Hôm 27/6 (giờ địa phương), chính phủ Iran ra lệnh cho một nhà máy hạt nhân, đã đóng cửa từ 9 năm trước, trở lại hoạt động nhằm chuẩn bị tăng cường năng lực làm giàu uranium một khi thỏa thuận hạt nhân bị sụp đổ.

Thông tin từ trang web của cơ quan năng lượng nguyên tử (AEOI) đã xác nhận, Đại giáo chủ Iran Ayatollah Ali Khamenei đã ra lệnh mở lại nhà máy hạt nhân, lần đầu tiên trong 9 năm qua, để chuẩn bị cho khả năng đàm phán với các nước khác bị phá vỡ.

Đây là một quyết định mang tính biểu tượng và được phép trong khuôn khổ thỏa thuận hạt nhân, theo đó Iran có thể làm giàu uranium đến cấp độ 3,67%, thấp hơn nhiều so với mức mà nước này có thể chế tạo vũ khí hạt nhân.

Động thái này xảy ra sau khi Tổng thống Iran Hassan Rouhani cảnh báo các nhà lãnh đạo châu Âu trong một bức thư rằng, thời gian để cứu vãn thỏa thuận năm 2015 (Mỹ tuyên bố rút lui từ hổi tháng 5/2018) đã sắp hết.

Theo RT, hôm 22/6, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi tuyên bố, Tehran không loại trừ khả năng rút khỏi Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) trong vài tuần nữa.

Trước đó, sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân, các nhà lãnh đạo Anh, Pháp, Đức đã cam kết có thể làm mọi thứ để cứu vãn thỏa thuận với Iran.

“Chính phủ của chúng tôi vẫn cam kết đảm bảo thỏa thuận được duy trì, và sẽ làm việc với tất cả các bên còn lại của thỏa thuận để đảm bảo mọi thứ vẫn diễn ra, bao gồm cả việc đảm bảo lợi ích kinh tế cho người Iran”, các nhà lãnh đạo cho biết.

Thỏa thuận hạt nhân được ký kết năm 2015 giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, Đức). Theo thỏa thuận, Iran đã hạn chế các chương trình làm giàu uranium nhằm giảm đi sự lo ngại của thế giới về khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của nước này, đổi lại là sự nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Tehran.

Cụ thể, Iran đã đồng ý giảm quy mô của kho urani làm giàu, giảm số lượng máy ly tâm để để làm giàu urani trong vòng 10 năm. Nước này cũng chuyển các thanh nhiên liệu urani làm giàu cấp độ cao ra nước ngoài, biến đổi một cơ sở hạt nhân nước nặng để khu vực này không thể sản xuất plutoni ở cấp độ vũ khí.

Bạch Dương