Theo báo cáo tình hình chiến sự Ukraine của Viện Nghiên cứu Chiến tranh ISW ngày mùng 5, thông báo của Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng các lực lượng Nga sẽ tiến hành lệnh ngừng bắn kéo dài 36 giờ từ ngày 6 tháng 1 đến ngày 7 tháng 1 để kỷ niệm Lễ Giáng sinh của Chính thống giáo Nga có thể là một hoạt động thông tin nhằm làm tổn hại danh tiếng của Ukraine. 

Như tin đã đưa, ông Putin đã chỉ thị cho Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu bắt đầu ngừng bắn từ 12h00 ngày 6 tháng 1 đến 24h00 ngày 7 tháng 1 dọc theo “toàn bộ đường liên lạc giữa các bên ở Ukraine” và kêu gọi Ukraine chấp nhận lệnh ngừng bắn để cho phép “một số lượng lớn công dân tự xưng là công dân Chính thống giáo” tham dự các buổi lễ vào ngày Giáng sinh Chính thống giáo Nga.

Thông báo của ông Putin bề ngoài là để đáp lại lời kêu gọi của Thượng phụ Kirill ở Matxcova (người đứng đầu Nhà thờ Chính thống Nga do Điện Kremlin kiểm soát) về một lệnh ngừng bắn tạm thời để kỷ niệm Ngày Giáng sinh của Chúa Kitô. 

Theo viện nghiên cứu ISW, ông Putin có thể đã tìm cách bảo đảm quân đội Nga tạm dừng 36 giờ để họ có khả năng nghỉ ngơi, hồi sức và định hướng lại để khởi động lại các hoạt động tấn công ở các khu vực quan trọng của mặt trận. Việc tạm dừng như vậy sẽ mang lại lợi ích không tương xứng cho quân đội Nga và bắt đầu tước bỏ thế chủ động của Ukraine. Ông Putin không thể yêu cầu một cách đường đột rằng Ukraine sẽ đáp ứng các điều khoản của lệnh ngừng bắn đột ngột được tuyên bố này và có thể đã kêu gọi lệnh ngừng bắn để buộc tội Ukraine là không sẵn sàng thực hiện các bước cần thiết để tiến tới đàm phán. Đây là một chiến thuật thông tin có chủ ý mà Nga đã sử dụng trước đây, như ISW đã báo cáo.

Các lệnh ngừng bắn cũng cần có thời gian để tổ chức và thực hiện. Đáng chú ý, Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 14/12 cho biết Nga không có kế hoạch ngừng bắn nhân dịp lễ Giáng sinh của Chính thống giáo Nga, vì vậy thông báo đột ngột ngày 5/1 của Putin là điều đáng ngạc nhiên. Xét cho cùng, ngày lễ Giáng sinh của Chính thống giáo Nga vào năm 2023 đã được biết đến trong nhiều thế kỷ. Nếu ông Putin nghiêm túc về một lệnh ngừng bắn có động cơ tôn giáo thì ông ấy có nhiều thời gian để chuẩn bị cho nó hơn như thế này.

Việc ông Putin đóng khung lệnh ngừng bắn trên cơ sở tôn giáo cũng củng cố thêm một hoạt động thông tin hai mặt khác của Nga, coi Ukraine là đàn áp các nhóm tôn giáo và coi Putin là người bảo vệ thực sự của đức tin Cơ đốc. Như ISW đã quan sát trước đây, Điện Kremlin đã vũ khí hóa các cuộc thảo luận về Cơ đốc giáo Chính thống Đông phương để cáo buộc Kyiv áp bức các quyền tự do tôn giáo ở Ukraine.

Các nguồn tin của Nga gần đây đã thu thập thông tin về các cuộc đột kích do Cơ quan An ninh Nhà nước Ukraine (SBU) thực hiện nhằm vào các nhà thờ Chính thống giáo Nga và các thành viên giáo sĩ cũng như các biện pháp trừng phạt của Ukraine đối với các thành phần có liên hệ với Điện Kremlin của Giáo hội Chính thống Ukraine Tòa Thượng phụ Matxcova. Các biện pháp này không phải là nỗ lực ngăn chặn quyền tự do tôn giáo ở Ukraine mà đúng hơn là nhằm vào các phần tử ủng hộ Kremlin rõ ràng của Nhà thờ Chính thống Nga, vốn đã hỗ trợ về vật chất, chính trị và tinh thần cho cuộc xâm lược của Nga chống lại Ukraine. 

Theo ISW, thông tin này hoạt động có thể hỗ trợ cho câu chuyện vô căn cứ của Điện Kremlin rằng Ukraine đang đàn áp những người theo đạo Cơ đốc Chính thống và những người nói tiếng Nga, một câu chuyện mà ông Putin đã nhiều lần đưa ra để biện minh cho cuộc tấn công của mình vào Ukraine vào tháng 2 năm 2022.

Thông báo ngừng bắn đặt ông Putin là người bảo đảm cho các giá trị và niềm tin của Cơ đốc giáo. Ông Putin và các quan chức Nga khác thường coi cuộc chiến ở Ukraine là cuộc chiến tôn giáo chống lại các phần tử “Sa-tan” và “cuồng tín” của xã hội Ukraine đang tìm cách làm suy yếu các giá trị và đạo đức tôn giáo truyền thống. Đề xuất ngừng bắn của ông ủng hộ các hoạt động thông tin của Nga rằng Nga đang tiến hành một cuộc thánh chiến chống lại một xã hội Ukraine vô đạo đức và những người giám sát phương Tây thế tục của nó. Trên thực tế, lực lượng Nga đã đàn áp tự do tôn giáo trên lãnh thổ Ukraine bị chiếm đóng kể từ năm 2014, theo ISW.