Một số nhà kinh tế cho rằng, kế hoạch cứu trợ kinh tế trị giá 1,9 tỷ đô la do đảng Dân chủ thúc đẩy sẽ tạo ra lạm phát trong tương lai, theo The Wall Street Journal.

Chuyên gia kinh tế Larry Summers, từng là Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ dưới thời Clinton và là cố vấn kinh tế cấp cao của cựu Tổng thống Obama, trong một bài báo đăng trên The Wall Street Journal đã nêu lên những lo ngại về gói cứu trợ trị giá 1,9 nghìn tỷ USD của Tổng thống Biden. Ông nói rằng, kế hoạch kích thích kinh tế này sẽ mang lại một số rủi ro lớn.

“Kế hoạch của ông Biden là một bước tiến quan trọng, nhưng chúng ta phải đảm bảo rằng, việc thực hiện kế hoạch đó sẽ không đe dọa lạm phát và ổn định tài chính trong tương lai, cũng như không đe dọa đến khả năng của chúng ta trong việc tái thiết Hoa Kỳ trở nên tốt hơn thông qua đầu tư công”.

Tổng thống Biden đã đề xuất kế hoạch giải cứu nền kinh tế trị giá 1,9 nghìn tỷ USD nhằm đối phó với tình trạng suy thoái kinh tế do dịch bệnh gây ra. Ông và nhóm kinh tế của mình cho rằng, việc tăng chi tiêu trong giai đoạn đầu sẽ làm giảm thiệt hại kinh tế dài hạn do cuộc khủng hoảng mà đất nước đang phải đối mặt. Theo đó, Đảng Dân chủ đề xuất chi trực tiếp 1.400 USD cho các cá nhân như một phần của kế hoạch giải cứu nước Mỹ.

Bài báo của ông Summers đã gây ra phản ứng gay gắt giữa các thành viên của Đảng Dân chủ và các nhà kinh tế cánh tả, những người ủng hộ việc chính phủ thông qua chi tiêu lớn để đối phó với suy thoái nền kinh tế.

Olivier Blanchard, nhà kinh tế học và là cựu lãnh đạo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế cũng đồng ý với quan điểm của ông Summers: “Kế hoạch 1,9 nghìn tỷ USD có thể sẽ khiến nền kinh tế nóng lên”. Ông cho rằng, một nền kinh tế nóng sẽ dẫn đến việc tăng giá.

Jerome Powell – chủ tịch Cục dự trữ liên bang Hoa Kỳ (Federal Reserve System – Fed) cho biết trong một bài phát biểu tại Câu lạc bộ kinh tế của New York (Economic Club of New York) vào hôm 10/2 rằng, khi nền kinh tế mở cửa trở lại, có thể có một đợt bùng nổ chi tiêu tạm thời. Tuy nhiên, ông giảm bớt lo ngại về lạm phát khi nói rằng, Fed đã giám sát chặt chẽ “một loạt các chỉ số lạm phát”.

“Vật giá có thể có một số áp lực gia tăng”, ông Powell nói. Tuy nhiên, ông cũng dự đoán rằng, áp lực lạm phát “sẽ không lớn và không được kéo dài”.

Ông tiếp tục: “Nếu lạm phát ở mức đáng lo ngại và không ngừng, thì chúng tôi sẽ có các công cụ tương ứng để giải quyết vấn đề này. Tất nhiên, chúng tôi cũng biết cách sử dụng các công cụ này”.

Nhận xét của ông Powell lặp lại sự tự tin của Bộ trưởng Tài chính – Janet Yellen vào cuối tuần trước:

“Tôi đã dành nhiều năm để nghiên cứu về lạm phát, đồng thời cũng lo lắng về lạm phát. Tôi có thể nói với bạn rằng, nếu rủi ro này [lạm phát] xuất hiện, chúng tôi có các công cụ để đối phó với nó”, bà Yellen nói với đài CNN ngày 7/2.

Bà nhấn mạnh: “Nhưng chúng ta đang đối mặt với những thách thức kinh tế to lớn, đất nước đang phải đối mặt với những khó khăn to lớn. Chúng ta phải giải quyết vấn đề này. Đây là rủi ro lớn nhất”.

Tại phiên điều trần xác nhận của Thượng viện vào ngày 19/1, bà Janet Yellen đã kêu gọi Quốc hội “có hành động lớn” để tránh suy thoái kinh tế kéo dài và khó khăn hơn.

Các nhà kinh tế nhận ra rằng, mọi người có một loại nhu cầu hoạt động kinh tế bị đè nén và kìm hãm trong thời kỳ đại dịch, chẳng hạn như du lịch và ăn uống… Và khi nền kinh tế mở cửa trở lại, có thể nhu cầu đó sẽ tăng lên đáng kể, điều này có thể làm giá cả tăng cao trong một khoảng thời gian.

Bộ Lao động Mỹ ngày 10/2 báo cáo rằng, giá tiêu dùng của Mỹ đã tăng 0,3% trong tháng Giêng, phù hợp với kỳ vọng. Nguyên nhân chính của sự thay đổi này là do giá năng lượng tăng 3,5%, trong đó giá xăng tăng 7,4%. Tỷ lệ lạm phát chung trong tháng 1 vẫn ở mức thấp – 1,4% so với cùng kỳ năm ngoái, tương đương với tháng 12 năm ngoái.

Theo dữ liệu được tổng hợp trên trang web của GasBuddy, giá xăng tại hơn 150.000 trạm xăng trên khắp nước Mỹ đã tăng tuần thứ 5 liên tiếp. Vào ngày 8/2, giá xăng trung bình trên toàn quốc đạt 2,45 USD/gallon. Giá dầu diesel trung bình trên toàn quốc cũng đã tăng lên 2,68 USD/gallon.

Nhà phân tích thị trường năng lượng – Phil Flynn của tập đoàn Price Futures cho rằng, giá dầu thô và khí đốt tự nhiên của Mỹ tăng là do thực hiện chính sách năng lượng của Tổng thống Biden kể từ khi ông nhậm chức.

Phil Flynn đã viết trên blog của mình rằng, chính sách của Joe Biden về đường ống dẫn dầu Dakota đang ngày càng được chú ý hơn, đây cũng là một yếu tố khiến giá cả tăng lên, bởi vì các nhà sản xuất tại khu vực Bakken Shale ở Bắc Dakota đang kiểm soát sản lượng. Do sự không chắc chắn xung quanh dự án của đường ống dẫn khiến giá dầu thô trong khu vực đã tăng lên mức kỷ lục trong khoảng 6 tháng.

Phil Flynn cho biết, lĩnh vực dầu thô cũng đã được thúc đẩy bởi kế hoạch cứu trợ dịch bệnh do Đảng Dân chủ đề xuất. Ông cho rằng, một khi kế hoạch gói cứu trợ được thông qua, sẽ kích thích hoạt động kinh tế, từ đó tăng nhu cầu tiêu thụ dầu và tiếp tục đẩy giá dầu lên cao.