Giá hành tây xuất hiện trên các dòng tít lớn khắp các mặt báo Ấn Độ tuần vừa qua.

Hành tây vốn rất quen thuộc trong ẩm thực Ấn Độ, nó được xem là thực phẩm của người nghèo. Nó mang lại lợi ích, nó đầy cám dỗ trong công cuộc mưu sinh hàng ngày. Giá hành tây tăng vì thế có thể làm lung lay ghế của nhiều chính trị gia quyền lực ở Ấn Độ.

Biết được điều này, chúng ta không lấy gì làm ngạc nhiên khi nhiều chính trị gia ở Ấn Độ đã cảm thấy cay mắt trong tuần vừa qua khi giá hành tây tăng đột biến.

Theo BBC, giá hành tây bắt đầu tăng từ tháng 8, khi 25 rupee (0,35 USD) mua được 1kg. Đến đầu tháng 10 thì giá hành tây đã tăng 3,2 lần, lên 80 rupee (1,13 USD) 1kg.

Lo dân chúng phản ứng, chính phủ của Đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) đã cấm xuất khẩu hành tây với hy vọng giảm giá bán trong nước.

Giá đã giảm.

Hôm thứ Năm (3/10), 1kg hành tây được bán với giá dưới 30 rupee ở Lasalgaon, chợ bán buôn hành tây lớn nhất châu Á, thuộc bang Maharashtra ở phía Tây Ấn Độ.

Tuy nhiên, không phải ai cũng hài lòng.

Trong khi giá hành tây cao đã làm người tiêu dùng ở các bang nghèo của Ấn Độ giận dữ, thì giá giảm đã tạo ra làn sóng phản đối của các nhà xuất khẩu và nông dân ở bang Maharashtra, nơi sắp có bầu cử trong vài tuần tới.

Lệnh cấm xuất khẩu cũng làm căng thẳng quan hệ thương mại giữa Ấn Độ và nước láng giềng Bangladesh, một trong những nhà nhập khẩu rau củ hàng đầu.

Việc giảm giá hành tây cũng ảnh hưởng đến thu nhập của nông dân trồng hành tây, chủ yếu ở bang Maharashtra, bang Karnataka và bang Gujarat.

“Nông dân coi hành tây là một loại cây trồng ngắn ngày, trồng được ở những vùng khô hạn với ít nước. Nó giống như một máy ATM đảm bảo thu nhập cho nông dân và đôi khi, ngân sách hộ gia đình của họ phụ thuộc vào sản lượng hành tây”, Dipti Raut, một nhà báo nói.

Hành tây là một loại rau chủ yếu của người nghèo và không thể thiếu trong nhiều món ăn và công thức nấu nướng ở Ấn Độ. “Ở bang Maharashtra, nếu không có rau hoặc bạn không đủ tiền mua rau, bạn có thể ăn bánh mì kẹp hành tây”, Tiến sĩ Mohseena Mukadam, nhà nghiên cứu về thực phẩm cho biết.

Hành tây được sử dụng rộng rãi ở phía Bắc của Ấn Độ, là khu vực có số lượng nghị sĩ cao trong Quốc hội Ấn Độ. “Người dân ở miền Bắc Ấn Độ vì thế có ảnh hưởng lớn hơn đối với chính phủ liên bang. Vì vậy, mặc dù người tiêu dùng ở các vùng khác của Ấn Độ không phàn nàn nhiều khi giá cao, nhưng việc người miền Bắc Ấn Độ phàn nàn về giá giảm, sẽ làm chính phủ cảm thấy áp lực”, Milind Murugkar, một nhà nghiên cứu chính sách cho biết.

Hành tây thậm chí đã thu hút những tên cướp: khi giá cả tăng vọt vào năm 2013, những tên trộm đã cố gắng đánh cắp một chiếc xe tải chở đầy hành tây nhưng đã bị cảnh sát bắt.

Theo BBC, các chính trị gia ở Ấn Độ quan tâm đến hành tây bởi vì sự tăng giá của nó có khả năng sẽ chọc giận một khối lớn cử tri và hành tây thậm chí đã góp mặt trong các chiến dịch bầu cử. Vào năm 1980, cựu Thủ tướng Ấn Độ Indira Gandhi đã lên nắm quyền khi dùng những khẩu hiệu nói về giá hành tây tăng vọt như một phép ẩn dụ cho những thất bại kinh tế của chính phủ trước đó.

“Chính phủ nhanh chóng hành động khi giá hành tây tăng. Tại sao họ không hành động nhanh chóng khi giá giảm?”, Vikas Darekar, một nông dân trồng hành tây ở bang Maharashtra nói. Ông nói rằng chính phủ nên mua hành tây từ nông dân với giá “hợp lý”.

Tuy nhiên, ông Milind Murugkar, một nhà nghiên cứu chính sách cho rằng chính phủ không nên can thiệp vào “vấn đề hành tây”.

“Nếu họ quan tâm đến việc tăng sức mua của người dân, họ không nên hạn chế xuất khẩu. Chúng ta có cấm xuất khẩu phầm mềm tin học ? Thật là vô lý. Một chính phủ đã thắng thế nhờ giành được đa số phiếu ủng hộ như vậy có thể bỏ qua áp lực từ một nhóm những người tiêu dùng”.