Hàng chục quốc gia công khai ủng hộ Chủ tịch Quốc hội Venezuela Juan Guaido sau khi ông tuyên bố làm tổng thống lâm thời cho đến khi tổ chức một cuộc bầu cử tự do, dân chủ tại quốc gia từng thịnh vượng nhất Nam Mỹ. 

Ông Guaido, một kỹ sư 36 tuổi, nói rằng việc ông làm tổng thống lâm thời là hợp Hiến pháp, vì Hiến pháp quy định Chủ tịch quốc hội có quyền làm tổng thống lâm thời khi không có tổng thống. Trong trường hợp này, Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã bị phủ nhận tính hợp pháp bởi Quốc hội Venezuela và nhiều quốc gia, sau một cuộc bầu cử hồi tháng 5/2018 bị lên án rộng rãi là gian lận, ngăn cấm các đối thủ chủ chốt tham gia tranh cử và không cho phép cộng đồng quốc tế tham gia giám sát cuộc bỏ phiếu.

Ông Maduro đối mặt với làn sóng biểu tình ở trong nước và lời kêu gọi quốc tế về việc tổ chức lại bầu cử tổng thống. Tuy nhiên, ông Maduro tuyên bố chỉ tổ chức bầu cử vào năm 2025, khi ông kết thúc nhiệm kỳ thứ 2.

Các cuộc biểu tình diễn ra trên khắp Venezuela hôm thứ Bảy 2/2/2019 để ủng hộ tổng thống lâm thời Juan Guaido và kêu gọi Nicolas Maduro từ chức (Ảnh: AP)

Quốc gia một thời giàu nhất Nam Mỹ đã trở nên nghèo đói sau nhiệm kỳ đầu tiên của ông Maduro (2013-2019), hàng triệu người Venezuela đã cho thấy họ không thể chờ đợi đến năm 2025 với hy vọng về một cuộc đổi thay của các nhà cầm quyền. Khoảng 3 triệu người đã rời bỏ Venezuela để thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế ở trong nước, theo thống kê của Liên Hợp Quốc. Con số này dự kiến sẽ lên tới 5,3 triệu người tính đến cuối năm 2019.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo lạm phát tại Venezuela tiếp tục phi mã và khả năng sẽ ở mức 10 triệu phần trăm trong năm nay. Giải pháp chống lạm phát của chính quyền Maduro bị chỉ trích là “trò lừa bịp” vì chỉ đơn giản là in lại tiền và xóa bớt những số 0 mà không thật sự giải quyết vấn nạn. 

videoinfo__video2.dkn.tv||234ba1b49__

Trong bối cảnh Venezuela đứng trên bờ vực sụp đổ vì siêu lạm phát, thiếu thốn lương thực, thuốc men và các nhu yếu phẩm khác, sự trợ giúp của cộng đồng quốc tế bị Tổng thống Maduro coi là một âm mưu thù địch nhằm lật đổ ông. Ngày 23/2/2019, chính quyền Maduro ra lệnh cho quân đội dùng vũ lực ngăn cản viện trợ nhân đạo nước ngoài được đưa vào Venezuela từ biên giới Brazil và Colombia. 

Vệ binh Quốc gia Venezuela đứng chặn biên giới theo mệnh lệnh của chính quyền Maduro, trong khi người dân cầu xin họ cho phép hàng viện trợ được tiến vào đất nước đang thiếu thốn nghiêm trọng thực phẩm, thuốc men và các nhu yếu phẩm khác (Ảnh: in-cyprus.com)

Tổng thống Maduro không có dấu hiệu muốn từ bỏ quyền lực, tiếp tục kiểm soát quân đội Venezuela và nhận được trợ giúp từ Nga và Trung Quốc, hai đồng minh quan trọng của ông Maduro có quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Ngày 28/2, Nga và Trung Quốc đã dùng quyền phủ quyết để bác bỏ đề xuất kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống tự do, công bằng ở Venezuela và cho phép viện trợ nước ngoài được vào quốc gia Nam Mỹ này.

videoinfo__video3.dkn.tv||59059680a__

Ngày 13/3, Trung Quốc ngỏ ý giúp chính quyền Maduro khắc phục sự cố mất điện quy mô lớn trong nhiều ngày qua. Như các vấn nạn khác tại Venezuela, ông Maduro đổ lỗi cho Mỹ gây ra sự cố mất điện, như một cách né tránh những lời chỉ trích về tình trạng quản lý yếu kém, tham nhũng và thiếu bảo trì của trong ngành năng lượng tại quốc gia Nam Mỹ này.

Dưới đây là diễn biến cuộc khủng hoảng Venezuela tính đến thứ Năm ngày 14/3/2019:

Hàng chục nhà ngoại giao các nước đã bỏ ra ngoài khi ngoại trưởng của chính quyền Nicolas Maduro, ông Jorge Arreaza, có bài phát biểu tại Ủy ban Kiểm soát Ma túy Liên Hợp Quốc (CND) tại Viên, Áo hôm thứ Năm, theo AFP.  (Chi tiết)

Các quan chức ngoại giao từ các nước Mỹ Latinh, Hoa Kỳ, Canada và một số nước châu Âu, bao gồm cả Pháp, đã rời khỏi phòng họp, nói rằng chính quyền Maduro là bất hợp pháp và không thể đại diện cho đất nước Venezuela.

videoinfo__video3.dkn.tv||3b4136de6__

Cùng ngày, tất cả các nhà ngoại giao Hoa Kỳ đã rời khỏi Venezuela và không còn thấy cờ Mỹ bay ở bên ngoài đại sứ quán ở thủ đô Caracas, theo Al Jazeera.

Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo thông báo trên Twitter rằng Washington sẽ rút toàn bộ nhân sự ngoại giao tại Venezuela, vì sự hiện diện của họ tại quốc gia Nam Mỹ này đã trở thành mối “căng thẳng” đối với chính sách của Hoa Kỳ. Trong khi đó chính quyền Maduro tuyên bố họ đã ra lệnh cho các nhà ngoại giao Mỹ phải rời đi.

Sau khi những nhân viên Mỹ cuối cùng đã rời khỏi Venezuela, Ngoại trưởng Pompeo bày tỏ hy vọng các nhà ngoại giao Hoa Kỳ sẽ trở lại “một Venezuela tự do và dân chủ” trong tương lai.

“Chúng tôi tiếp tục ủng hộ vững chắc nhân dân Venezuela và [Tổng thống lâm thời Juan Guaido] @jguaido, đồng thời mong đến ngày được trở lại một Venezuela tự do và dân chủ”, Ngoại trưởng Pompeo viết trên Twitter, thu hút hơn 9.000 lượt thích, tính đến thời điểm Đại Kỷ Nguyên đưa tin.

Bộ Ngoại giao cũng hối thúc công dân Hoa Kỳ rời khỏi Venezuela, sau khi Mỹ rút toàn bộ các nhà ngoại giao của mình khỏi quốc gia Nam Mỹ này.

Hoa Kỳ đã thu hồi hàng trăm thị thực từ người Venezuela kể từ thứ Hai (11/3), gần một phần ba trong số đó thuộc về các nhà ngoại giao cũ từ Venezuela và gia đình của họ, Bộ Ngoại giao của chính quyền Trump cho biết hôm thứ Năm.

“Kể từ thứ Hai tuần này … chúng tôi đã thu hồi 340 thị thực, 107 trong số đó bao gồm thị thực của các nhà ngoại giao cũ của [chính quyền] Maduro và gia đình của họ”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Robert Palladino nói với các phóng viên.

Hoa Kỳ đang xem xét ngăn chặn Visa, Mastercard và các tổ chức tài chính khác xử lý các giao dịch ở Venezuela, nhằm ngăn cản các giao dịch tài chính của chính quyền Maduro, một chính quyền cấp cao của Trump cho biết hôm thứ Năm.

“Mục đích của các biện pháp trừng phạt này là tiếp tục ngăn chặn chế độ bất hợp pháp của Maduro tiếp cận các quỹ tài chính và tiếp tục ăn cắp của người dân Venezuela”, quan chức này phát biểu.

Đại Kỷ Nguyên News

videoinfo__video3.dkn.tv||8d56e6d60__