Trương Triển (Zhang Zhan), một cựu luật sư và nhà báo công dân Thượng Hải, gần đây đã bị chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) kết án 4 năm tù vì đăng tải thông tin sự thật về đại dịch viêm phổi Vũ Hán hồi đầu năm. Vụ việc này khiến dư luận quốc tế chấn động mạnh mẽ. Có phân tích cho rằng việc chính quyền ĐCSTQ kết án nặng đối với cô Trương đã “không đánh mà tự khai” về hành vi bưng bít thông tin khiến đại dịch lây lan ra toàn cầu.

Trong khi các nước trên thế giới đang phải chật vật đối phó với đại dịch viêm phổi Vũ Hán, còn gọi là Covid-19, nữ nhà báo công dân Trương Triển vì đưa tin về sự bùng phát dịch Covid ở thành phố Vũ Hán hồi đầu năm, đã bị nhà cầm quyền ĐCSTQ kết án 4 năm tù giam, làm dấy lên sự chú ý lớn của dư luận quốc tế. Các kênh truyền thông lớn đã đưa tin rằng Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu yêu cầu chính quyền Trung Quốc ngay lập tức trả tự do cho cô Trương.

Đài tiếng nói Hoa Kỳ” hôm thứ Năm (31/12) đã dẫn lời ông Kim Chung, tổng biên tập trang tạp chí “Khai Phóng” (Open Magazine) Hồng Kông, cho hay: “Với trường hợp này của cô Trương, chúng ta có thể thấy được toàn bộ tình hình (cuộc chiến chống dịch do ĐCSTQ chỉ đạo). Cái gọi là chống dịch thành công hiện giờ của họ chính là một bộ những thủ đoạn đáng hổ thẹn, phi pháp, vô nhân đạo và không có tính pháp trị. Cô Trương bị bắt giữ và kết án, tôi thấy điều này đã nói rõ tình huống như vậy”.

Ông Ngụy Kinh Sinh (Wei Jingsheng), nhà hoạt động dân chủ và nhân quyền Trung Quốc, nói: “Cô Trương Triển đã làm những gì? Cô ấy chỉ quay một số video hiện trường và đưa chúng lên Internet. Đây được xem là hành vi phạm tội chăng? Hoàn toàn không phải. Nó thậm chí không thể được xem là hành vi công kích chính phủ. Cô ấy chỉ quay lại một vài tình huống thực tế mà thôi”.

Được biết, công tố viên do ĐCSTQ kiểm soát đã buộc tội cô Trương Triển đã đăng tải cái gọi là “ngôn luận có vấn đề” thông qua Weibo, WeChat và Youtube, nhưng họ lại không công bố nội dung các bài viết hoặc dòng trạng thái, cũng không cho biết nội dung các video trên Youtube mà cô Trương đăng tải.

Ông Ngụy Kinh Sinh lên án nhà cầm quyền ĐCSTQ, “Ông ta đã viện đến thủ đoạn hà khắc như vậy để cấm mọi người lên tiếng, điều đó cho thấy rõ ông ta đang có tật giật mình, cho thấy rõ ông ta đang rất mẫn cảm, điều đó chứng minh sự thật đang bị che giấu đằng sau. Vấn đề này rất nghiêm trọng. Đó là lý do tại sao cả thế giới đều đặc biệt lên án mạnh mẽ bản án của ĐCSTQ đối với cô Trương”.

Sau khi virus viêm phổi Vũ Hán lần đầu xuất hiện ở thành phố Vũ Hán, 8 bác sĩ gồm bác sĩ Lý Văn Lượng đã tiết lộ thông tin liên quan đến mầm bệnh thông qua nền tảng xã hội WeChat, nhưng tất cả họ đều đã bị chính quyền trấn áp và cảnh cáo. Đài truyền hình trung ương ĐCSTQ CCTV đã liên tục phát sóng hơn chục lần cái gọi là 8 người tung tin đồn thất thiệt liên quan đến dịch bệnh đã bị chính quyền khiển trách. Sau khi thông cáo báo chí mang tính đe dọa này được công bố, các bác sĩ Trung Quốc đều cảm thấy nguy hiểm cận kề, không ai dám đề cập đến dịch bệnh nữa.

Cùng lúc đó, các phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc ra sức đưa tin người dân thành phố Vũ Hán tưng bừng tham gia sự kiện “vạn gia yến”, khiến dân chúng thiếu thông tin, không có sự phòng bị đối với dịch bệnh, cuối cùng khiến sự cố y tế công cộng vốn chỉ mang tính địa phương trở thành thảm họa toàn cầu với trên 84,4 ca nhiễm (tính đến thời điểm hiện tại – 02/01/2021) và 1,83 triệu ca tử vong. Do ĐCSTQ đến nay vẫn che giấu dữ liệu, nên nếu cộng thêm số ca nhiễm và tử vong ở Trung Quốc, con số thực tế có thể còn cao hơn rất nhiều.

Trước sự lên án mạnh mẽ và yêu cầu bồi thường của cộng đồng quốc tế, ĐCSTQ vì để thoái thác trách nhiệm đã dốc toàn lực huy động bộ máy tuyên truyền của mình và sử dụng “ngoại giao chiến lang” hòng cố gắng thay đổi nguồn gốc xuất xứ của dịch bệnh và tô vẽ cho bản thân như một người hùng và nhà lãnh đạo đã thành công trong cuộc chiến chống lại đại dịch.

Bài viết của Đài Tiếng nói Hoa Kỳ chỉ ra rằng bản thân ông Tập Cận Bình và đội ngũ tuyên truyền của ông rõ ràng đã cố gắng lảng tránh một vấn đề quan trọng mà đông đảo người dân Trung Quốc và cộng đồng quốc tế quan tâm, đó là ngay chính tại thời điểm đầu tiên khi dịch bệnh được phát hiện và phát triển ở thành phố Vũ Hán, tức là ngay trong thời điểm khi mà dịch bệnh có khả năng được kiểm soát tốt nhất, rốt cuộc là ai đã ra lệnh phong tỏa mọi thông tin và hạ thấp tối đa mức nguy hiểm của dịch bệnh, từ đó khiến dịch bệnh có cơ hội bùng phát và lây lan, trở thành thảm họa mang tính toàn cầu?

Bài viết cũng dẫn lời nhiều nhà quan sát trong và ngoài nước chỉ ra rằng bản thân ông Tập Cận Bình tuyên bố rằng ông đã đưa ra chỉ thị cụ thể về công tác phòng chống dịch vào ngày 7/1/2020, tuy nhiên đến nay, các nhà chức trách ĐCSTQ và bản thân ông Tập Cận Bình không biết vì nguyên nhân hoặc lo lắng gì mà cứ lần lữa không công bố rốt cuộc chỉ thị nào đã được ông đưa ra vào ngày hôm đó. 

Bài viết chỉ ra rằng bản án nặng nề hiện tại đối với nữ nhà báo công dân Trương Triển dường như càng củng cố thêm rằng chính cái chế độ độc tài chuyên quyền mà ông Tập Cận Bình đang thực thi ở Trung Quốc đã gây ra thảm họa mang tính toàn cầu này.

Có nhà phân tích cho rằng về vấn đề dịch bệnh, cách duy nhất để ông Tập Cận Bình thoát tội là trả tự do và công khai bình phản cho cô Trương, để cho cộng đồng quốc tế thấy rằng trách nhiệm về việc phong tỏa thông tin liên quan dịch bệnh để rồi dẫn đến thảm họa mang tính toàn cầu không liên quan gì đến bản thân ông Tập Cận Bình. .

Nhưng ông Ngụy Kinh Sinh nhìn nhận, “Tôi nghĩ điều đó là không thể. Bởi vì Tập Cận Bình thực sự đã làm những điều tồi tệ. Ông ta đã làm rất nhiều điều xấu xa và vô liêm sỉ. Trong trường hợp này, nếu ông ấy thả cô Trương Triển ra thì cũng bằng như đang khích lệ rất nhiều người đã tận mắt nhìn thấy sự thật bước ra. Như thế ông ta sẽ càng khó thoát tội”.

Ông Kim Chung cũng tin rằng không thể có chuyện ông Tập Cận Bình ra lệnh thả cô Trương Triển, và ông ta cũng không quan tâm đến việc rằng các cơ quan tư pháp dưới sự kiểm soát của ông ta đã kết án nặng nề đối với cô Trương sẽ ngày càng khẳng định hơn với người dân Trung Quốc và cộng đồng quốc tế rằng chính bản thân ông ta đã ra lệnh phong tỏa thông tin và hạ thấp mức độ nguy hiểm của dịch bệnh. Ông Kim nói: “Ông ta hiện giờ chính là một con lợn chết không sợ nước sôi, căn bản là ông ta không cần mặt mũi gì nữa”.

Tuy nhiên, cũng có nhà bình luận chỉ ra rằng ĐCSTQ và chính quyền Tập Cận Bình không phải là không sợ nước sôi, mà ngược lại họ rất nhạy cảm trước những luồng dư luận của công chúng Trung Quốc và cộng đồng quốc tế. Nếu không, ĐCSTQ đã không cần tiêu tốn lượng lớn nhân lực và vật lực như vậy để ngăn chặn những tiếng nói và các báo cáo tin tức có tính lên án và truy cứu trách nhiệm ở trong và ngoài nước.