Lại một vụ tấn công liều chết nổ ra ở Bỉ, khiến châu Âu rúng động. Tuy nhiên lần này, người ta chỉ kinh hoàng chứ không còn quá ngạc nhiên, cũng không coi là một sai lầm. Đây là một vụ khủng bố Hồi giáo tấn công thẳng đến thủ đô Brussels, trung tâm đa văn hóa của châu Âu.

Hàng thập kỷ cố tình quay mặt trước vấn đề cuồng tín tôn giáo (trong trường hợp này, và hầu hết các trường hợp khác là Chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan) đã khiến thủ đô hành chính của Liên minh Châu Âu mất khả năng tự vệ trước các mối đe dọa nghiêm trọng tới an ninh. Và hậu quả là hôm thứ Ba (22/3) khủng  bố đã lợi dụng sơ hở này: vụ đánh bom kép ở sân bay Zaventem và một quả bom ở ga tàu điện ngầm lớn ở thủ đô Bỉ làm ít nhất 31 người thiệt mạng và tầm 300 người bị thương. Nhà nước Hồi giáo IS tuyên bố thực hiện vụ tấn công mới nhất này.

Bỉ, không thể phủ nhận, đang trong tình trạng khủng hoảng. Loạt tấn công này rất phức tạp, gây sát thương lớn và được lên kế hoạch tại 2 mục tiêu cố định đông người qua lại. Nhiều năm nay, Bỉ đã phải đối mặt với đe dọa thánh chiến cực kỳ nghiêm trọng, nhưng từ sau khủng bố Paris, nước này bắt đầu sử dụng tình trạng báo động cao.

Tại một quảng trường tưởng niệm nạn nhân sau vụ tấn công Brussels 22/3/2016 (Ảnh: Facebook)
Tại một quảng trường tưởng niệm nạn nhân sau vụ tấn công Brussels 22/3/2016 (Ảnh: Facebook)

Để ngăn chặn các nguy cơ tấn công từ sau vụ Paris, cảnh sát vũ trang hạng nặng và binh lính quân đội được huy động liên tục tuần tra các địa điểm công cộng như sân bay, tàu điện ngầm. Những kẻ tấn công biết rõ điều này và vẫn chọn mục tiêu là các nơi dày đặc an ninh. Điều này chứng tỏ những kẻ khủng bố có kế hoạch kỹ lưỡng đồng thời tự tin sẽ thành công. Chúng gửi một tín hiệu tới Bỉ và toàn EU, cũng là điều khiến người dân ở đây e sợ nhất: chính phủ các châu Âu sẽ không thể bảo vệ an toàn cho người dân của mình.

Cũng giống như Paris, nơi mà IS thực hiện loạt giết chóc cướp đi sinh mạng 130 người vô tội hồi tháng 11/2015. Brussels đang chìm trong tang tóc. Tuy nhiên ở một góc nào đó của thủ đô Bỉ, những quan chức EU tiếp tục truyền bá lý tưởng xuyên quốc gia, xuyên biên giới, đa văn hóa, đa tín ngưỡng đầy ảo tưởng của mình, mà sự thực là bỏ mặc biên giới và nhạy cảm tôn giáo đến mức nguy hiểm.

Ở một phía khác, là nơi những khu dân cư tập trung  những người Hồi giáo đến từ Bắc Phi và Trung Đông, rất nhiều trong số đó đang mường tượng ra viễn cảnh hoàn toàn khác cho tương lai của châu Âu: một Châu Âu tồn tại dưới luật Hồi giáo Sharia. Ví dụ, một trong số đó là Salah Abdeslam, một công dân Pháp sinh ra ở Bỉ, hậu duệ của người Hồi giáo ở Ma-Rốc. Abdeslam là một trong những kẻ chủ mưu trong cuộc tấn công Paris cuối năm ngoái. Hắn vừa bị bắt tuần trước ở khu sinh sống chủ yếu của người Hồi giáo tên là Molenbeek, chỉ cách ngôi nhà nơi anh ta sinh ra vài km.

Nửa thế kỷ bỏ ngỏ kiểm soát biên giới, cùng với coi nhẹ việc hòa nhập người nhập cư Hồi giáo vào quan điểm sống trong nền văn minh Âu châu, và việc duy trì tới mức cứng nhắc chủ nghĩa đa văn hóa đã khiến thành phố này rạn nứt trong chính những ranh giới sắc tộc không thể giao thoa. Như các quan chức Bỉ đã thừa nhận vài giờ sau loạt nổ bom kinh hoàng sáng thứ Ba, rằng thành phố này đầy rẫy các mối đe dọa khủng bố tiềm tàng. Một quan chức đã nói trong điều kiện dấu tên tên trang Buzzfeed rằng: “Kiểm soát tình hình là bất khả thi, theo nghĩa đen, và quả thực là rất nghiêm trọng”.

