Đêm Chủ nhật vừa qua, Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi công bố bắt đầu các hoạt động tấn công giải phóng thành phố lớn thứ hai của Iraq, Mosul, từ tay của phong trào Hồi giáo tự xưng (IS). Đây là căn cứ địa cuối cùng của IS tại Iraq. Thành phố Mosul đã bị rơi vào tay nhóm khủng bố này trong suốt hơn 2 năm qua.

Trong bài phát biểu trên truyền hình nhà nước, ông al-Abadi cho biết: “Đã đến thời điểm cho chiến thắng vĩ đại của chúng ta. Tôi thông báo hôm nay bắt đầu chiến dịch giải phóng tỉnh Nineveh”, theo Business Insider.

Sơ đồ các hướng tấn công về thành phố Mosul (Iraq), nơi IS trú ngụ.
Sơ đồ các hướng tấn công về thành phố Mosul (Iraq), nơi IS trú ngụ.

Chiến dịch quy mô lớn

Chiến dịch sẽ triển khai một lực lượng lớn nhất quân đội Iraq kể năm 2003, và được hỗ trợ bởi không quân từ 60 quốc gia liên minh chống ISIS.

Việc giải phóng thành phố Mosul là then chốt trong kế hoạch của chính quyền ông Obama để đánh bại ISIS tại Iraq. Mặc dù vậy Mỹ bày tỏ lo ngại về kế hoạch của Iraq đẩy nhanh chiến dịch tấn công Mosul trong năm nay.

Lực lượng tinh nhuệ của Iraq đang chuẩn bị tiến đến thành phố Mosul. Ảnh: Warzer Jaff for BuzzFeed News
Lực lượng tinh nhuệ của Iraq đang chuẩn bị tiến đến thành phố Mosul. Ảnh: Warzer Jaff for BuzzFeed News

Chiến dịch có hơn 80.000 binh lính tham gia”, Thiếu tá. Salam Jassim, chỉ huy của lực lượng đặc biệt tinh nhuệ Iraq, nói với tờ The Washington Post. Cuối tuần qua, quân đội Iraq đã rải hàng ngàn tờ rơi trên thành phố để cảnh báo người dân tránh xa thành phố Mosul.

Về phía Liên Hợp Quốc, ông Lise Grande, điều phối viên nhân đạo tại Iraq, nói với The New York Times: “Liên Hiệp Quốc quan ngại sâu sắc rằng trong một kịch bản xấu nhất, chiến dịch quân sự ở Mosul có thể phức tạp nhất và lớn nhất trên thế giới trong năm 2016. Chúng tôi lo ngại nếu như một triệu thường dân có thể bị buộc phải rời bỏ nhà cửa của họ”.

Một lính Iraq trong đoàn quân tiến đến thành phố Mosul. Ảnh: Anadolu Agency/Getty Images
Một lính Iraq trong đoàn quân tiến đến thành phố Mosul. Ảnh: Anadolu Agency/Getty Images

IS đối phó thế nào?

Hiện nay có nhiều thông tin không thống nhất về tình hình của ISIS đang đối phó ra sao tại thành phố này. Hôm Chủ nhật, CNN đưa tin các thành viên của ISIS đã chạy trốn khỏi thành phố khi binh sĩ Iraq chuẩn bị đến gần. Nhưng nhiều chuyên gia dự đoán rằng ISIS khó rút đi lặng lẽ. Mosul là thành trì cuối cùng của nhóm khủng bố ở Iraq, trong khi vùng lãnh thổ của IS đã giảm từ 40% xuống khoảng 10% diện tích Iraq hiện nay.

Trước việc quân đội Iraq đang có kế hoạch tấn công nhằm chiếm lại thành phố này vào cuối tháng 10, có tin rằng những tên khủng bố IS đã đặt bom 5 cây cầu lớn, chuẩn bị nhiều xe bom cũng như tăng cường do thám tình hình bên trong và ngoài thành phố. Nhiều thiết bị nổ tự chế còn được chôn xuống dưới đường phố.

Tờ New York Times đưa tin rằng có đến 3.500 đến 4.000 lính chiến đấu của ISIS vẫn còn trong thành phố “đang chuẩn bị chiến đấu”, mặc dù nhiều lính trong số họ đã bỏ chạy đến đường hầm dưới lòng đất khi dự đoán các cuộc không kích sắp đến.

iraq 6

Quân đội Iraq hy vọng có nhiều phiến quân IS trốn đi. Theo Washington Post, quân đội có kế hoạch để lại một đường thoát cho các chiến binh thánh chiến IS ở phía tây của Mosul với hy vọng giảm bớt sự ác liệt bên trong thành phố, nơi có từ 700.000 đến một triệu dân vẫn đang sinh sống.

Chuyên gia phân tích cho biết, nếu ISIS không có lối thoát thì họ sẽ dùng dân thường làm lá chắn sống. Cũng có tin cho biết, IS đang nhanh chóng đặt bom khắp thành phố, đào đường hầm tránh bom và thuê trẻ em làm gián điệp.

Lực lượng tinh nhuệ của Iraq đang đóng quân ở một ngôi làng, trước khi tiến về Mosul. Ảnh: Warzer Jaff/ BuzzFeed
Lực lượng tinh nhuệ của Iraq đang đóng quân ở một ngôi làng, trước khi tiến về Mosul. Ảnh: Warzer Jaff/ BuzzFeed

Chiến dịch phức tạp

Quân đội Iraq đã chiếm lại được các thành phố Tikrit, Ramadi và Fallujah từ tay nhóm khủng bố trong năm nay với sự giúp đỡ của các cuộc không kích của liên quân chống IS do Mỹ dẫn đầu.

Sự phức tạp trong chiến dịch giải phóng Mosul bắt nguồn từ số lượng các cánh quân tham gia chiến dịch. Đơn vị chống khủng bố Iraq, lực lượng Peshmerga ở Iraq, chiến binh bộ tộc Sunni, và ít nhất bảy lực lượng dân quân Shiite do Iran hậu thuẫn, và có thể một số lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ.

iraq 5

“Chúng tôi cho rằng khả năng giao tranh có thể kéo dài đến sáu tháng”, theo một quan chức người Kurd.

Nhiều chuyên gia cho rằng, ngay cả khi giải phóng được thành phố Mosul thì liên minh chống IS cũng cần rất nhiều nỗ lực để ổn định tình hình ở thành phố này.

Dương Lương

Xem thêm: