Những hư hỏng tại địa điểm thử nghiệm hạt nhân của Triều Tiên nghiêm trọng hơn những đánh giá trước đây, khiến cam kết đóng cửa nó của lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un trở nên vô nghĩa, theo một nghiên cứu mới công của một nhóm các nhà khoa học quốc tế.

Wall Street Journal đưa tin, radar vũ trụ cho thấy sau khi bị tác động đầu tiên bởi vụ thử nghiệm hạt nhân gần nhất của Triều Tiên hồi tháng 9 năm ngoái, một phần lớn địa điểm thử nghiệm Punggye-ri đã biến thành một hang động lớn trong vài giờ và vài ngày sau đó. Phát hiện là kết quả một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science hôm thứ Năm (10/5). Nghiên cứu do các nhà nghiên cứu từ Singapore, Đức, Trung Quốc và Hoa Kỳ thực hiện.

Ông Sylvain Barbot, một trong những tác giả là trợ lý giáo sư tại Đại học Công nghệ Nanyang ở Singapore, cho biết: “Điều này có nghĩa là một diện tích rất lớn đã sụp đổ quanh địa điểm thử nghiệm, không chỉ đơn thuần là một hoặc hai đường hầm”.

Địa điểm thử nghiệm Punggye-ri đã tạo thành một hang động lớn trong vài giờ và vài ngày sau đó, theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science thứ Năm (10/5). (Ảnh: WSJ)

Nghiên cứu đưa ra một cuộc tranh luận quốc tế về giá trị cam kết của ông Kim trong việc kết thúc các cuộc thử nghiệm hạt nhân trước hội nghị thượng đỉnh liên Triều và cuộc họp của ông với Tổng thống Donald Trump, dự kiến trong tháng 6.

Một số quan chức Mỹ và các chuyên gia nhận định việc đóng cửa là một nhượng bộ đáng kể, trong khi những người khác cho rằng địa điểm thử nghiệm đã không sử dụng được nữa và việc tháo dỡ nó là một cử chỉ vô nghĩa được thiết kế để tạo đòn bẩy trong đàm phán với Seoul và Washington.

Các nhà địa chấn học Trung Quốc tham gia vào một nghiên cứu được công bố vào tháng trước, đã kết luận rằng một phần lớn của khu vực này không thể sử dụng được do sự sụp đổ của một hang động bên trong ngọn núi Mantap, một vài phút sau lần thử nghiệm cuối cùng.

Các nhà nghiên cứu Mỹ xem xét các hình ảnh vệ tinh đã lập luận rằng, trong khi đường hầm có thể bị hư hại nghiêm trọng bên dưới núi Mantap – nơi đã diễn ra 5 trong 6 lần thử nghiệm hạt nhân của Triều Tiên  – thì các phần khác của khu vực Punggye-ri vẫn có thể sử dụng được.

Ông Kim đã nói với Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in tại hội nghị thượng đỉnh rằng, hai đường hầm lớn hơn tại khu vực này vẫn còn trong tình trạng tốt, theo Nhà Xanh của Tổng thống Moon.

Thử nghiệm cuối cùng gây ra một trận động đất cường độ 6,3 richter, tiếp theo là một chấn động nhỏ hơn vài phút sau đó đã được kích hoạt bởi sự sụp đổ của đất đá bị hư hại trên khoang nổ, nghiên cứu của Trung Quốc cho biết.

Nghiên cứu mới đưa ra bằng hình ảnh 3 chiều của địa điểm thử hạt nhân đã ủng hộ kết luận của các nhà nghiên cứu Trung Quốc rằng một phần lớn của khu thử nghiệm đã không thể được sử dụng – trong khi báo cáo thiệt hại ban đầu cho thấy thiệt hại là “không đáng kể” bởi sự sụp đổ dần dần được phát hiện từ không gian trong vài giờ và vài ngày sau đó.

Thiệt hại đó bao gồm một khu vực với bán kính 800 mét và chiều cao 400 mét, theo ông Barbot, cũng là một giáo sư trợ giảng tại Đại học Nam California.

Giáo sư Barbot nói: “Những phát hiện này làm cho chúng tôi suy luận rằng một phần lớn các địa điểm thử nghiệm tại Punggye-ri là không thể hoạt động và việc xây dựng một cơ sở thử nghiệm mới ở nơi khác có thể cần sự đầu tư đáng kể”.

Minh Đức