Biểu cảm của một người đàn ông trên con đường rải hoa tưởng niệm nạn nhân sau vụ tấn công Brussels 22/3 (Ảnh: Facebook)
Biểu cảm của một người đàn ông trên con đường rải hoa tưởng niệm nạn nhân sau vụ tấn công Brussels 22/3 (Ảnh: Facebook)

Chúng ta đều biết những quy luật của khủng bố có nguồn gốc Hồi giáo trong nhiều năm qua; thậm chí ngay cả khi không muốn nhìn thẳng vào chúng. Các cộng đồng Hồi giáo rộng lớn ở châu Âu có thể và sẽ che chở cho chiến binh Hồi giáo, bảo vệ họ với sự im lặng, thậm chí cả khi họ không chủ động tham gia kế hoạch tấn công. Hang ổ che chắn an toàn cho khủng bố trước kia chỉ tồn tại ở Trung Đông, Bắc Phi, Afghanistan hay Pakistan thì nay đã có mặt ở ngay trái tim của châu Âu. Những kẻ khủng bố cười vào sự nhạy cảm của phương Tây (Bỉ có luật cấm cảnh sát bố ráp vào ban đêm), và lợi dụng luật lệ của phương Tây để thực hiện các vụ giết người hàng loạt.

Sẽ là ngây thơ tới mức nguy hiểm khi nghĩ rằng IS đang không lên kế hoạch xuất khẩu “nhãn hiệu khủng bố” của chúng tới nước Mỹ. Để chấm dứt điều này, Mỹ và cả phương Tây không thể tiếp tục sai lầm của EU, vốn bắt đầu bằng các chính sách tái định cư người tị nạn vô trách nhiệm.

Bảo vệ biên giới là bước quan trọng đầu tiên trong việc ngăn chặn sự thâm nhập của khủng bố vào Mỹ và châu Âu, cũng như chặn đứng việc chủ nghĩa khủng bố cực đoan hóa, thu nạp những người Hồi giáo trẻ tuổi đang sống ở phương Tây.

Trong một cuộc họp báo ngay sau vụ tấn công Brussels, ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa Ted Cruz phát biểu: “Chúng ta cần phải thông qua luật cho phép tuần tra các khu Hồi giáo và đảm bảo an ninh ở những khu vực này trước khi ai đó bị cực đoan hóa”. Đề xuất này được dự đoán sẽ vấp phải nhiều phản đối từ những người nhạy cảm tôn giáo và không thích nhìn vào sự thật, nhưng có thể trực tiếp giới hạn nguồn gốc của việc cực đoan hóa – các nhà thờ Hồi giáo và trung tâm cộng đồng Hồi giáo.

Các biện pháp như thế này là cần thiết. Nhưng để đánh bại IS một lần và mãi mãi, tất cần phải loại bỏ Nhà nước Hồi giáo ở Iraq và Syria. Bất chấp các phát ngôn hoa mỹ, chính phủ Obama không thực hiện được một chiến dịch tấn công toàn diện nào mà muốn dựa vào trách nhiệm từ Nga, vốn coi việc bảo vệ chế độ Assad là trọng tâm hơn là tiêu diệt IS.

Một chiến dịch không kích quyết đoán cộng với bộ binh Hoa Kỳ dưới đất là cách duy nhất để tiêu diệt tận gốc lực lượng chiến đấu của IS.

Chính quyền ông Obama đã chứng tỏ quá sợ hãi việc sa lầy vào hoạt động quân sự ở Trung Đông như của tổng thống Bush nhiệm kỳ trước tại Iraq, đã hoàn toàn bỏ ngỏ khả năng can thiệp trực tiếp của quân đội Mỹ.

Nhưng đây đã là một cuộc chiến, và không sớm thì muộn, Mỹ, và phương Tây cần phải có một chiến lược nghiêm túc để đảm bảo an toàn cho người dân của mình.

Bộ trưởng Quốc phóng Mỹ Ashton Carter đã phát biểu sau vụ tấn công Bỉ, ông gọi đây là một “thảm kịch”. Hàng loạt người thiệt mạng đúng là một hệ quả thảm kịch đối với nạn nhân và gia đình của họ. Nhưng đừng nhầm lẫn, đây không phải là một tai họa, đây là tội ác chiến tranh. Đây là một tội ác nhắm vào thường dân trong một cuộc chiến đang diễn ra với sự ngây thơ của giới lãnh đạo phương Tây trước một chủ nghĩa cực đoan nguy hiểm nhất trong thế giới hiện đại.

Mỹ và châu Âu không còn thời gian để chờ đợi nữa. IS đang hủy diệt giá trị cơ bản của xã hội văn minh: hy vọng được sống và theo đuổi hạnh phúc một cách tự do. Để  bảo vệ được điều đó, thì việc đánh bại IS là thách thức lớn nhất trong thời đại của chúng ta.

Loạt tấn công Paris, xả súng ở San Bernadio và gần nhất là đánh bom Brussels không phải chỉ là thảm kịch, đây là một cuộc chiến. Cuộc chiến mà cả phương Tây hay Mỹ đều không thể chiến thắng nếu không dám gọi đúng tên kẻ thù của mình: Chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan.

Minh Trí 

Bài viết thể hiện quan điểm tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của Đại Kỷ Nguyên

Xem thêm: