Tàu cá Trung Quốc đâm chìm một tàu tuần tra bờ biển của Hàn Quốc hồi đầu tháng, nhưng khả năng vụ việc sẽ không đưa đến căng thẳng xa hơn, theo Diplomat.

Ngày 7/10, một nhóm khoảng 40 tàu cá Trung Quốc hoạt động bất hợp pháp tại biển Hoàng Hải, cách Bờ Tây của Hàn Quốc 40 dặm biển. Hai tàu ca nô của Lực lượng Canh gác Bờ biển Hàn Quốc được cử ra giải quyết các tàu cá.

Theo báo cáo của lực lượng này, 8 sĩ quan từ một ca nô đã bước lên một trong những tàu cá vi phạm. Khi đó, một tàu cá khác đã đâm và làm lật chiếc tàu tuần phòng của Hàn Quốc. Tiếp đến, một tàu cá thứ ba đâm thêm một lần nữa để nhấn chìm toàn bộ chiếc tàu. Tám sĩ quan Hàn Quốc được tàu Canh gác Bờ biển thứ hai cứu vớt. Trong khi đó, các tàu cá Trung Quốc lẩn trốn vào vùng biển của Trung Quốc.

Sau vụ việc này, Chính phủ Hàn Quốc đã phản ứng mạnh mẽ bằng cách triệu tập đại sứ Trung Quốc tại Seoul, Khâu Quốc Hoành (Qui Gouhong). Hai nước đã có những phát ngôn mạnh mẽ khác thường. Chính khách Woo Sang-ho, lãnh đạo Đảng Minjoo đã so sánh những ngư dân Trung Quốc như “những tên cướp biển”, trong khi đó tờ China’s Global Times của Trung Quốc tuyên bố trong một bài xã luận rằng “Lực lượng Canh gác Bờ biển Hàn Quốc chính là mối đe dọa lớn nhất”.

Đây không phải là vụ bạo lực đầu tiên xảy ra giữa Lực lượng Canh gác Bờ biển Hàn Quốc và ngư dân Trung Quốc hoạt động trái phép tại biển Hoàng Hải. Ngư dân Trung Quốc khai thác bất hợp pháp tại nhiều nơi trên thế giới, và được ví như ‘cướp biển kiểu mới’, theo nhận định của Diplomat.

Sau vụ việc vào hôm 7/10, Seoul tiến hành sửa đổi quy định trong đó cho phép Lực lượng Canh gác Bờ biển Hàn Quốc có thể sử dụng vũ lực mạnh mẽ hơn khi xử lý các ngư dân xâm phạm lãnh hải. Điều này nghĩa là Lực lượng này có thể tiến vào khu vực biển quốc tế để đuổi bắt tàu thuyền vi phạm.

Trên thực tế, Trung Quốc và Hàn Quốc đã thiết lập đường phân ranh giới trên biển. Tuy nhiên điều này chỉ cản trở đôi chút việc ngư dân Trung Quốc đánh bắt cá trái phép.

Trong cuốn sách xuất bản năm 2005 có tựa đề “Trung Quốc và luật – chính sách nghề cá quốc tế”, tác giả Xue Guifang nói có ba yếu tố khiến ngư dân Trung Quốc ít tuân thủ quy tắc và luật lệ quốc tế.

Một là, nhiều người không hiểu những thay đổi trong các điều ước quốc tế về, theo đó họ phải tránh các vùng biển thuộc chủ quyền nước khác cho dù trước đây họ đã từng đánh bắt.

Hai là công nghệ lạc hậu của các tàu đánh cá khiến họ không xác định được rõ ranh giới các vùng biển. Tuy nhiên, theo tác giả, hầu hết sự vi phạm đến từ lý do thứ ba – đó là lòng tham về lợi ích kinh tế.

Việc đánh bắt cá trái phép chỉ là một vấn đề nhỏ trong mối quan hệ giữa Hàn-Trung. Hàn Quốc và Trung Quốc còn dính vào một vấn đề lớn hơn. Đó là cuộc tranh chấp về chủ quyền đối với bãi Đá ngầm Socotra, mà Hàn Quốc gọi là Ly Ư đảo còn Trung Quốc gọi là Tô Nham tiêu.

Theo Diplomat, nếu Hàn Quốc và Trung Quốc không thể tăng cường sự hợp tác nhằm kiểm soát việc đánh bắt cá trái phép, thì có thể các trường hợp như vụ chìm tàu ngày 7/10 sẽ lại xảy ra. Và chính phủ hai nước cần đi đến một giải pháp để ngăn chặn các cuộc trạm trán tương tự, tránh gây tốn kém và làm phân tán khỏi các vấn đề an ninh nghiêm trọng hơn trong chính sách ngoại giao Hàn-Trung.

Nhất Niệm

Xem thêm: