại Caracas, 5/7/2019. (Ảnh: Fausto Torrealba/ Reuters)

“Không còn bất kỳ từ ngữ nào hợp lệ để mô tả chế độ này hơn là chế độ độc tài”, Guaido đã nói với các phóng viên vào hôm thứ Sáu, “Sự vi phạm có hệ thống về nhân quyền, sự đàn áp, sự tra tấn, nó đã được xác định rõ ràng trong báo cáo của Liên Hợp Quốc”.

Ông Juan Guaido phát biểu trước đông đảo những người ủng hộ trong cuộc biểu tình ngày 5/7. (Ảnh: Twitter của ông Juan Guaido)

Đầu tuần này, người đứng đầu cơ quan nhân quyền Liên Hợp Quốc và cũng là cựu Tổng thống Chile, bà Michelle Bachelet, đã công bố một báo cáo chi tiết về các vụ hành quyết phi pháp, tra tấn, mất tích và các vi phạm quyền khác của lực lượng an ninh Venezuela trong những năm gần đây.

(Ảnh: Twitter của ông Juan Guaido)

Vào thứ Sáu, bà Bachelet nói bà và các nhóm của mình đã thực hiện bản báo cáo trong một khoảng thời gian dài từ tháng 1/2018 đến gần hiện tại. Bà khẳng định báo cáo dựa trên hàng trăm cuộc phỏng vấn và gặp gỡ các quan chức chính phủ, các đối thủ của Maduro, cũng như là nạn nhân và người thân của họ, những người bảo vệ nhân quyền và nhiều người khác.

Bà bày tỏ hy vọng rằng báo cáo này có thể giúp mở đường cho những cải thiện trong tình hình nhân quyền ở Venezuela và lưu ý rằng, họ hiện đã có một văn phòng hiện hữu ở Venezuela, điều mà trong nhiều năm không có.

Chính quyền Nicolas Maduro gọi báo cáo của Liên Hợp Quốc thiếu khách quan. Thứ trưởng Ngoại giao William Castillo nói: “Nội dung báo cáo này là không thể hiểu được, bị chi phối bởi quan điểm chọn lọc và thiên vị”.

Cũng trong thứ Sáu, chính phủ Chile cấm nhập cảnh “hơn 100 người Venezuela” có liên quan đến “chế độ độc tài” Maduro.

Đại Kỷ Nguyên News